Yirmilik diş çekimi

Genel Bakış

Yirmilik diş çekimi, ağzınızın en arkasında çıkan üçüncü azı dişlerinin (yirmilik dişler) cerrahi olarak çıkarılması işlemidir. Bu dişler genellikle 17-25 yaşları arasında çıkar ve çoğu kişide sorun yaratabilir.

Evet, yirmilik diş çekimi çok yaygın bir işlemdir. Birçok insan hayatının bir döneminde yirmilik dişlerinden en az birini çektirir.

Genellikle 17-25 yaş arası genç yetişkinlerde görülür, ancak daha ileri yaşlarda da sorun yaratabilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Çene veya diş etinde ağrı ve hassasiyet
• Diş etinde şişlik, kızarıklık veya kanama
• Ağız açmada zorluk
• Kötü tat veya ağız kokusu
• Yüzde ve çenede hafif şişlik

Çocuklarda belirtiler

• Yirmilik dişler çocuklarda henüz çıkmaz; bu nedenle çocuklarda belirti görülmez. Ancak dişlerin sürmesi döneminde (genellikle ergenlik sonrası) benzer belirtiler olabilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda yirmilik dişler çoğunlukla zaten çıkmış veya çekilmiştir. Yine de gömülü dişler ilerleyen yaşlarda ağrı, enfeksiyon veya komşu dişlerde hasara yol açabilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Çene kemiğinin yeterli genişlikte olmaması (darlık) nedeniyle dişin gömülü kalması
• Dişin yanlış açıyla veya tam olarak çıkmaması (kısmen gömülü)
• Diş etinin altında kalarak enfeksiyona yol açması (perikoronit)
• Komşu dişlere baskı yaparak çürük veya diş kaybına neden olması

Risk faktörleri

• Aile bireylerinde yirmilik diş sorunu öyküsü
• Dar çene yapısına sahip olmak
• Yetersiz ağız hijyeni
• Sigara kullanımı

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yukarıdaki acil belirtilerden herhangi biri varsa hemen 112'yi arayın.
• Ağrı kesicilere rağmen geçmeyen şiddetli ağrı
• Yüzde hızla yayılan şişlik

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Diş hekiminize yıllık kontrolde yirmilik dişlerinizi muayene ettirin.
• Diş hekiminiz röntgen çekerek dişlerin durumunu değerlendirebilir.

Tanı

Diş hekiminiz ağız içi muayenesi yaparak dişlerin konumunu ve çevre dokuları değerlendirir. Ayrıca panoramik röntgen (geniş açılı ağız filmi) ile dişlerin kök yapısı, gömülme açısı ve komşu yapılarla ilişkisi görüntülenir.

Yapılabilecek testler

• Ağız içi muayene
• Panoramik röntgen (dişlerin tamamını gösteren film)
• Gerektiğinde 3 boyutlu tomografi (detaylı kemik ve sinir görüntülemesi)

Randevunuzda neler beklenir

Muayene sırasında diş hekiminiz dişlerinizin durumunu size açıklayacak, çekimin gerekli olup olmadığına karar verecek. Eğer çekim kararı alınırsa, işlem öncesi lokal anestezi yapılacağı ve işlem sırasında ağrı hissetmeyeceğiniz söylenecektir.

Tedavi

Yirmilik diş tedavisinin temel amacı, sorun yaratan dişi çekmek ve oluşabilecek komplikasyonları önlemektir. Bazı durumlarda dişin sadece bir kısmı çekilebilir (tam gömülü değilse) ancak genellikle tam çekim tercih edilir.

