Risks and benefits of tooth extraction

Genel Bakış

Diş çekimi, ağızda sorunlu bir dişin diş hekimi tarafından çıkartılması işlemidir. Bu işlem, dişi kurtarmanın mümkün olmadığı durumlarda yapılır. Diş çekiminin hem faydaları (ağrıyı giderme, enfeksiyonu durdurma) hem de riskleri (kanama, enfeksiyon, sinir hasarı) vardır. Diş hekiminiz, sizin için en iyi kararı vermeden önce bu yararları ve riskleri sizinle konuşacaktır.

Evet, diş çekimi çok yaygın bir diş tedavisidir. Her yıl binlerce kişi, çürümüş, kırılmış veya sorunlu dişler nedeniyle diş çektirir.

Diş çekimi her yaş grubunda yapılabilir. En sık, ileri derecede çürük, diş eti hastalığı veya diş travması (kaza) olan kişilerde uygulanır. Ayrıca diş teli tedavisi öncesinde sıkışıklığı gidermek için de sağlıklı dişler çekilebilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Dişte şiddetli ve geçmeyen ağrı
• Diş etinde şişlik, kızarıklık veya iltihap
• Dişte sallanma veya kırık
• Çiğneme sırasında ağrı
• Diş eti çevresinde akıntı veya kötü tat

Çocuklarda belirtiler

• Süt dişlerinin zamanında düşmemesi sonucu sıkışıklık
• Şiddetli süt dişi çürüğü nedeniyle ağrı ve enfeksiyon
• Diş teli tedavisi için yer açma amaçlı çekim

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• İleri diş eti hastalığı (periodontitis) nedeniyle diş kaybı
• Kırık veya çürümüş dişler nedeniyle ağrı
• Dişlerin tamir edilemeyecek kadar hasarlı olması

Nedenler

Ana nedenler

• Diş çekimi bir hastalık değil, bir tedavi yöntemidir. Diş çekimine yol açan durumlar:
• İleri derecede diş çürüğü: Dolgu veya kanal tedavisi ile kurtarılamayan dişler.
• Diş eti hastalığı: Dişi destekleyen dokuların hasar görmesi ve dişin sallanması.
• Diş travması: Kaza veya darbe sonucu kırılan veya yerinden oynayan dişler.
• Ortodontik (diş teli) tedavi: Dişlere yer açmak için sağlıklı dişlerin çekilmesi.
• Gömülü dişler: Özellikle 20 yaş dişleri çene kemiğine gömülü kalıp sorun yaratabilir.

Risk faktörleri

• Yetersiz ağız hijyeni (düzenli fırçalamama ve diş ipi kullanmama)
• Şekerli yiyeceklerin sık tüketimi
• Sigara içmek veya tütün ürünleri kullanmak
• Kontrolsüz diyabet (şeker hastalığı)
• Diş gıcırdatma (bruksizm)
• Bağışıklık sistemini baskılayan hastalıklar veya ilaçlar

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Diş ağrısı dayanılmaz hale geldiğinde
• Yüzde veya çenede belirgin şişlik olduğunda
• Ateş veya yutma güçlüğü eşlik ediyorsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Dişinizde çürük, kırık veya sallanma fark ederseniz
• Yıllık diş muayenelerinizde diş hekiminiz diş çekimi önerirse
• Diş teli tedavisi planlanıyorsa

Tanı

Diş hekiminiz, ağzınızı muayene eder ve dişin durumunu değerlendirir. Şikayetlerinizi dinler. Diş çekiminin gerekli olup olmadığına karar vermek için röntgen (genellikle panoramik röntgen) çekilebilir.

Yapılabilecek testler

• Ağız içi muayene: Diş hekimi dişinizi, diş etlerinizi ve çevre dokuları görsel olarak kontrol eder.
• Röntgen: Diş köklerinin, çene kemiğinin ve gömülü dişlerin durumunu görmek için.
• Dişin canlılık testi: Dişin sinirinin sağlıklı olup olmadığını anlamak için soğuk veya sıcak uygulanabilir.

Randevunuzda neler beklenir

Diş hekiminiz önce dişin kurtarılıp kurtarılamayacağını değerlendirir. Eğer çekim kararı verilirse, size işlemi, anesteziyi (uyuşturma), iyileşme sürecini ve olası riskleri anlatır. Sorularınızı sormanız için size zaman tanır. İşlem öncesinde tıbbi geçmişiniz (kullandığınız ilaçlar, alerjiler, hamilelik gibi) detaylıca sorulur.

Tedavi

Diş çekimi, diş hekimi veya ağız cerrahı tarafından yapılan cerrahi bir işlemdir. İşlem öncesinde diş ve çevresi lokal anestezi ile uyuşturulur. Diş, özel aletlerle gevşetilir ve çıkarılır. Bazı durumlarda (gömülü dişler gibi) küçük bir kesi yapılması gerekebilir. İşlem sonrası kanamayı durdurmak için gazlı bez konur ve talimatlar verilir.

