Risks and benefits of cardiac catheterisation

Genel Bakış

Kalp kateterizasyonu, kalp ve damarlarını incelemek ve bazı durumlarda tedavi etmek için kullanılan bir tıbbi işlemdir. İnce, esnek bir tüp (kateter) genellikle kasık veya kol bölgesindeki bir damardan kalbe doğru ilerletilir. Bu sayede doktorlar kalbin iç yapısını, kan akışını ve damarlardaki daralma ya da tıkanıklıkları görebilir. İşlem sırasında kontrast madde adı verilen bir boya kullanılarak röntgen görüntüleri alınır.

Kalp kateterizasyonu, kalp hastalıklarının teşhis ve tedavisinde sık kullanılan bir yöntemdir. Her yıl binlerce kişi bu işlemi geçirmektedir.

Bu işlem, koroner arter hastalığı, kalp kapak sorunları, doğuştan kalp kusurları gibi durumları olan her yaştan yetişkine uygulanabilir. Çocuklarda da doğuştan kalp hastalıklarının değerlendirilmesinde kullanılır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Göğüs ağrısı (anjina) ya da göğüste sıkışma hissi
• Nefes darlığı
• Çarpıntı veya düzensiz kalp atışı

Çocuklarda belirtiler

• Bebeklerde beslenme güçlüğü
• Morarma (siyanoz)
• Hızlı nefes alma veya yorulma

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Eforla artan göğüs ağrısı ve nefes darlığı
• Yorgunluk ve halsizlik
• Bayılma veya baş dönmesi

Nedenler

Ana nedenler

• Kalp damarlarında daralma veya tıkanıklık şüphesi
• Kalp krizi sonrası hasarın değerlendirilmesi
• Kalp kapak hastalıklarının incelenmesi

Risk faktörleri

• İleri yaş
• Yüksek tansiyon
• Yüksek kolesterol
• Sigara kullanımı
• Şeker hastalığı (diyabet)
• Ailede kalp hastalığı öyküsü

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Göğüs ağrısı veya nefes darlığı günlük yaşamı etkiliyorsa
• Daha önce kalp krizi geçirildiyse

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Kalp hastalığı risk faktörleriniz varsa düzenli kontroller için
• Doktorunuzun önerdiği takip randevularına uyun

Tanı

Kalp kateterizasyonu, diğer testlerin (EKG, efor testi, ekokardiyografi) yetersiz kaldığı durumlarda tanı koymak veya tedavi planlamak için başvurulan bir yöntemdir.

Yapılabilecek testler

• Koroner anjiyografi (damarların röntgen ile görüntülenmesi)
• Sol ventrikülografi (kalbin pompalama gücünün ölçümü)
• Basınç ölçümleri (kalp odacıkları ve damarlardaki basıncın değerlendirilmesi)

Randevunuzda neler beklenir

İşlem öncesi doktorunuz size detaylı bilgi verecek ve onay alacaktır. İşlem sırasında uyanık olacaksınız, ancak rahatlamanız için ilaç verilebilir. Kateterin girildiği bölge uyuşturulur. İşlem genellikle 30-60 dakika sürer. Sonrasında birkaç saat yatmanız ve kateter giriş bölgesine baskı uygulanması gerekebilir. İşlem sonrası bir gece hastanede kalmanız önerilebilir.

Tedavi

Kalp kateterizasyonu sadece tanı için değil, aynı zamanda tedavi için de kullanılır. Tedavi amaçlı seçenekler arasında balon anjiyoplasti (dar damarı genişletme), stent yerleştirme (damar açık kalması için küçük bir tüp) ve kalp kapağı onarımı gibi işlemler bulunur. Tedavi planı kişiye özeldir.

Evde kişisel bakım

• Doktorunuzun önerdiği ilaçları düzenli kullanın
• Sigara kullanıyorsanız bırakın
• Sağlıklı beslenme ve düzenli egzersiz yapın
• Stresten kaçının ve yeterli uyuyun

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz kalp sağlığınızı desteklemek için kan sulandırıcı, tansiyon düşürücü veya kolesterol düşürücü ilaçlar önerebilir. Bu ilaçları doktor tavsiyesi olmadan kullanmayın veya değiştirmeyin. Gerekirse koroner anjiyoplasti ve stent gibi girişimsel işlemler uygulanabilir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Kateterizasyon sırasında tıkanıklığın ileri derecede olduğu veya birkaç damarın etkilendiği durumlarda, bypass ameliyatı (koroner arter baypas greft) gerekebilir. Bu durumda kalp ve damar cerrahisi uzmanına yönlendirilirsiniz.

Bu durumla yaşamak

Kalp kateterizasyonu sonrası çoğu kişi birkaç gün içinde normal aktivitelerine dönebilir. İşlem bölgesinde hafif ağrı ve morluk olabilir, bir hafta içinde geçer. Ağır kaldırmaktan ve aşırı efordan bir süre kaçınmalısınız. Doktorunuzun verdiği talimatlara uymanız önemlidir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Sigara içmeyin
• Aşırı alkolden kaçının
• Stres yönetimi teknikleri uygulayın
• Düzenli sağlık kontrollerinizi ihmal etmeyin

Diyet ve egzersiz

Doymuş yağ, tuz ve şeker oranı düşük, meyve, sebze ve tam tahıldan zengin bir beslenme düzeni önerilir. Haftada en az 150 dakika orta tempolu yürüyüş gibi aerobik egzersiz yapmak kalp sağlığına iyi gelir. Egzersize başlamadan önce doktorunuza danışın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kalp hastalığı ve kateterizasyon süreci kaygı ve korkuya neden olabilir. Bu duygular normaldir ve konuşmak yardımcı olabilir. Gerekirse bir psikolog veya psikiyatristten destek almanız faydalı olacaktır.

Önleme

Kalp hastalıklarının bir kısmı sağlıklı yaşam tarzı ile önlenebilir. Kateterizasyon ihtiyacını azaltmak için tansiyon, kolesterol ve kan şekerini kontrol altında tutmak, düzenli egzersiz yapmak, sağlıklı beslenmek ve sigaradan uzak durmak önemlidir.

Tarama programları

Sağlık Bakanlığı, 40 yaş üstü bireylerde kardiyovasküler risk değerlendirmesi yapılmasını önermektedir. Ailede kalp hastalığı öyküsü varsa daha erken yaşlarda tarama yapılabilir. Doktorunuz sizin için uygun taramayı planlayacaktır.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kalp krizi riskinde artış
• Kalp yetmezliği gelişimi
• Ritim bozuklukları (aritmiler)
• Ani kardiyak ölüm

Uzun vadeli görünüm

Kalp kateterizasyonu genellikle güvenli bir işlemdir ve çoğu hasta için tanı ve tedavide büyük fayda sağlar. İşlemin riskleri arasında kanama, enfeksiyon, alerjik reaksiyon veya damar hasarı bulunabilir, ancak bu riskler nadirdir. Doktorunuz sizin durumunuzda risk ve faydaları değerlendirerek size en uygun kararı verecektir. Tedavi edilen hastaların çoğu yaşam kalitesinde belirgin iyileşme yaşar.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.