Çarpıntı Hakkında Sorulacak Sorular

Genel Bakış

Palpitasyon, kalbinizin normalden daha hızlı, daha sert veya düzensiz attığını hissetmenizdir. Bu his çoğu zaman zararsızdır, ancak bazen kalp veya başka bir sağlık sorununun belirtisi olabilir.

Evet, palpitasyon çok yaygındır. Çoğu insan zaman zaman kalp çarpıntısı hisseder. Genellikle ciddi değildir, ancak her durumda doktorunuza danışmalısınız.

Palpitasyon her yaştan insanı etkileyebilir. Kadınlarda, anksiyete bozukluğu olanlarda, hamilelerde ve bazı ilaçları kullananlarda daha sık görülür.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Kalbinizin göğsünüzde çarptığını hissetmek
• Kalp atışlarınızın çok hızlı veya çok yavaş olduğunu hissetmek
• Kalbinizin bir atımı atladığını veya fazladan bir atım yaptığını hissetmek
• Göğüste çırpınma veya taklama hissi

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklar genellikle 'kalbim hızlı atıyor' veya 'göğsümde bir şey zıplıyor' diye tanımlar.
• Huzursuzluk, yorgunluk veya soluk görünüm eşlik edebilir.
• Çocuklar çarpıntıyı tarif etmekte zorlanabilir, bu yüzden davranış değişikliklerine dikkat edin.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlı erişkinlerde palpitasyon baş dönmesi, bayılma hissi veya nefes darlığı ile birlikte olabilir.
• Göğüs ağrısı veya yorgunluk daha belirgin olabilir.
• Düzensiz kalp atışı (atriyal fibrilasyon) riski yaşla birlikte artar.

Nedenler

Ana nedenler

• Stres, kaygı veya panik atak
• Kafein, alkol, nikotin veya uyuşturucu kullanımı
• Ateş, enfeksiyon veya susuzluk
• Kansızlık (anemi), tiroid hormon fazlalığı (hipertiroidi)
• Kalp ritim bozuklukları (aritmiler), kalp kapak hastalıkları

Risk faktörleri

• Aşırı stres ve uykusuzluk
• Yüksek miktarda kafein veya enerji içeceği tüketimi
• Gebelik
• Bazı ilaçlar (soğuk algınlığı ilaçları, astım spreyleri gibi)
• Kalp hastalığı, yüksek tansiyon veya diyabet öyküsü
• Elektrolit dengesizlikleri (potasyum, magnezyum düşüklüğü)

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Palpitasyonla birlikte göğüs ağrısı, bayılma veya nefes darlığı varsa hemen acil servise başvurun (112'yi arayın).
• Çarpıntınız çok hızlı başlıyor ve 15 dakikadan uzun sürüyorsa.
• Daha önce kalp krizi geçirdiyseniz veya kalp hastalığınız varsa yeni başlayan çarpıntıda.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Çarpıntınız ara sıra oluyor ve başka belirti yoksa, bir kardiyoloji uzmanına randevu alın.
• Doktorunuza sormanız gereken sorular: 'Bu çarpıntı normal mi?', 'Hangi tetkikleri yapmalıyız?', 'Ne zaman tekrar gelmeliyim?'

Tanı

Doktorunuz önce semptomlarınızı dinler, ne zaman başladığını, ne sıklıkta olduğunu ve tetikleyicileri sorar. Fizik muayene yapar. Ardından kalbinizin elektriksel aktivitesini değerlendirmek için testler isteyebilir. 'Palpitasyon neden olur?' ve 'Hangi testler yapılmalı?' gibi sorular sormaktan çekinmeyin.

Yapılabilecek testler

• Elektrokardiyogram (EKG): Kalbin ritmini kaydeden hızlı bir test.
• Holter monitör: 24 saat veya daha uzun süre takılan taşınabilir EKG cihazı.
• Ekokardiyogram: Kalbin ultrasonla görüntülenmesi.
• Kan testleri: Tiroid fonksiyonu, elektrolitler ve kalp enzimleri.
• Olay kaydedici: Semptom anında kullanılan portatif EKG cihazı.

Randevunuzda neler beklenir

Tanı süreci genellikle birkaç hafta sürebilir. Çoğu zaman EKG normal çıkar ve uzun süreli kayıt gerekebilir. Doktorunuz size hangi testlerin yapılacağını ve sonuçların ne zaman çıkacağını anlatacaktır. Testler sırasında rahat olun; çoğu ağrısızdır.

