Katarakt ameliyatının riskleri ve faydaları

Genel Bakış

Katarakt, göz merceğinin saydamlığını kaybederek bulanıklaşmasıdır. Bu durum görüşünüzü puslu, soluk veya bulanık hale getirir, sanki bir buğulu camdan bakıyormuş gibi olursunuz.

Evet, katarakt çok yaygındır. Özellikle 60 yaş üzerinde neredeyse herkesin bir miktar kataraktı olur.

En sık ileri yaştaki yetişkinlerde görülse de, bebeklerde doğuştan (konjenital) katarakt da olabilir. Ayrıca göz yaralanması, diyabet veya bazı ilaçların uzun süreli kullanımı da katarakta yol açabilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Bulanık, puslu veya çift görme
• Renklerin soluk veya sararmış görünmesi
• Özellikle geceleri araba kullanırken zorluk
• Işıklardan (güneş, far) rahatsız olma
• Sık sık gözlük numarasının değişmesi

Çocuklarda belirtiler

• Göz bebeğinde beyaz veya gri bir görüntü (lökokori)
• Göz kayması (şaşılık)
• Işığa karşı hassasiyet veya göz kırpma
• Bir oyuncağa veya yüze odaklanmada zorluk

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Görme bulanıklığı yavaş yavaş artar
• Okuma, dikiş dikme gibi yakın işlerde zorlanma
• Gece görüşünde belirgin azalma
• Parlak ışıkta daha iyi görme eğilimi (çünkü ışık göz bebeğini küçültür)

Nedenler

Ana nedenler

• Yaşlanma (en yaygın neden; mercek proteinlerinin yıllar içinde bozulması)
• Göz yaralanmaları (darbe, delici cisim)
• Doğuştan (genetik veya anne karnındaki enfeksiyonlar)
• Uzun süreli kortizon veya benzeri ilaç kullanımı

Risk faktörleri

• İleri yaş (60 yaş üstü)
• Sigara içmek
• Uzun süre güneş ışığına (UV) maruz kalmak
• Diyabet (şeker hastalığı)
• Ailede katarakt öyküsü
• Yüksek miyopi (numaralı göz)

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yukarıda belirtilen acil durum belirtilerinden herhangi biri varsa hemen 112'yi arayın veya bir göz acil servisine başvurun.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Görme kaliteniz günlük işlerinizi (okuma, araç kullanma) etkilemeye başladığında
• Gözlük numaranız sık değişiyor ancak yine de net göremiyorsanız
• 40 yaşından sonra düzenli göz muayenesi sırasında

Tanı

Göz doktorunuz, göz bebeğinizi genişleten damlalar kullanarak göz merceğinizi detaylı şekilde inceler.

Yapılabilecek testler

• Görme keskinliği testi (E harfi veya sembollerle)
• Yarık lamba muayenesi (mikroskopla merceğe bakılır)
• Göz bebeği genişletme ile arka bölümün değerlendirilmesi

Randevunuzda neler beklenir

Muayene ağrısızdır. Damlalar nedeniyle birkaç saat bulanık görebilirsiniz, bu yüzden yanınızda bir refakatçi bulunması iyi olur. Doktorunuz kataraktın ne kadar ilerlediğini ve ameliyat gerekip gerekmediğini söyleyecektir.

Tedavi

Kataraktın tek kesin tedavisi ameliyattır. Ancak erken dönemde daha güçlü gözlükler, daha iyi aydınlatma ve büyüteçler gibi basit önlemlerle idare edilebilir. Ameliyat kararı kişisel ihtiyaçlara göre verilir.

Evde kişisel bakım

• Ortamınızdaki ışığı artırın (daha parlak ampuller kullanın)
• Büyüteçli gözlük veya okuma gözlüğü kullanın
• Gece araç kullanmaktan kaçının
• Güneşli havalarda UV korumalı güneş gözlüğü takın

Tıbbi tedaviler

Kataraktı yavaşlatan veya durduran bir ilaç yoktur. Ameliyat, bulanıklaşan doğal merceğin alınması ve yerine yapay bir mercek (göz içi lensi) yerleştirilmesidir. Ameliyat genellikle lokal anesteziyle yapılır ve çoğu hasta aynı gün taburcu olur.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Ameliyat genellikle görme bulanıklığı günlük yaşamınızı (okuma, araç kullanma, hobiler) belirgin şekilde etkilediğinde önerilir. Ameliyatı ertelemek göze ek bir zarar vermez, ancak görme kaybı ilerleyebilir.

Bu durumla yaşamak

Ameliyat öncesinde katarakt nedeniyle görüşünüz bulanık olabilir, bu düşme riskini artırabilir. Ameliyat sonrası birkaç hafta içinde görme genellikle düzelir, ancak tam iyileşme birkaç ay sürebilir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Ameliyat sonrası ilk haftalarda gözünüze su kaçırmaktan kaçının (banyo yaparken koruyucu siperlik kullanın)
• Gözünüzü ovuşturmayın veya baskı yapmayın
• Doktorunuzun önerdiği göz damlalarını düzenli kullanın
• Ağır kaldırma, eğilme gibi hareketlerden bir süre kaçının

Diyet ve egzersiz

Sağlıklı beslenme (yeşil yapraklı sebzeler, meyveler, omega-3 yağ asitleri) genel göz sağlığına katkıda bulunur. Ameliyat sonrası ağır egzersizlerden bir süre kaçının; yürüyüş gibi hafif aktiviteler yapabilirsiniz.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Görme kaybı yaşam kalitesini düşürebilir, üzüntü veya endişeye yol açabilir. Ameliyat sonrası görme genellikle iyileşir ve bu durum ruh halinizi de olumlu etkiler. Duygusal destek almak için sevdiklerinizle konuşun.

Önleme

Katarakt tamamen önlenemez, ancak bazı önlemler riski azaltabilir. Güneş gözlüğü (UV korumalı) kullanmak, sigara içmemek, sağlıklı beslenmek ve diyabet gibi hastalıkları kontrol altında tutmak riski düşürür.

Tarama programları

40 yaşından sonra düzenli göz muayeneleri, kataraktı erken evrede tespit etmeye yardımcı olur. Ailede katarakt öyküsü varsa daha sık muayene önerilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Görme kaybı yavaş yavaş artar ve sonunda ileri dereceye ulaşabilir
• Günlük aktivitelerde zorluk (okuma, yürüme, araç kullanma)
• Düşme ve kaza riski artar
• Nadiren göz tansiyonu (glokom) gibi ek sorunlara yol açabilir

Uzun vadeli görünüm

Katarakt ameliyatı çok yaygın ve genellikle güvenli bir ameliyattır. Çoğu hastada görme belirgin şekilde düzelir ve yaşam kalitesi artar. Nadir de olsa enfeksiyon, retina dekolmanı gibi ciddi komplikasyonlar olabilir; ancak bu riskler düşüktür. Ameliyat kararınızı doktorunuzla fayda ve riskleri konuşarak vermelisiniz.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.