Evde kişisel bakım

• Çekimden sonra ilk 24 saat boyunca ağrı ve şişliği azaltmak için bölgeye buz torbası uygulayın (10 dakika uygulama, 10 dakika ara).
• Sert, sıcak ve baharatlı yiyeceklerden kaçının; yumuşak, ılık gıdalar tercih edin.
• İlk 24 saat ağzınızı çalkalamayın, tükürmeyin veya pipet kullanmayın; bu pıhtının yerinden çıkmasına neden olabilir.
• 24 saat sonra tuzlu su ile (bir bardak ılık suya yarım çay kaşığı tuz) hafifçe gargara yapın.
• Sigara ve alkolden birkaç gün uzak durun; iyileşmeyi yavaşlatır ve enfeksiyon riskini artırır.

Tıbbi tedaviler

Diş hekiminiz ağrıyı kontrol etmek için reçetesiz satılan ağrı kesicileri (ibuprofen veya asetaminofen gibi) önerebilir. Enfeksiyon durumunda antibiyotik verilebilir. Şiddetli ağrı ve şişlik için kısa süreli kortikosteroid ilaçlar da kullanılabilir. Tüm ilaçları doktorunuzun önerdiği şekilde kullanın, doz aşımı yapmayın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Diş gömülüyse, yanlış açıyla çıkmışsa veya çevresinde kist ya da tümör oluşumu varsa cerrahi çekim (diş etinde küçük bir kesi yapılarak dişin çıkarılması) gerekebilir. Bu işlem genellikle diş hekimi veya ağız, diş ve çene cerrahı tarafından yapılır.

Bu durumla yaşamak

Yirmilik diş çekimi sonrası ilk 24-48 saat dinlenmeniz önerilir. Ağrı ve şişlik birkaç gün içinde azalır. Çekim bölgesinde oluşan pıhtı düşene kadar (yaklaşık 1 hafta) dikkatli olun. Normal günlük aktivitelerinize 2-3 gün içinde dönebilirsiniz.

Yaşam tarzı ipuçları

• İlk hafta ağır egzersiz, ağır kaldırma ve eğilme gibi aktivitelerden kaçının; kanamayı artırabilir.
• Yumuşak diş fırçası kullanın ve çekim bölgesine nazikçe fırçalayın.
• Stres ve uykusuzluk iyileşmeyi yavaşlatabilir, yeterli uyuyun ve rahatlayın.

Diyet ve egzersiz

İlk günlerde yoğurt, çorba, püre haline getirilmiş sebzeler, smoothie gibi yumuşak gıdalar tüketin. Sıcak içeceklerden ve alkolden kaçının. Normal diyetinize kademeli olarak dönün. Egzersiz için birkaç gün bekleyin; hafif yürüyüşler yapabilirsiniz.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Diş çekimi endişe verici olabilir, ancak işlem genellikle ağrısızdır ve çoğu kişi sorunsuz iyileşir. Ameliyat öncesi kaygılarınızı diş hekiminizle paylaşın. Gerekirse sedasyon seçeneklerini sorabilirsiniz.

Önleme

Yirmilik dişlerin çıkmasını veya gömülü kalmasını engellemek mümkün değildir. Ancak düzenli diş hekimi kontrolleriyle erken teşhis edilebilir ve sorun büyümeden müdahale edilebilir.

Aşılar

Bu durum için bir aşı bulunmamaktadır.

Tarama programları

Düzenli diş hekimi muayeneleri ve panoramik röntgen, yirmilik dişlerin durumunu izlemek için yeterlidir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Perikoronit (diş eti iltihabı) ve enfeksiyon yayılması
• Komşu sağlıklı dişlerde çürük veya hasar
• Çene kemiğinde kist veya tümör oluşumu
• Dişlerde çapraşıklık ve kapanış bozuklukları
• Sürekli ağrı ve ağız kokusu

Uzun vadeli görünüm

Tedavi edilmeyen yirmilik diş sorunları ciddi hale gelebilir, ancak çekim işlemi güvenli ve etkili bir tedavidir. Çoğu kişi tamamen iyileşir ve uzun vadede herhangi bir sorun yaşamaz. Düzenli kontrollerle diş sağlığınızı koruyabilirsiniz.

Destek bul

Yardım hatları

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.