Laparoskopiye hazırlık

Genel Bakış

Laparoskopi, karnınızda küçük kesiler (birkaç santimlik delikler) açılarak yapılan bir ameliyat türüdür. Doktorunuz bu deliklerden bir kamera ve ince aletler sokarak içinizi görür ve işlemi yapar. Bu yöntem sayesinde büyük kesiler olmadan, daha az ağrı ve daha hızlı iyileşme sağlanır.

Evet, laparoskopi günümüzde pek çok karın ve kadın hastalıkları ameliyatında sıkça kullanılan bir yöntemdir.

Safra kesesi, apandisit, yumurtalık kisti, fıtık gibi durumlar için ameliyat olacak herkes laparoskopi adayı olabilir. Ancak her hasta için uygun olmayabilir; doktorunuz karar verir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Laparoskopi bir hastalık değil, bir ameliyat yöntemidir. Belirtiler asıl hastalığa aittir. Örneğin karın ağrısı, şişkinlik, adet düzensizliği gibi şikayetler laparoskopi gerektirebilir.

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda laparoskopi genellikle apandisit, kasık fıtığı veya doğumsal sorunlar için planlanır. Belirtiler arasında karın ağrısı, kusma, huzursuzluk sayılabilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda laparoskopi öncesi kalp, akciğer gibi ek hastalıklar değerlendirilir. Belirtiler altta yatan hastalığa bağlıdır.

Nedenler

Ana nedenler

• Laparoskopi bir hastalık nedeni değil, bir tedavi yöntemidir. Kullanıldığı başlıca durumlar: safra kesesi taşları, apandisit, endometriozis (çikolata kisti), yumurtalık kistleri, fıtıklar, dış gebelik.

Risk faktörleri

• Daha önce karın ameliyatı geçirmiş olmak (yapışıklıklar nedeniyle), aşırı kilolu olmak, kanama bozukluğu olması laparoskopiyi zorlaştırabilir.

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Ani başlayan, şiddetli karın ağrısı
• Yüksek ateşle birlikte karın ağrısı
• Kusma, ishal, kabızlık gibi belirtilerle birlikte şişkinlik

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Kronik, hafif-orta karın ağrısı
• Adet döneminde ağrı veya düzensizlik
• Kısırlık (infertilite) gibi durumlarda doktorunuz laparoskopi önerebilir.

Tanı

Laparoskopi kararı, şikayetleriniz, fizik muayene, kan testleri ve görüntüleme yöntemleri (ultrason, tomografi gibi) sonucunda doktor tarafından verilir.

Yapılabilecek testler

• Kan testleri (tam kan sayımı, pıhtılaşma testleri)
• Ultrason veya bilgisayarlı tomografi (BT)
• Elektrokardiyografi (EKG) – özellikle ileri yaşta
• Ameliyat öncesi anestezi değerlendirmesi

Randevunuzda neler beklenir

Ameliyattan bir gün önce hastaneye gidip tetkiklerinizi yaptıracaksınız. Anestezi doktoru sizinle görüşecek, ameliyat ve riskler hakkında bilgi verecektir. Genellikle gece yarısından sonra aç kalmanız istenir.

Tedavi

Laparoskopi hem tanı koymak (örneğin endometriozis araştırması) hem de tedavi amaçlı kullanılır. Tedavi planı altta yatan hastalığa göre belirlenir.

Evde kişisel bakım

• Ameliyat öncesi sigara ve alkol kullanımını bırakın veya azaltın.
• Doktorunuzun verdiği ilaçları (kan sulandırıcı gibi) kesin talimatına göre ayarlayın.
• Ameliyat günü takı, makyaj, oje gibi şeyleri çıkarın.
• Rahat kıyafetler giyin ve yanınıza bir refakatçi alın.

Tıbbi tedaviler

Ameliyat genel anestezi altında yapılır. Karnınıza küçük bir kesiden gaz verilerek (karbondioksit) görüş alanı açılır. Kamera ve aletler yardımıyla gerekli işlem yapılır. İşlem sonunda kesiler dikilir veya bantla kapatılır. Ağrı kesici ve antibiyotik gibi ilaçlar doktorunuz tarafından gerekli görülürse verilir. (İlaç isimleri verilmemiştir.)

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Laparoskopi bir ameliyat türüdür. Doktorunuz tanı veya tedavi için bu yöntemi önerdiğinde planlanır.

Bu durumla yaşamak

Ameliyat sonrası genellikle birkaç saat hastanede kalır, aynı gün veya ertesi gün taburcu olabilirsiniz. Birkaç gün dinlenme önerilir. Ağrı, şişkinlik, omuz ağrısı olabilir; bunlar geçicidir.

Yaşam tarzı ipuçları

• İlk hafta ağır kaldırmaktan ve zorlayıcı aktivitelerden kaçının.
• İşe dönüş süresi genellikle 1-2 haftadır.
• Ameliyat bölgesini temiz ve kuru tutun, banyo için doktorunuzun önerisini alın.

Diyet ve egzersiz

Ameliyattan sonra hafif, posasız besinlerle başlayın (çorba, yoğurt gibi). Kabızlığı önlemek için bol su için. Yürüyüş gibi hafif egzersiz iyileşmeyi hızlandırır. Ağır sporlar için doktor izni alın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Ameliyat öncesi kaygı normaldir. Hazırlıklı olmak kaygıyı azaltır. İyileşme sürecinde yavaş olmanız gerektiğini kendinize hatırlatın. Gerekirse bir psikologdan destek alabilirsiniz.

Önleme

Laparoskopi gerektiren hastalıkların bazıları önlenebilir. Örneğin sağlıklı beslenme ve kilo kontrolü safra kesesi taşları riskini azaltabilir. Ancak her durum önlenemez.

Aşılar

Laparoskopi ile ilgili özel bir aşı bulunmamaktadır. Grip ve zatürre aşılarınızı güncel tutmak ameliyat öncesi enfeksiyon riskini azaltabilir.

Tarama programları

Belirli bir tarama yoktur. Ancak düzenli doktor kontrolleri ve şikayetlerinizde erken başvuru, laparoskopi gerektiren durumların erken teşhisine yardımcı olur.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Laparoskopi yapılmazsa altta yatan hastalık ilerleyebilir. Örneğin apandisit patlayabilir, safra kesesi iltihaplanabilir.

Uzun vadeli görünüm

Laparoskopi güvenli bir yöntemdir ve çoğu hasta komplikasyonsuz iyileşir. Nadiren kanama, enfeksiyon, organ yaralanması gibi riskler olsa da doktorunuz bunları en aza indirmek için önlem alır. İyileşme sürecinde doktorunuzun önerilerine uymak çok önemlidir.

Destek bul

Yerel kuruluşlar

• Sağlık Bakanlığı – Laparoskopi bilgilendirme · Türkiye

Yardım hatları

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.