Cilt Lezyonu Eksizyonu

Genel Bakış

Cilt lezyonu eksizyonu, ciltteki anormal görünümlü bir ben, siğil, et beni veya şüpheli bir lezyonun (doku parçası) cerrahi olarak çıkarılması işlemidir. Bu işlem genellikle lokal anestezi (sadece o bölgenin uyuşturulması) altında yapılır ve çıkarılan doku patoloji laboratuvarında incelenerek lezyonun iyi huylu (kanser olmayan) veya kötü huylu (kanser) olup olmadığı belirlenir.

Evet, cilt lezyonu eksizyonu oldukça yaygın bir cerrahi işlemdir. Her yaştan insanda görülebilen ben, siğil, et beni gibi lezyonlar sıkça çıkarılmaktadır.

Herkesi etkileyebilir. Ancak güneşe çok maruz kalan kişilerde, açık tenlilerde ve ailesinde cilt kanseri öyküsü olanlarda şüpheli lezyonlar daha sık görülür.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Ciltte yeni çıkan veya büyüyen bir ben veya leke
• Asimetrik (düzensiz) şekilli, düzensiz kenarlı, birden fazla renk içeren lezyonlar
• Kaşıntı, kanama veya kabuklanma yapan lezyonlar
• Hızla büyüyen veya şekil değiştiren lezyonlar

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda doğuştan gelen büyük benler (doğumsal melanositik nevüs)
• Yaralanma sonrası oluşan ve iyileşmeyen yaralar
• Kaşıntılı veya kanamalı siğil benzeri oluşumlar

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşla birlikte ortaya çıkan yeni benler veya güneş hasarına bağlı lezyonlar (aktinik keratoz)
• Eski benlerde büyüme, renk değişimi veya kanama
• İyileşmeyen yaralar veya kabuklu lezyonlar

Nedenler

Ana nedenler

• Güneşin ultraviyole (UV) ışınlarına uzun süre maruz kalmak
• Genetik yatkınlık (ailede cilt kanseri öyküsü)
• Yanık, travma veya kronik yara gibi cilt hasarları
• Bağışıklık sistemini baskılayan hastalıklar veya ilaçlar

Risk faktörleri

• Açık tenli, sarışın veya kızıl saçlı, mavi veya yeşil gözlü olmak
• Çocukluk çağında güneş yanığı geçirmiş olmak
• Çok sayıda (50'den fazla) ben veya displastik nevüs (atipik ben) sahibi olmak
• Güneşe yoğun maruz kalan mesleklerde çalışmak (çiftçi, inşaat işçisi gibi)

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Bir lezyon hızla büyüyorsa veya şekli, rengi değişiyorsa
• Lezyon kanıyor, kaşınıyor veya kabuklanıyorsa
• Yeni çıkan ve iyileşmeyen bir yara varsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Yıllık cilt muayenesi için doktora gitmek
• Var olan benlerde hafif değişiklikler fark edildiğinde kontrole gitmek
• Ailede cilt kanseri öyküsü varsa düzenli dermatolojik kontrol

Tanı

Doktor öncelikle lezyonu gözle muayene eder ve dermatoskop adı verilen büyüteçli bir aletle detaylı inceler. Şüpheli görülen lezyonların kesin tanısı için eksizyon (cerrahi çıkarma) yapılır ve çıkarılan doku patoloji laboratuvarında incelenir.

Yapılabilecek testler

• Dermatoskopi (cildin büyütülerek incelenmesi)
• Total veya punch biyopsi (lezyonun bir kısmının veya tamamının alınması)
• Patolojik inceleme (mikroskop altında hücrelerin değerlendirilmesi)

Randevunuzda neler beklenir

Eksizyon işlemi öncesinde doktor size işlemi anlatacak ve onam formu imzalamanızı isteyecektir. İşlem sırasında lokal anestezi yapılır, bu nedenle ağrı hissetmezsiniz. Lezyon çıkarıldıktan sonra bölge dikilir ve üzeri steril bir bantla kapatılır. Patoloji sonucu genellikle 1-2 hafta içinde çıkar.

Tedavi

Cilt lezyonu eksizyonu, hem tanı koymak hem de lezyonu tamamen ortadan kaldırmak için yapılan cerrahi bir işlemdir. İyi huylu lezyonlarda sadece çıkarma yeterliyken, kötü huylu lezyonlarda ek tedaviler gerekebilir.

