Varis ameliyatına hazırlık

Genel Bakış

Varis, bacaklardaki toplardamarların genişlemesi ve kıvrılmasıdır. Bu damarlar mor veya mavi renkte, şiş ve görünür hale gelir. Bazen ağrı ve rahatsızlık verebilir. Varis ameliyatı, bu sorunlu damarların alınması veya kapatılması işlemidir.

Evet, varis çok yaygın bir durumdur. Her 4 yetişkinden yaklaşık 1'inde varis görülür. Kadınlarda erkeklere oranla daha sıktır.

Varis, ailesinde varis öyküsü olan kişilerde, uzun süre ayakta duran veya oturan meslek gruplarında, hamilelik döneminde, aşırı kilolu kişilerde ve yaşlılarda daha sık görülür.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Bacaklarda ağrı, sızlama veya ağırlık hissi
• Ayak bileklerinde şişlik
• Bacaklarda kaşıntı veya yanma
• Görünür, şiş ve kıvrımlı mor veya mavi damarlar
• Uzun süre ayakta kalınca belirtilerin artması

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda varis nadirdir. Görülürse genellikle doğuştan damar bozukluklarından kaynaklanır. Çocuğunuzda varis benzeri şişlikler fark ederseniz çocuk doktoruna başvurun.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda varis daha yaygındır ve ciltte renk değişikliği, kuruluk, yaralar (ülser) gibi ek sorunlara yol açabilir.
• Düşme riskine karşı dikkatli olunmalıdır, çünkü varisli damarlar kolayca kanayabilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Toplardamarların içindeki tek yönlü kapakçıkların zayıflaması veya hasar görmesi
• Damar duvarlarının elastikiyetini kaybetmesi

Risk faktörleri

• Ailede varis öyküsü
• Kadın olmak (hormonal değişiklikler nedeniyle)
• Hamilelik
• Aşırı kilo veya obezite
• Uzun süre ayakta durmak veya oturmak
• Yaşlanma (50 yaş üstü)
• Geçirilmiş bacak yaralanmaları veya damar tıkanıklıkları

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Bacakta aniden başlayan şiddetli ağrı, şişlik ve kızarıklık
• Varisli bölgeden kanama
• Nefes darlığı veya göğüs ağrısı ile birlikte bacak bulguları (akciğere pıhtı atması riski)

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Varisleriniz ağrıya, rahatsızlığa veya günlük yaşamı etkileyecek şişliğe neden oluyorsa
• Bacaklarınızda yaralar veya ciltte kalıcı renk değişikliği oluştuysa
• Görünümünden rahatsız oluyorsanız ve tedavi seçeneklerini öğrenmek istiyorsanız

Tanı

Doktorunuz bacaklarınızı ayakta ve yatarak muayene eder. Görünür damarları inceler, şişlik ve hassasiyeti kontrol eder.

Yapılabilecek testler

• Doppler ultrason (damar içindeki kan akışını ve kapakçıkların çalışmasını gösteren basit bir test)

Randevunuzda neler beklenir

Ultrason sırasında bacaklarınıza jel sürülür ve bir cihazla damarlarınız görüntülenir. Ağrısız ve risksizdir. Test yaklaşık 15-30 dakika sürer.

Tedavi

Varis tedavisi şikayetlerinizin şiddetine göre değişir. İlk olarak yaşam tarzı değişiklikleri ve varis çorabı önerilir. Bunlar yeterli olmazsa girişimsel tedaviler (damar içi enjeksiyon, lazer, radyofrekans) veya cerrahi düşünülebilir. Ameliyat öncesinde doktorunuz size özel hazırlık talimatları verecektir. Bunlara mutlaka uyun.

