Risks and benefits of allergy immunotherapy injection

Genel Bakış

Alerji immünoterapisi, alerji aşı tedavisi olarak da bilinir. Vücudunuzu alerjenlere (polen, ev tozu akarı, hayvan tüyü gibi maddelere) alıştırmak için yapılan bir tedavidir. Küçük dozlarda alerjen içeren iğneler düzenli olarak yapılır. Zamanla vücudunuz bu maddelere karşı daha az tepki verir hale gelir. Bu tedavi, alerji semptomlarını azaltmayı ve uzun vadede rahatlama sağlamayı hedefler.

Alerji immünoterapisi, alerjik hastalığı olan kişilerde sık kullanılan bir tedavi yöntemidir. Türkiye'de Sağlık Bakanlığı tarafından onaylı bir tedavi şeklidir.

Genellikle alerjik rinit (saman nezlesi), alerjik astım veya arı sokmasına karşı şiddetli alerjisi olan kişilerde uygulanır. Çocuklar ve yetişkinler için uygundur, ancak 5 yaş altı çocuklarda daha dikkatli değerlendirme yapılır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Hapşırma, burun akıntısı veya tıkanıklığı
• Kaşıntılı ve sulu gözler
• Öksürük, hırıltı veya nefes darlığı
• Deri döküntüleri veya kurdeşen

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda alerji semptomları genellikle burun akıntısı, hapşırma ve göz kaşıntısı şeklinde görülür.
• Tedavi sırasında çocuklarda iğne yerinde kızarıklık veya şişlik olabilir.
• Nadir de olsa ciddi alerjik reaksiyon riski vardır, bu nedenle çocuklar dikkatle izlenmelidir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda alerji semptomları daha hafif olabilir, ancak astım gibi ek hastalıklar nedeniyle risk artabilir.
• Tedavi sırasında tansiyon düşmesi gibi yan etkilere karşı daha dikkatli olunmalıdır.

Nedenler

Ana nedenler

• Alerji immünoterapisi, alerjilerin doğal seyrini değiştirmek için uygulanır. Amaç, vücudun alerjenlere karşı tolerans geliştirmesidir.

Risk faktörleri

• Kontrolsüz astım (tedavi öncesi doktor kontrolü önemlidir)
• Beta bloker ilaç kullanımı (doktorunuzla görüşün)
• Daha önce anafilaksi (ciddi alerjik reaksiyon) geçirmiş olmak
• Hamilelik (ilk trimesterde başlanması önerilmez)

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yukarıdaki acil durum belirtileri görülürse hemen 112'yi arayın.
• Tedavi sonrası beklenenden fazla şişlik veya nefes darlığı olursa
• Ani başlayan kurdeşen veya kaşıntı

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Alerji şikayetleriniz günlük yaşamınızı etkiliyorsa (örneğin uykunuzu, işinizi veya okul başarınızı)
• İlaçlar yeterli gelmiyorsa veya yan etkilere neden oluyorsa
• Alerji aşısı tedavisine başlamayı düşünüyorsanız

Tanı

Alerji immünoterapisine başlamadan önce hangi alerjenlere hassas olduğunuzu belirlemek için detaylı bir değerlendirme yapılır. Bu, tıbbi öykü ve alerji testleri ile olur.

Yapılabilecek testler

• Deri prick testi: Küçük bir miktar alerjen cilde damlatılır ve iğne ile çizilir. Reaksiyon 15-20 dakika içinde değerlendirilir.
• Kan testi (spesifik IgE): Kanda alerjiye neden olan antikor seviyesi ölçülür.
• Fizik muayene ve semptom günlüğü

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz alerjinizin şiddetini ve hangi tedavinin size uygun olduğunu belirleyecektir. Testler genellikle aynı gün içinde sonuçlanır. Sonuçlara göre size en uygun alerjen karışımı hazırlanır.

Tedavi

Alerji immünoterapisi, alerjenlere karşı vücudun bağışıklık tepkisini değiştiren uzun süreli bir tedavidir. İki aşamadan oluşur: birikim aşaması (haftada 1-2 kez iğne, doz yavaşça artırılır) ve idame aşaması (3-4 haftada bir iğne). Tedavi genellikle 3-5 yıl sürer.

Evde kişisel bakım

• Alerjenlerden mümkün olduğunca kaçının (örneğin polen mevsiminde kapalı kalın, ev tozu akarlarına karşı önlem alın)
• İğne yapıldıktan sonra en az 30 dakika sağlık kuruluşunda bekleyin
• Her iğne sonrası bir gün boyunca ağır egzersizden ve sıcak duştan kaçının
• Semptom günlüğü tutun ve doktorunuza düzenli bildirin

Tıbbi tedaviler

Alerji immünoterapisi yanında, doktorunuz antihistaminikler veya burun spreyleri gibi ilaçlar da önerebilir. Tedaviye başlamadan önce ve tedavi süresince bu ilaçların kullanımı gerekebilir. İlaçları doktorunuzun önerdiği şekilde kullanın. Aşı tedavisi sayesinde zamanla bu ilaçlara olan ihtiyacınız azalabilir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Alerji immünoterapisi bir cerrahi işlem değildir. Ancak alerji testleri ve iğne uygulaması sırasında steril koşullar sağlanır ve iğne batırılması nedeniyle küçük bir işlem sayılabilir. Ciddi bir cerrahi müdahale gerektirmez.

Bu durumla yaşamak

Alerji immünoterapisi alırken düzenli olarak doktor randevularına gitmeniz gerekir. Tedavi süresince alerji semptomlarınızda belirgin bir azalma görebilirsiniz. Ancak tam fayda genellikle birkaç ay sonra ortaya çıkar.

Yaşam tarzı ipuçları

• Polen mevsimlerinde pencereleri kapalı tutun ve dışarı çıkarken maske kullanın
• Evde nem oranını %50'nin altında tutarak küf ve toz akarlarını azaltın
• Yatak çarşaflarını haftada bir 60°C'de yıkayın
• Alerjik astımınız varsa dumanlı, tozlu ortamlardan kaçının

Diyet ve egzersiz

Özel bir diyet gerekmez, ancak bağışıklığı destekleyici sağlıklı beslenme önerilir. Düzenli egzersiz yapabilirsiniz; ancak iğne günü ağır egzersizden kaçının.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Alerjiler ve tedavi süreci bazen kaygıya neden olabilir. Özellikle iğne korkusu olanlar için tedavi başlangıcı zor olabilir. Doktorunuzla bu endişelerinizi paylaşın, destek alabilirsiniz.

Önleme

Alerjiler tamamen önlenemez, ancak alerji immünoterapisi semptomların şiddetini azaltabilir ve yeni alerjilerin gelişmesini önleyebilir. Tedaviye erken başlamak daha etkili olabilir.

Tarama programları

Alerji testleri sayesinde hangi maddelere duyarlı olduğunuz belirlenebilir. Düzenli tarama önerilmez, ancak semptomlar başladığında test yapılması uygundur.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kontrolsüz alerjiler ilerleyerek astıma dönüşebilir
• Yaşam kalitesi düşebilir (uyku bozukluğu, konsantrasyon kaybı)
• Sinüzit veya kulak enfeksiyonları gibi komplikasyonlar gelişebilir

Uzun vadeli görünüm

Alerji immünoterapisi, doğru hastalarda uygulandığında çok etkili bir tedavidir. Birçok kişi semptomlarda belirgin azalma yaşar ve ilaç ihtiyacı azalır. Tedavi sonrası etkileri yıllarca sürebilir. Herkes için aynı sonuç garanti edilmese de, doktorunuz size en uygun yöntemi belirleyecektir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.