Varis Sonrası İyileşme: Bilmeniz Gerekenler

Genel Bakış

Varis, genellikle bacaklarda görülen, genişlemiş ve bükülmüş toplardamarlardır. Kanı kalbe geri taşıyan bu damarların kapakçıkları zayıfladığında kan birikir ve şişlik oluşur.

Evet, varis oldukça yaygındır. Her 10 kişiden 3'ünde hayatının bir döneminde varis görülebilir.

Varis herkesi etkileyebilir, ancak kadınlarda, yaşlılarda, fazla kilolu kişilerde ve hamilelerde daha sık görülür. Ayrıca ailede varis öyküsü olanlarda risk artar.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Bacaklarda ağrı veya ağırlık hissi
• Şişlik, özellikle akşamları
• Kaşıntı veya yanma hissi
• Bacaklarda belirgin, kıvrımlı mavi veya mor damarlar

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda varis nadirdir. Görüldüğünde genellikle doğumsal bir damar sorununa işaret edebilir ve mutlaka doktora danışılmalıdır.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda varis daha sık görülür ve ciltte incelme, yaralar (ülser) oluşma riski artar. Ayrıca hareket kısıtlılığı nedeniyle şikayetler daha belirgin olabilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Damar içindeki kapakçıkların zayıflaması (kanın geri kaçması)
• Genetik yatkınlık (ailede varis olması)
• Uzun süre ayakta durmak veya oturmak

Risk faktörleri

• Yaş (ileri yaş)
• Kadın olmak (hormonlar ve hamilelik etkisi)
• Hamilelik
• Obezite (fazla kilo damarlara baskı yapar)
• Ailede varis öyküsü

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yukarıda belirtilen acil durum belirtileriniz varsa hemen 112'yi arayın
• Bacakta ani kızarıklık, şişlik ve ağrı varsa (pıhtı belirtisi olabilir)

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Varisleriniz günlük yaşamınızı rahatsız ediyorsa (ağrı, kaşıntı, şişlik)
• Varisleriniz estetik açıdan sizi rahatsız ediyorsa
• Cildinizde renk değişikliği veya yaralar oluşmaya başladıysa

Tanı

Doktorunuz bacaklarınızı muayene ederek ve doppler ultrason ile kan akışını inceleyerek teşhis koyar.

Yapılabilecek testler

• Doppler ultrason (damarlarınızın içine bakmak için kullanılan ses dalgalarıyla çalışan cihaz)

Randevunuzda neler beklenir

Muayene sırasında doktorunuz bacaklarınızı ayakta ve uzanırken inceler. Doppler ultrason ağrısız bir yöntemdir ve genellikle 15-30 dakika sürer.

Tedavi

Varisi tamamen yok etmek mümkün olmasa da, tedavi ile şikayetler azaltılabilir ve komplikasyonlar önlenebilir. Tedavi seçenekleri arasında yaşam tarzı değişiklikleri, kompresyon çorapları ve tıbbi müdahaleler bulunur.

Evde kişisel bakım

• Bacaklarınızı yukarı kaldırarak dinlendirin (ayaklar kalp hizasının üstünde olmalı)
• Düzenli yürüyüş yapın (kan dolaşımını destekler)
• Uzun süre ayakta veya hareketsiz kalmaktan kaçının
• Sağlıklı kilonuzu koruyun

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, damar içine enjeksiyon (skleroterapi), lazer veya radyofrekans gibi ısıyla tedavi yöntemleri veya damarı bağlama (ligasyon) gibi cerrahi olmayan ya da minimal girişimsel tedaviler önerebilir. Tedavi, varislerinizin büyüklüğüne, yerine ve şikayetlerinize göre kişiselleştirilir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Diğer tedaviler işe yaramazsa, büyük ve rahatsızlık veren varisler için cerrahi müdahale (damar soyulması veya stripping) düşünülebilir. Bu kararı doktorunuz sizinle birlikte verecektir.

Bu durumla yaşamak

Varisleriniz varsa, bacaklarınızı sık sık yukarı kaldırmak, kompresyon çorabı (doktorunuzun önerdiği basınçta) giymek ve hareketsiz kalmamak günlük yaşamınızı rahatlatabilir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli egzersiz yapın (yürüyüş, yüzme gibi)
• Bacak bacak üstüne atmaktan kaçının
• Dar giysiler yerine bol, rahat kıyafetler tercih edin

Diyet ve egzersiz

Düşük tuzlu beslenmek (ödem oluşumunu azaltır) ve bol su içmek faydalıdır. Yürüyüş, dolaşımı canlandıran en iyi egzersizlerden biridir. Ağır kaldırma veya zorlayıcı aktivitelerden kaçının.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Varisler görünüş kaygısı veya sürekli rahatsızlık hissi yaratabilir. Bu tür duygular normaldir. Eğer bu durum yaşam kalitenizi etkiliyorsa bir sağlık uzmanına veya psikoloğa danışmaktan çekinmeyin. Unutmayın, varisler tedavi edilebilir.

Önleme

Varisi tamamen önlemek mümkün olmasa da, düzenli egzersiz, sağlıklı kilo, bacakları yukarı kaldırmak ve uzun süreli hareketsizlikten kaçınmak gibi yaşam tarzı adımları riski azaltabilir.

Aşılar

Varis için aşı yoktur.

Tarama programları

Varis için rutin bir tarama önerilmez. Ancak ailenizde yoğun varis öyküsü varsa veya şikayetleriniz varsa doktorunuza danışabilirsiniz.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Cilt yaraları (venöz ülser) – özellikle ayak bilek çevresinde
• Varisli damardan kanama
• Yüzeyel veya derin damar iltihabı (tromboflebit)
• Derin ven trombozu (pıhtı) – nadir, ancak ciddi bir durum

Uzun vadeli görünüm

Tedavi edilmediğinde komplikasyonlar gelişebilir, ancak çoğu varis başarıyla yönetilebilir. Erken müdahale ile şikayetler hafifler, ciddi sorunlar önlenebilir. Günümüzde birçok etkili tedavi seçeneği bulunmaktadır.

Destek bul

Yardım hatları

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.