Tedavi

Tedavi çarpıntının nedenine bağlıdır. Çoğu durumda altta yatan neden düzeltilince çarpıntı geçer. Örneğin, stres yönetimi, kafeini azaltmak veya demir eksikliğini gidermek yeterli olabilir. Kalp ritim bozukluğu saptanırsa, ilaç tedavisi veya bazı işlemler gerekebilir. Kendi başınıza ilaç almayın; doktorunuz en uygun tedaviyi belirleyecektir.

Evde kişisel bakım

• Stresi azaltın: Derin nefes, meditasyon veya yürüyüş yapın.
• Kafein, alkol ve nikotinden kaçının.
• Yeterli su için ve düzenli uyuyun.
• Çarpıntı hissettiğinizde sakinleşmeye çalışın; genellikle kendi kendine geçer.
• Bir semptom günlüğü tutun: ne zaman oldu, ne kadar sürdü, ne yapıyorduunuz?

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz altta yatan nedene göre ilaç tedavisi önerebilir. Örneğin, tiroid ilaçları, tansiyon ilaçları veya kalp ritmini düzenleyici ilaçlar kullanılabilir. Herhangi bir ilacı doktor reçetesi olmadan kullanmayın. Bazı aritmilerde ablasyon adı verilen bir işlemle anormal kalp dokusu yok edilebilir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Nadir durumlarda, örneğin ciddi bir kalp kapak hastalığı veya doğuştan kalp anomalisi varsa cerrahi gerekebilir. Çoğu palpitasyon için ameliyat gereksizdir.

Bu durumla yaşamak

Palpitasyon genellikle günlük yaşamı çok etkilemez. Ancak sık ve rahatsız ediciyse, doktorunuzla bir plan yapın. Çarpıntınız olduğunda ne yapmanız gerektiğini bilmek size güven verir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli uyuyun ve yeterince dinlenin.
• Stres yönetimi teknikleri uygulayın (yoga, nefes egzersizleri).
• Sigara ve alkol kullanmamaya çalışın.
• Kafeini sınırlayın (günde 1-2 fincan kahveyi geçmeyin).

Diyet ve egzersiz

Sağlıklı ve dengeli beslenin; potasyum ve magnezyum açısından zengin gıdalar (muz, yeşil yapraklı sebzeler, kuruyemiş) tüketin. Aşırı tuzdan kaçının. Düzenli egzersiz yapın ancak aşırı yorucu aktivitelerden kaçının. Egzersiz sırasında çarpıntı olursa durup dinlenin.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Palpitasyon kaygı yaratabilir ve kaygı da çarpıntıyı artırabilir. Bu bir kısır döngü oluşturabilir. Eğer çarpıntı endişenizi artırıyorsa, bir ruh sağlığı uzmanından destek alın. Unutmayın, çoğu palpitasyon zararsızdır ve kontrol altına alınabilir. Acil bir durumda 112'yi arayın veya bir kriz hattına başvurun.

Önleme

Palpitasyonun tamamen önlenmesi her zaman mümkün değildir, ancak tetikleyicilerden kaçınarak sıklığı azaltılabilir. Sağlıklı bir yaşam tarzı, düzenli kontroller ve altta yatan hastalıkların tedavisi riski düşürür.

Tarama programları

Düzenli kardiyoloji kontrolleri, özellikle ailede kalp hastalığı öyküsü varsa, önemlidir. Risk faktörlerinizi bilmek ve doktorunuzla konuşmak erken tanıya yardımcı olur.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Altta yatan bir kalp ritim bozukluğu tedavi edilmezse, kan pıhtılaşması ve felç (inme) riski artabilir.
• Kronik hızlı kalp atışı kalp kasını zayıflatabilir (kardiyomiyopati).
• Şiddetli çarpıntı bayılma ve düşmelere neden olabilir.

Uzun vadeli görünüm

Çoğu palpitasyon basit ve zararsızdır. Doğru tanı ve tedavi ile çarpıntılar kontrol altına alınabilir. Altta yatan neden düzeltildiğinde tam iyileşme mümkündür. Düzenli doktor kontrolü ve sağlıklı yaşam alışkanlıkları ile kalp sağlığınızı koruyabilirsiniz.

Destek bul

Uluslararası kuruluşlar

• British Heart Foundation

Yerel kuruluşlar

• Aile Sağlığı Merkezi veya Hastane Kardiyoloji Birimi · Türkiye

Yardım hatları

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.