Septoplasti

Genel Bakış

Septoplasti, burun içinde sağ ve sol burun boşluklarını ayıran kıkırdak ve kemikten oluşan duvarın (nazal septum) eğriliğini düzeltmek için yapılan bir cerrahi işlemdir. Bu ameliyat, burun tıkanıklığı ve nefes alma zorluğu gibi sorunları gidermeyi amaçlar.

Evet, septoplasti oldukça yaygın bir ameliyattır. Birçok insan, burun tıkanıklığı veya nefes alma sorunları nedeniyle bu ameliyatı olmaktadır.

Septoplasti genellikle doğuştan eğri bir burun duvarına (septum deviasyonu) sahip olan veya burun travması geçirmiş kişilerde uygulanır. Her yaş grubunda görülebilmekle birlikte, genellikle erişkinlerde daha sık yapılır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Burun tıkanıklığı (özellikle tek taraflı)
• Nefes almada güçlük
• Sık sık burun kanaması
• Horlama
• Yüz ağrısı veya baş ağrısı
• Sinüzit atakları (iltihaplı sinüs enfeksiyonları)

Çocuklarda belirtiler

• Ağızdan nefes alma
• Uyku sırasında horlama veya huzursuzluk
• Sık sık burun tıkanıklığı
• Yüz veya kulak ağrısı

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşa bağlı burun kaslarının zayıflamasıyla daha belirgin hale gelen nefes darlığı
• Uyku apnesi (uykuda solunum durması) riskinde artış
• Kronik burun tıkanıklığı

Nedenler

Ana nedenler

• Doğuştan gelen burun duvarı eğriliği (genetik yatkınlık)
• Burun veya yüz bölgesine alınan darbeler (travma, kaza, spor yaralanmaları)

Risk faktörleri

• Yüz bölgesine darbe alma ihtimali yüksek olan sporlar (boks, rugby vb.)
• Burun veya yüz cerrahisi geçirmiş olmak
• Bağ dokusu hastalıkları (örneğin, Ehlers-Danlos sendromu) nadiren risk oluşturabilir

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Ani ve şiddetli burun kanaması
• Nefes almada ciddi zorluk

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Uzun süredir devam eden burun tıkanıklığı
• Horlama veya uyku apnesi şüphesi
• Sık sık sinüzit veya burun enfeksiyonu geçirme

Tanı

Doktorunuz, burun içini bir ışık ve ayna ile (rinoskopi) veya küçük bir kamera ile (endoskopi) muayene ederek septumun eğriliğini değerlendirir. Ayrıca, nefes akışınızı kontrol edebilir.

Yapılabilecek testler

• Rinoskopi (burun içi muayenesi)
• Nazal endoskopi (burun içine kamera ile bakılması)
• Gerektiğinde bilgisayarlı tomografi (BT) taraması

Randevunuzda neler beklenir

Muayene genellikle ağrısızdır ve doktor muayenehanesinde yapılır. İşlem sırasında burnunuzun içine hafif bir sprey sıkılabilir (uyuşturucu). Sonuçları hemen öğrenirsiniz.

Tedavi

Septum deviasyonunun tedavisi öncelikle ilaç ve evde uygulanabilecek yöntemlerle başlar. Bu yöntemler yeterli olmazsa cerrahi düşünülür.

Evde kişisel bakım

• Burnu tuzlu su ile yıkamak (burun spreyi)
• Oda havasını nemlendirmek için nemlendirici kullanmak
• Sigara dumanı ve kimyasal tahriş edicilerden uzak durmak
• Yastığı yükselterek yatmak (nefes almayı kolaylaştırabilir)

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, burun tıkanıklığını gidermek için kısa süreli kullanılmak üzere reçetesiz veya reçeteli burun spreyleri veya antihistaminik ilaçlar önerebilir. Alerjik durumlar varsa alerji ilaçları da kullanılabilir. İlaçlar sadece doktor tavsiyesiyle kullanılmalıdır.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Cerrahi (septoplasti), burun tıkanıklığı ilaçlara rağmen düzelmiyorsa, uyku apnesi gibi ciddi sorunlara yol açıyorsa veya tekrarlayan sinüzit ataklarına neden oluyorsa önerilir.

Bu durumla yaşamak

Ameliyattan sonraki ilk hafta burunda tıkanıklık, hafif kanama ve şişlik olabilir. Doktorunuzun önerdiği şekilde burnunuzu temizlemeli ve ağır aktivitelerden kaçınmalısınız. Genellikle 1-2 hafta içinde işe ve günlük hayata dönülebilir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Ameliyattan sonra 2-3 hafta sümkürmekten kaçının
• Ağır kaldırma, eğilme ve yorucu egzersizlerden uzak durun
• Yüksek yastıkta uyuyun
• Doktorunuzun verdiği damla veya spreyleri düzenli kullanın

Diyet ve egzersiz

Ameliyattan sonraki ilk günlerde yumuşak ve ılık yiyecekler tercih edin. Sıcak içecekler ve baharatlı yemekler kanamayı artırabilir, bu nedenle bunlardan kaçının. Hafif yürüyüşler yapabilirsiniz ancak ağır sporlara birkaç hafta ara verin.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Uzun süreli burun tıkanıklığı uyku kalitesini bozabilir, yorgunluğa ve sinirliliğe neden olabilir. Ameliyat sonrası iyileşme döneminde sabırlı olmak önemlidir; zamanla nefes almanın rahatlaması psikolojinizi olumlu etkileyecektir.

Önleme

Doğuştan gelen septum eğriliğini önlemek mümkün değildir. Ancak burun travmalarından korunmak için spor yaparken koruyucu ekipman kullanmak, araç kullanırken emniyet kemeri takmak gibi önlemler alınabilir.

Aşılar

Yok

Tarama programları

Septum deviasyonu için rutin bir tarama yapılmaz. Şikayetler olduğunda doktor muayenesi ile tanı konur.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kronik burun tıkanıklığına bağlı uyku apnesi riski
• Tekrarlayan sinüzit atakları
• Burun kanamalarında artış
• Yüz ağrısı ve baş ağrısı

Uzun vadeli görünüm

Septoplasti genellikle başarılı bir ameliyattır ve çoğu kişi burun tıkanıklığından önemli ölçüde kurtulur. İyileşme süreci kişiden kişiye değişmekle birlikte, çoğu hasta birkaç hafta içinde rahat nefes alabilir. Ameliyat sonrası dönemde doktorunuzun önerilerine uymanız iyileşmeyi hızlandırır ve komplikasyon riskini azaltır.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.