TURP Genel Bakış

Genel Bakış

Prostat büyümesi (iyi huylu prostat büyümesi - BPH), prostat bezinin yaşla birlikte büyümesi ve idrar yoluna baskı yapmasıdır. Bu durum idrar yapmayı zorlaştırabilir. TURP (Transüretral Prostat Rezeksiyonu) ise bu büyümüş prostat dokusunun bir kısmının idrar yolundan girilerek çıkarıldığı bir ameliyattır.

Prostat büyümesi 50 yaş üstü erkeklerde oldukça yaygındır. Her 10 erkekten yaklaşık 5'inde 60 yaşına gelindiğinde prostat büyümesine bağlı şikayetler başlar.

Prostat büyümesi sadece erkekleri etkiler çünkü prostat bezi sadece erkeklerde bulunur. En sık 50 yaş sonrası görülür.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Sık idrara çıkma (özellikle gece)
• İdrar yaparken zorlanma, kesik kesik akış
• İdrar yapmaya başlamada gecikme
• Mesaneyi tam boşaltamama hissi
• İdrar kaçırma (damla damla)
• Sık idrar yolu enfeksiyonu geçirme

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda prostat büyümesi görülmez. Bu durum sadece yetişkin erkeklerde olur.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda şikayetler daha belirgin olabilir. İdrar tam boşalmadığı için taşma tipi idrar kaçırma görülebilir.
• Düşme riski (gece sık tuvalete kalkma nedeniyle) artar.

Nedenler

Ana nedenler

• Prostat büyümesinin kesin nedeni bilinmemektedir. Yaşlanma ve testosteron hormonunun değişikliklerinin etkili olduğu düşünülmektedir.

Risk faktörleri

• 50 yaşın üzerinde olmak
• Ailede prostat büyümesi öyküsü olması
• Obezite (fazla kilo)
• Hareketsiz yaşam tarzı
• Bazı kronik hastalıklar (diyabet, kalp hastalığı gibi)

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Hiç idrar yapamıyorsanız hemen 112'yi arayın.
• İdrar yaparken şiddetli ağrı veya ateş varsa acil servise başvurun.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Sık idrara çıkma, gece sık uyanma, idrar akışında zayıflama gibi şikayetleriniz varsa bir üroloji doktoruna başvurun.
• Yıllık kontrollerde prostat muayenesi yaptırmanız önerilir.

Tanı

Doktorunuz şikayetlerinizi dinler, fizik muayene yapar ve bazı testler isteyebilir. Prostat büyümesi genellikle parmakla rektal muayene (doktorun parmağı ile makattan prostatı kontrol etmesi) ve idrar akış hızı testi ile değerlendirilir.

Yapılabilecek testler

• Parmakla rektal muayene (DRE)
• İdrar tahlili
• Kan testi (PSA – prostat spesifik antijen)
• İdrar akış hızı testi (üroflowmetri)
• Ultrason (böbrek ve mesane görüntülemesi)

Randevunuzda neler beklenir

Tanı genellikle bir üroloji uzmanı tarafından poliklinikte yapılır. Testler genellikle ağrısızdır. PSA testi prostat kanseri taraması için de kullanılabilir ancak yüksek PSA her zaman kanser anlamına gelmez. Doktorunuz sonuçları size detaylı açıklayacaktır.

Tedavi

Prostat büyümesi tedavisinde öncelikle yaşam tarzı değişiklikleri ve ilaçlar denenir. İlaçlar yeterli olmazsa veya şikayetler çok şiddetliyse cerrahi seçenekler düşünülür. TURP (Transüretral Prostat Rezeksiyonu) en sık uygulanan ameliyatlardan biridir.

Evde kişisel bakım

• Akşamları sıvı alımını sınırlayın (gece idrara çıkmayı azaltmak için).
• Kafeinli ve alkollü içeceklerden kaçının (idrar söktürücü etkileri vardır).
• Düzenli egzersiz yapın ve sağlıklı kilonuzu koruyun.
• Tuvalete gitmeyi ertelemeyin, idrarınız geldiğinde hemen gidin.
• Stresten uzak durmaya çalışın.

Tıbbi tedaviler

İlaç tedavisinde prostatı gevşeten veya küçülten ilaçlar kullanılır. Bu ilaçlar doktor tarafından reçete edilir. Düzenli kullanım önemlidir. Yan etkileri olabilir, doktorunuza danışın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

İlaç tedavisine rağmen şikayetler devam ediyorsa, idrar tıkanması, böbrek hasarı, sık idrar yolu enfeksiyonu veya mesane taşı gibi sorunlar varsa TURP gibi cerrahi yöntemler önerilir. TURP genellikle genel anestezi veya spinal anestezi altında yapılır ve hastanede birkaç gün kalmayı gerektirebilir.

Bu durumla yaşamak

TURP ameliyatı sonrası iyileşme sürecinde birkaç hafta dinlenmek gerekebilir. Sonda takılı kalabilir. İdrar yaparken geçici olarak yanma veya kanama olabilir. Doktorunuzun önerilerine uymanız önemlidir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Bol su için ancak akşamları sıvı alımını azaltın.
• Ağır kaldırmaktan ve zorlu egzersizden ameliyat sonrası birkaç hafta kaçının.
• Cinsel aktiviteye doktorunuz izin verene kadar ara verin.
• Düzenli yürüyüş yapın.

Diyet ve egzersiz

Lifli gıdalar tüketin (kabızlık prostat şikayetlerini artırabilir). Düzenli egzersiz (yürüyüş, yüzme gibi) prostat sağlığına iyi gelir. Aşırı baharatlı yiyeceklerden ve kafeinden uzak durun.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Prostat sorunları ve ameliyat süreci kaygı ve utanç hissine yol açabilir. Bu duygular normaldir. Konuşmak ve destek almak önemlidir. Unutmayın ki prostat büyümesi yaygın bir durumdur ve tedavi edilebilir.

Önleme

Prostat büyümesini tamamen önlemek mümkün değildir ancak sağlıklı yaşam tarzı ile şikayetlerin azaltılması mümkündür. Düzenli egzersiz, sağlıklı kilo ve dengeli beslenme önerilir.

Tarama programları

50 yaşından sonra yılda bir kez üroloji doktoruna kontrole gitmeniz ve PSA testi yaptırmanız önerilir. Ailede prostat kanseri öyküsü varsa daha erken yaşta kontrollere başlanabilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• İdrar yolu enfeksiyonları
• Mesane taşı oluşumu
• Böbrek hasarı (ileri durumlarda)
• Akut idrar tıkanması (ani idrar yapamama)
• Kanama (hematüri)

Uzun vadeli görünüm

Prostat büyümesi tedavi edilebilir bir durumdur. TURP ameliyatı sonrası çoğu hastada şikayetler belirgin şekilde azalır ve yaşam kalitesi artar. Ameliyat sonrası bir süre şikayetler olabilir ancak genellikle iyileşme başarılıdır. Doktorunuzun önerilerine uyduğunuz takdirde sağlıklı bir yaşam sürdürebilirsiniz.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.