Evde kişisel bakım

• İşlem sonrası dikişleri doktorunuzun önerdiği şekilde temiz ve kuru tutun
• İlk 24-48 saat bölgeyi suyla temas ettirmeyin
• Dikişler alınana kadar ağır egzersizlerden ve bölgenin gerilmesinden kaçının
• Doktorunuzun önerdiği kremi veya pansumanı düzenli uygulayın

Tıbbi tedaviler

Eksizyon sonrası patoloji sonucuna göre, eğer lezyon kanserli ise doktorunuz ek tedaviler önerebilir. Bunlar arasında geniş lokal eksizyon (lezyon etrafındaki sağlıklı dokunun da çıkarılması), sentinel lenf nodu biyopsisi (ilk durak lenf bezinin incelenmesi), kemoterapi (ilaç tedavisi), radyoterapi (ışın tedavisi) veya immünoterapi (bağışıklık sistemini güçlendiren tedaviler) sayılabilir. Tedavi planı kişiye özeldir ve mutlaka doktor tarafından belirlenmelidir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Eksizyon işleminin kendisi bir cerrahi işlemdir. Genellikle dermatologlar veya genel cerrahlar tarafından yapılır. Kötü huylu lezyonlarda daha kapsamlı cerrahi gerekebilir.

Bu durumla yaşamak

Eksizyon sonrası günlük yaşamınıza hemen dönebilirsiniz, ancak dikişleriniz alınana kadar (genellikle 1-2 hafta) bölgeyi korumanız önemlidir. İyileşme sürecinde hafif ağrı veya gerginlik olabilir, doktorunuzun önerdiği ağrı kesicileri kullanabilirsiniz.

Yaşam tarzı ipuçları

• Cildinizi güneşten koruyun: geniş spektrumlu güneş koruyucu kullanın, şapka ve koruyucu giysiler giyin
• Düzenli olarak cildinizi kontrol edin ve yeni veya değişen lezyonları not edin
• Sigara içiyorsanız bırakmayı düşünün; sigara yara iyileşmesini yavaşlatır

Diyet ve egzersiz

Sağlıklı ve dengeli beslenme vücudun iyileşme sürecini destekler. Bol su için, meyve ve sebze tüketin. Egzersiz konusunda doktorunuzun önerilerine uyun; ilk hafta ağır egzersizlerden kaçının.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Cilt lezyonu teşhisi ve tedavisi endişe yaratabilir. Özellikle kanser teşhisi durumunda kaygı, üzüntü veya korku hissetmek normaldir. Duygularınızı aileniz veya arkadaşlarınızla paylaşmak, psikolojik destek almak bu süreci kolaylaştırabilir.

Önleme

Cilt lezyonlarının bir kısmı önlenebilir veya riski azaltılabilir. Güneşten korunma en önemli önlemdir. Sağlık Bakanlığı, özellikle 10.00-16.00 saatleri arasında güneşe çıkmamayı, koruyucu kıyafet ve güneş kremi kullanmayı önermektedir.

Aşılar

Cilt kanseri için doğrudan bir aşı bulunmamakla birlikte, HPV (Human Papilloma Virüsü) aşısı genital siğiller ve bazı cilt kanseri türlerine karşı koruma sağlayabilir. Aşı hakkında doktorunuza danışabilirsiniz.

Tarama programları

Sağlık Bakanlığı, belirli risk grupları için cilt kanseri tarama programları yürütmektedir. Ayrıca düzenli olarak kendi kendinize cilt muayenesi yapmanız ve yılda bir kez dermatoloğa kontrole gitmeniz önerilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• İyi huylu bir lezyon genellikle sorun yaratmaz, ancak şüpheli bir lezyon izlenmezse kansere dönüşebilir
• Kötü huylu lezyonlar (cilt kanseri) tedavi edilmezse çevre dokulara ve lenf bezlerine yayılabilir (metastaz)
• Enfeksiyon, kanama veya yara iyileşmesinde gecikme gibi komplikasyonlar gelişebilir

Uzun vadeli görünüm

Cilt lezyonu eksizyonu genellikle başarılı bir işlemdir. Erken teşhis edilen cilt kanserlerinde tedavi şansı çok yüksektir. İyi huylu lezyonlar tamamen çıkarıldığında tekrarlama riski düşüktür. Düzenli kontroller ve güneşten korunma ile cilt sağlığınızı koruyabilirsiniz. Unutmayın, her şüpheli lezyon değerlendirilmeli ancak paniğe kapılmamalısınız.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.