Evde kişisel bakım

• İşlem sonrası ilk 24 saat: Kan pıhtısını korumak için ağzınızı çalkalamayın, tükürmeyin, pipet kullanmayın.
• Şişliği azaltmak için işlem bölgesine 10 dakika ara ile 10 dakika boyunca buz torbası uygulayın.
• Başınızı yüksekte tutarak dinlenin. Ağır fiziksel aktivitelerden kaçının.
• Diş hekiminizin önerdiği ağrı kesicileri (kendi başınıza ilaç almadan önce mutlaka hekime danışın) kullanın.
• İlk gün sıcak yiyecek ve içeceklerden kaçının. Ilık, yumuşak gıdalar tüketin.

Tıbbi tedaviler

Diş hekiminiz, işlem sırasında lokal anestezi kullanır. Bazı durumlarda sedasyon (hafif uyku hali) veya genel anestezi (tam uyku) tercih edilebilir. Enfeksiyon riskini azaltmak için ağız gargarası veya antibiyotik reçete edilebilir. Ağrı için basit ağrı kesiciler önerilebilir. Kuru soket (diş yuvasının iltihaplanması) durumunda özel pansuman yapılabilir. Tüm ilaçlar ve tedaviler doktorunuz tarafından belirlenmelidir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Çoğu diş çekimi basit bir işlemdir. Ancak gömülü dişler, kırık kökler veya çene kemiğine yapışık dişler için cerrahi çekim gerekebilir. Bu durumda ağız cerrahı küçük bir kesi yaparak dişi çıkarır.

Bu durumla yaşamak

Diş çekimi sonrası ilk günlerde ağrı ve şişlik olabilir, ancak bu normaldir. Ağrı genellikle 1-2 gün içinde azalır. İyileşme sürecinde ağız hijyeninize dikkat etmeli, diş hekiminizin verdiği talimatlara uymalısınız. Çekim bölgesi tamamen iyileşene kadar (genellikle 1-2 hafta) o bölgeyi temiz tutmak önemlidir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Sigara içmeyin: Sigara iyileşmeyi yavaşlatır ve kuru soket riskini artırır.
• Alkol tüketiminden kaçının: Alkol kanamayı artırabilir ve iyileşmeyi geciktirebilir.
• Egzersiz: İlk 2-3 gün ağır egzersizden kaçının. Hafif yürüyüş yapabilirsiniz.
• Uyku: Başınızı yüksekte tutarak uyuyun (ekstra yastık kullanabilirsiniz).

Diyet ve egzersiz

İlk günlerde yumuşak, ılık gıdalar (çorba, yoğurt, püre) tüketin. Sert, sıcak, baharatlı yiyeceklerden kaçının. Çekim yapılan tarafla çiğnememeye özen gösterin. Bol su için. İyileşme sonrasında normal beslenmenize dönebilirsiniz. Egzersiz konusunda dinlenin ve vücudunuzu zorlamayın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Diş çekimi bazı kişilerde kaygı veya korkuya neden olabilir. Bu normaldir. İşlem öncesinde endişelerinizi diş hekiminizle paylaşın. İşlem sonrası ağrı ve dişsiz görünüm geçici sıkıntı yaratabilir; fakat zamanla alışılır. Gerekirse diş hekiminize danışarak psikolojik destek alabilirsiniz.

Önleme

Diş çekimini önlemenin en iyi yolu düzenli ağız ve diş bakımıdır. Dişlerinizi günde en az iki kez florürlü diş macunu ile fırçalayın, diş ipi kullanın ve yılda en az bir kez diş hekimine kontrole gidin. Şekerli yiyecek ve içecek tüketimini sınırlayın. Diş hekiminiz, çürükleri erken dönemde tespit ederek diş kurtarma şansını artırabilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Diş çekimi gerekiyorsa ve yapılmazsa: Ağrı ve enfeksiyon devam eder, diş eti hastalığı ilerleyebilir.
• Enfeksiyon çevre dokulara ve kana yayılabilir (nadiren ciddi sistemik enfeksiyon).
• Komşu dişler kayabilir ve çene kemiğinde erime olabilir.

Uzun vadeli görünüm

Diş çekimi sonrası iyileşme genellikle sorunsuzdur. Çoğu kişi bir hafta içinde günlük aktivitelerine döner. Nadir görülen komplikasyonlar (kuru soket, enfeksiyon, sinir hasarı) uygun tedavi ile yönetilebilir. Diş çekimi sonrası boşluğun doldurulması (implant, köprü, protez) diş hekiminizle planlanabilir. Uzun vadede ağız sağlığınız için düzenli bakım şarttır.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.