Anjina Hakkında Sorulacak Sorular

Genel Bakış

Angina, kalp kasınızın yeterli oksijen alamaması sonucu oluşan bir göğüs ağrısı veya rahatsızlık hissidir. Kalbinizi besleyen damarlar daraldığında veya tıkandığında ortaya çıkar. Angina bir kalp krizi değildir, ancak kalp hastalığınız olabileceğini gösteren bir uyarı işaretidir. Bu makale, durumunuzu daha iyi anlamanıza ve doktorunuza sormanız gereken sorulara hazırlanmanıza yardımcı olacaktır.

Angina, özellikle 50 yaş üstü erkeklerde ve 60 yaş üstü kadınlarda yaygındır. Kalp hastalığı riski taşıyan kişilerde daha sık görülür.

Angina, en çok koroner arter hastalığı (kalp damarlarının daralması) olan kişilerde, yüksek tansiyon, yüksek kolesterol, şeker hastalığı, sigara kullanımı ve ailede kalp hastalığı öyküsü olan bireylerde görülür.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Göğüste sıkışma, baskı, yanma veya ağrı hissi
• Ağrının kollara, omuzlara, boyuna, çeneye veya sırta yayılması
• Nefes darlığı
• Soğuk terleme
• Baş dönmesi veya sersemlik hissi
• Yorgunluk

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda angina çok nadirdir. Ancak doğuştan kalp hastalığı olan çocuklarda göğüs ağrısı, nefes darlığı, çabuk yorulma ve beslenme güçlüğü görülebilir. Bu belirtilerden herhangi biri varsa mutlaka doktora danışılmalıdır.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda angina belirtileri daha silik olabilir. Göğüs ağrısı yerine nefes darlığı, aşırı yorgunluk, mide bulantısı, kusma veya sadece sırt ağrısı gibi tipik olmayan belirtiler daha sık görülür.

Nedenler

Ana nedenler

• Koroner arter hastalığı: Kalbi besleyen damarların ateroskleroz (damar sertliği) nedeniyle daralması
• Kalp damarlarında spazm: Damar duvarının aniden kasılarak daralması
• Aort darlığı: Kalpten çıkan ana atardamarın daralması
• Kalp kası hastalıkları: Kalbin yeterince gevşeyememesi

Risk faktörleri

• Yüksek tansiyon
• Yüksek kolesterol ve trigliserit seviyeleri
• Şeker hastalığı (diyabet)
• Sigara içmek veya pasif içicilik
• Aşırı kilo veya obezite
• Hareketsiz yaşam
• Sağlıksız beslenme (aşırı yağlı, tuzlu, şekerli gıdalar)
• Ailede erken yaşta kalp hastalığı öyküsü
• İleri yaş (erkeklerde 45, kadınlarda 55 yaş üstü)
• Stres ve kaygı

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Göğüs ağrınız ilk kez oluyorsa
• Göğüs ağrınız giderek kötüleşiyorsa veya daha sık oluyorsa
• Göğüs ağrınız dinlenirken veya hafif aktivitelerde ortaya çıkıyorsa
• Ağrıya nefes darlığı, bayılma, mide bulantısı gibi belirtiler eşlik ediyorsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Angina tanısı aldıysanız ve düzenli kontrollerinizi yaptırıyorsanız
• Risk faktörleriniz var ancak henüz belirti yoksa, doktorunuzla bir kontrol planı yapmak için
• İlaçlarınızda herhangi bir değişiklik veya yan etki fark ederseniz

Tanı

Doktorunuz önce tıbbi öykünüzü dinler, belirtilerinizi sorar ve fizik muayene yapar. Ardından tanıyı doğrulamak için testler isteyebilir. Hangi testlerin yapılacağını, ne zaman sonuçlanacağını ve sonuçların ne anlama geldiğini mutlaka doktorunuza sorun.

Yapılabilecek testler

• EKG (elektrokardiyogram): Kalbin elektriksel aktivitesini ölçerek ritim ve oksijenlenme hakkında bilgi verir.
• Kan testleri: Kalp kası enzimleri, kolesterol, kan şekeri gibi değerlere bakar.
• Efor testi (treadmil): Yürürken veya koşarken kalbin strese nasıl tepki verdiğini gösterir.
• Ekokardiyografi: Kalbin ultrasonla görüntülenerek yapı ve fonksiyonlarının değerlendirilmesi.
• Koroner anjiyografi: Damarlara kontrast madde verilerek röntgenle daralma veya tıkanıklıkların görüntülenmesi.

Randevunuzda neler beklenir

Tanı süreci genellikle bir kardiyolog (kalp doktoru) tarafından yürütülür. Testler sırasında genellikle ağrı olmaz; bazı testlerde hafif rahatsızlık hissedebilirsiniz. Sonuçlar doktorunuzla birlikte değerlendirilir ve size en uygun tedavi planı oluşturulur. Bu süreçte aklınıza takılan her şeyi doktorunuza sormaktan çekinmeyin.

Tedavi

Angina tedavisinin amaçları ağrıyı azaltmak, atakları önlemek, hastalığın ilerlemesini durdurmak ve kalp krizi riskini düşürmektir. Tedavi, yaşam tarzı değişiklikleri, ilaçlar ve gerektiğinde girişimsel yöntemleri içerir. Doktorunuza hangi tedavilerin size uygun olduğunu ve beklenen faydaları/riskleri mutlaka sorun.

