recovery after cholesterol

Genel Bakış

Kolesterol, vücudumuzun yağlı bir maddesidir. Ancak kanda fazla olması damar sağlığını bozabilir. 'Kolesterol sonrası iyileşme', yüksek kolesterol teşhisi konduktan veya kalp-damar hastalığı yaşadıktan sonra kolesterol seviyesini sağlıklı aralığa getirmek için yapılanları anlatır. Bu süreçte sağlıklı beslenme, düzenli hareket ve doktor önerileriyle kalbinizi korursunuz.

Evet, yüksek kolesterol Türkiye'de ve dünyada çok yaygındır. Her 3 yetişkinden 1'inde yüksek kolesterol olabilir.

Yüksek kolesterol her yaştan insanı etkileyebilir. Ancak 40 yaş üstü, fazla kilolu, ailesinde kalp hastalığı olan kişilerde daha sık görülür.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Yüksek kolesterolün kendisi genellikle belirti vermez.
• Ancak ilerlediğinde göğüs ağrısı (anjina), nefes darlığı veya bacaklarda kramp gibi belirtiler olabilir.

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda yüksek kolesterol genellikle belirti vermez. Ailede genetik kolesterol hastalığı varsa, çocukta ciltte sarımsı yağ birikintileri (ksantom) görülebilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda yüksek kolesterol daha sık görülür. Belirtilerini fark etmek zor olabilir, bu nedenle düzenli kontroller önemlidir.

Nedenler

Ana nedenler

• Sağlıksız beslenme (doymuş yağ ve trans yağ tüketimi)
• Yetersiz fiziksel aktivite
• Fazla kilo veya obezite
• Sigara içmek
• Genetik faktörler (ailede yüksek kolesterol olması)

Risk faktörleri

• Ailede kalp hastalığı veya yüksek kolesterol öyküsü
• Şeker hastalığı (diyabet)
• Yüksek tansiyon
• 40 yaş üstü erkekler, 50 yaş üstü kadınlar
• Stresli yaşam

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Göğüs ağrısı, nefes darlığı, çarpıntı gibi kalp krizi belirtileri yaşarsanız hemen 112'yi arayın.
• Bacaklarda ani morarma, soğukluk veya şiddetli ağrı olursa acil servise başvurun.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• 40 yaşından sonra düzenli olarak yılda bir kez kan kolesterol testi yaptırın.
• Daha önce yüksek kolesterol teşhisi konduysa doktorunuzun önerdiği sıklıkta kontrole gidin.

Tanı

Yüksek kolesterol, basit bir kan testi ile teşhis edilir. Genellikle aç karnına kan alınarak 'lipid profili' denen bir test yapılır.

Yapılabilecek testler

• Lipid profili (total kolesterol, LDL kötü kolesterol, HDL iyi kolesterol, trigliserid seviyeleri)

Randevunuzda neler beklenir

Testten önce 9-12 saat hiçbir şey yememeniz istenebilir. Sonuçlar birkaç günde çıkar. Doktorunuz değerlerinize göre sizin için en uygun tedaviyi planlar.

Tedavi

Yüksek kolesterol tedavisinde öncelikle yaşam tarzı değişiklikleri önerilir. Bunlar yeterli olmazsa doktorunuz kolesterol düşürücü ilaçlar başlayabilir. Tedavi kişiye özeldir ve düzenli takip gerektirir.

Evde kişisel bakım

• Doymuş yağ ve trans yağ tüketimini azaltın (kızartma, işlenmiş gıdalar, hazır hamur işleri)
• Bol lifli besinler tüketin (yulaf, kuru baklagil, sebze-meyve)
• Haftada en az 150 dakika orta şiddette egzersiz yapın (tempolu yürüyüş, bisiklet)
• Sigara ve alkolden uzak durun
• Sağlıklı kilonuzu koruyun

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, yaşam tarzı değişiklikleri yeterli olmadığında, statinler (kolesterol üretimini azaltan ilaçlar) gibi ilaçlar önerebilir. Ayrıca safra asidi bağlayıcılar veya diğer ilaç grupları da kullanılabilir. İlaçları düzenli kullanmak ve yan etkiler için doktorunuza danışmak önemlidir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Yüksek kolesterolün kendisi için cerrahi gerekmez. Ancak kolesterol damarları tıkadıysa (kalp damar tıkanıklığı gibi) anjiyoplasti veya bypass ameliyatı gibi işlemler yapılabilir.

Bu durumla yaşamak

Kolesterol sonrası iyileşme süreci, günlük alışkanlıklarınıza dikkat ederek geçer. Her gün sağlıklı seçimler yapmak kalp sağlığınızı korur.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli kan testlerinizi ve doktor kontrollerinizi aksatmayın.
• İlaçlarınızı her gün aynı saatte alın.
• Stresten uzak durmaya çalışın, gevşeme teknikleri uygulayın.
• Yeterli uyuyun (7-9 saat)

Diyet ve egzersiz

Akdeniz tipi beslenme önerilir: zeytinyağı, balık, tam tahıllar, sebze-meyve. Haftada en az 150 dakika egzersiz yapın. Basit yürüyüşlerle başlayabilirsiniz.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Yüksek kolesterol tanısı almak kaygı yaratabilir. Ancak çoğu insan bu durumu kontrol edebilir. Kendinize zaman tanıyın, destek almak için doktorunuzla veya psikologla konuşun.

Önleme

Evet, yüksek kolesterolün büyük ölçüde önlenebilir. Sağlıklı beslenme, düzenli egzersiz, sigara içmemek ve ideal kiloyu korumak en önemli önlemlerdir.

Tarama programları

40 yaşından itibaren her yıl kan kolesterol seviyesi ölçümü yaptırmanız önerilir. Ailenizde erken kalp hastalığı varsa daha erken yaşta taramaya başlayabilirsiniz.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kalp krizi
• İnme (felç)
• Bacak atardamarlarında tıkanıklık (periferik arter hastalığı)
• Göğüs ağrısı (anjina)

Uzun vadeli görünüm

Yüksek kolesterol tedavi edilebilir bir durumdur. Sağlıklı yaşam alışkanlıkları ve doktor önerilerine uyulduğunda kalp-damar hastalığı riski büyük ölçüde azalır. Çoğu insan uzun ve sağlıklı bir yaşam sürer.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.