Evde kişisel bakım

• Bacaklarınızı günde 2-3 kez 15-20 dakika kalp seviyesinin üzerine kaldırın
• Uzun süre ayakta veya oturarak kalmayın, arada hareket edin
• Düzenli yürüyüş gibi hafif egzersizler yapın
• Varis çorabı (kompresyon çorabı) kullanın (doktorunuzun önerdiği şekilde)
• Fazla kilonuz varsa sağlıklı beslenerek kilo verin

Tıbbi tedaviler

Girişimsel tedaviler arasında skleroterapi (damar içine özel bir sıvı enjekte edilerek damarın kapatılması), lazer veya radyofrekans tedavisi (ısı ile damarın içten kapatılması) ve cerrahi yöntemler (damarın soyulması veya küçük kesilerle çıkarılması) yer alır. Hangi tedavinin size uygun olduğuna doktorunuz karar verir. Hiçbir ilaç adı veya dozu önerilmez.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Cerrahi genellikle büyük ve şiddetli varislerde, diğer tedavilerin başarısız olduğu durumlarda, ciltte yaralar oluştuğunda veya kanama gibi komplikasyonlar geliştiğinde önerilir. Ameliyat kararı doktorunuzla birlikte verilir.

Bu durumla yaşamak

Varis ameliyatı sonrası ilk birkaç gün bacaklarınızda ağrı, şişlik ve morluk olabilir. Doktorunuzun önerdiği şekilde bacaklarınızı yüksekte tutun ve varis çorabı giyin. Genellikle 1-2 hafta içinde günlük işlerinize dönebilirsiniz. Ağır kaldırmaktan ve uzun süre ayakta kalmaktan kaçının.

Yaşam tarzı ipuçları

• Her gün düzenli yürüyüş yapın (yavaş tempoda başlayın)
• Bacaklarınızı sık sık yukarı kaldırın
• Dar kıyafetlerden ve yüksek topuklu ayakkabılardan kaçının
• Uzun yolculuklarda sık sık mola verin ve bacaklarınızı hareket ettirin
• Sigara içmeyin, çünkü sigara damar sağlığını olumsuz etkiler

Diyet ve egzersiz

Lifli gıdalar (sebze, meyve, tam tahıllar) tüketmek kabızlığı önler ve bacak damarlarına baskıyı azaltır. Tuzu azaltmak şişliği kontrol etmeye yardımcı olur. Düzenli yürüyüş, bisiklet veya yüzme gibi bacak kaslarını çalıştıran egzersizler önerilir. Aşırı zorlayıcı egzersizlerden kaçının.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Varislerin görünümü veya ameliyat süreci bazı kişilerde kaygı ve özgüven düşüklüğüne yol açabilir. Hislerinizi ailenizle veya arkadaşlarınızla paylaşın. Gerekirse bir psikolog veya psikiyatristten destek alın. Unutmayın, bu geçici bir süreçtir.

Önleme

Varisi tamamen önlemek mümkün olmasa da, sağlıklı yaşam tarzı riskinizi azaltabilir. Düzenli egzersiz yapmak, ideal kiloyu korumak, uzun süre hareketsiz kalmamak ve bacakları yukarı kaldırmak varis oluşumunu geciktirebilir veya şiddetini azaltabilir.

Aşılar

Varis için bir aşı bulunmamaktadır.

Tarama programları

Herhangi bir belirti olmasa bile, özellikle risk faktörleriniz varsa yıllık kontrollerde doktorunuza bacaklarınızı muayene ettirmeniz faydalı olabilir. Rutin bir tarama testi önerilmez.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Bacakta kronik şişlik ve ciltte sertleşme
• Cilt renginde koyulaşma ve kuruma
• Varisli damarın üzerinde ağrılı yaralar (ülserler) oluşması
• Yüzeysel damar iltihabı (tromboflebit)
• Nadiren derin ven trombozu (pıhtı) ve akciğer embolisi

Uzun vadeli görünüm

Varis ameliyatı genellikle başarılıdır ve şikayetlerin büyük kısmını giderir. Ameliyat sonrası iyileşme döneminde doktorunuzun önerilerine uymak çok önemlidir. Yeni varisler oluşabilir, ancak sağlıklı alışkanlıklar bu riski azaltır. Çoğu kişi normal hayatına dönebilir ve yaşam kalitesi artar. Umutlu olun, doğru tedavi ile varis sorununuz kontrol altına alınabilir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.