Evde kişisel bakım

• Atak sırasında hemen dinlenmek ve aktiviteyi durdurmak
• Sigara ve alkolden uzak durmak
• Sağlıklı ve dengeli beslenmek (düşük tuz, düşük yağ, bol sebze-meyve)
• Düzenli egzersiz yapmak (doktorunuzun önerdiği şekilde)
• Stresi azaltmak için gevşeme teknikleri, meditasyon veya yürüyüş denemek
• Fazla kilolardan kurtulmak

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, kan damarlarını genişleten nitrogliserin benzeri ilaçlar veya kalbin iş yükünü azaltan beta blokerler, kalsiyum kanal blokerleri gibi ilaçlar önerebilir. Ayrıca kan pıhtılaşmasını önleyen düşük doz aspirin veya kolesterol düşürücü ilaçlar da kullanılabilir. İlaçlarınızı düzenli kullanmak ve doktorunuzun önerdiği dozdan sapmamak çok önemlidir. İlaçların yan etkilerini ve diğer ilaçlarla etkileşimlerini mutlaka doktorunuza danışın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

İlaç ve yaşam tarzı değişiklikleri yetersiz kaldığında, daralan damarları açmak için anjiyoplasti (balon ve stent) veya bypass (köprüleme) ameliyatı gibi girişimsel yöntemler uygulanabilir. Doktorunuz sizin durumunuzda hangi yöntemin en uygun olduğunu ayrıntılı olarak açıklayacaktır.

Bu durumla yaşamak

Angina ile yaşarken belirtilerinizi tanımayı ve tetikleyicilerden kaçınmayı öğrenirsiniz. Günlük aktivitelerinizi planlarken dinlenme araları vermek önemlidir. Doktorunuzun önerdiği ilaçları düzenli kullanmalı, kontrollerinizi aksatmamalısınız. Ayrıca, herhangi bir yeni belirti veya değişiklik olduğunda doktorunuzu bilgilendirin.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli ve yeterli uyumaya özen gösterin.
• Sağlıklı kilo aralığınızda kalın.
• Sigara ve alkol tüketmeyin.
• Stresle başa çıkmak için hobiler edinin, rahatlama teknikleri uygulayın.
• Sosyal bağlantılarınızı güçlendirin, yalnızlıktan kaçının.

Diyet ve egzersiz

Kalp dostu bir beslenme düzeni uygulayın: Bol sebze ve meyve, tam tahıllar, yağsız proteinler, sağlıklı yağlar (zeytinyağı gibi) tercih edin. Tuz, şeker ve doymuş yağları sınırlayın. Egzersiz olarak haftada en az 150 dakika orta şiddette aktivite (hızlı yürüyüş, bisiklet, yüzme) önerilir. Egzersize başlamadan önce mutlaka doktorunuzdan onay alın ve yavaş başlayarak kademeli olarak artırın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Angina kaygı ve depresyona yol açabilir. Sürekli bir hastalıkla yaşamak duygusal olarak yorucudur. Bu durumla başa çıkmak için profesyonel destek almaktan çekinmeyin. Psikolog veya psikiyatrist, kaygı ve depresyonla baş etmenize yardımcı olabilir. Unutmayın, zihinsel sağlığınız da kalp sağlığınız kadar önemlidir.

Önleme

Anginayı tamamen önlemek her zaman mümkün olmasa da, risk faktörlerinizi kontrol altına alarak ortaya çıkma olasılığını büyük ölçüde azaltabilirsiniz. Sağlıklı beslenme, düzenli egzersiz, sigara ve alkolden uzak durma, kilo kontrolü, düzenli sağlık kontrolleri ve doktorunuzun önerilerine uymak bu konuda en etkili adımlardır.

Aşılar

Grip (influenza) ve zatürre (pnömokok) aşıları kalp hastalığı olan kişilere önerilir. Bu enfeksiyonlar kalbinizi daha fazla yorabileceği için aşı olmak koruyucu olacaktır. Aşı takviminizi doktorunuzla görüşün.

Tarama programları

Ailede kalp hastalığı öyküsü varsa veya risk faktörleriniz bulunuyorsa, kan basıncı, kolesterol ve kan şekeri düzeylerini düzenli olarak ölçtürmeniz önemlidir. Sağlık Bakanlığı’nın önerdiği periyodik tarama programları hakkında aile hekiminizden bilgi alabilirsiniz.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Tedavi edilmezse angina ilerleyebilir ve kalp krizi riskiniz artar.
• Kalp yetmezliği gelişebilir; kalbiniz vücuda yeterli kan pompalayamaz hale gelebilir.
• Düzensiz kalp atışları (aritmi) ortaya çıkabilir.
• Ani kalp durması riski oluşabilir.

Uzun vadeli görünüm

Angina, uygun tedavi ve yaşam tarzı değişiklikleri ile kontrol altına alınabilir. Erken tanı ve doktorunuzla işbirliği sayesinde kalp sağlığınızı koruyabilir, kalp krizi riskinizi azaltabilir ve aktif bir yaşam sürdürebilirsiniz. Birçok kişi angina ile normal yaşamına devam etmektedir. Yapmanız gereken en önemli şey, tedavi planınıza sadık kalmak ve düzenli kontrollerinizi yaptırmaktır.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.