angina that comes and goes

Genel Bakış

Angina, kalp kasına yeterli oksijen gitmediğinde ortaya çıkan göğüs ağrısı veya rahatsızlık hissidir. Bu durum genellikle eforla (yürümek, merdiven çıkmak gibi) gelir ve dinlenince geçer. Buna 'gelip geçen angina' denir ve geçici bir uyarı sinyalidir.

Evet, özellikle 50 yaş üstü yetişkinlerde ve kalp hastalığı risk faktörleri olan kişilerde sık görülür.

Erkeklerde daha sık olmakla birlikte, menopoz sonrası kadınlarda da risk artar. Diyabet, yüksek tansiyon, yüksek kolesterol, sigara içenler ve ailesinde kalp hastalığı olanlar daha yatkındır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Göğüste baskı, sıkışma, yanma veya ağrı hissi
• Bu his sol kola, omuza, çeneye veya sırta yayılabilir
• Nefes darlığı
• Yorgunluk, halsizlik
• Bazen mide bulantısı veya hazımsızlık gibi hissedilebilir

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda nadir görülür, ancak doğuştan kalp sorunlarına bağlı olabilir.
• Çocuk oyun sırasında göğüs ağrısı, nefes darlığı veya bayılma yaşayabilir.
• Çocuklarda belirtiler daha belirsiz olabilir; yorgunluk veya beslenme güçlüğü gibi.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda tipik göğüs ağrısı olmayabilir, bunun yerine yorgunluk, nefes darlığı, sersemlik veya kafa karışıklığı görülebilir.
• Bulantı, hazımsızlık veya sırt ağrısı gibi atipik belirtiler sık görülür.

Nedenler

Ana nedenler

• Koroner arter hastalığı: Kalbi besleyen damarların içinde plak adı verilen yağ birikintileri oluşur ve damarlar daralır. Efor sırasında kalp daha fazla oksijene ihtiyaç duyar ama daralmış damarlar yeterli kanı gönderemez, bu da angina krizine yol açar.
• Koroner arter spazmı: Damarlar aniden büzülür ve geçici olarak kan akışını azaltır. Bu durum istirahatte bile angina yapabilir.

Risk faktörleri

• Sigara içmek
• Yüksek tansiyon (hipertansiyon)
• Yüksek kolesterol
• Diyabet (şeker hastalığı)
• Ailede erken yaşta kalp hastalığı öyküsü
• Fazla kilo veya obezite
• Hareketsiz yaşam tarzı
• Yoğun stres

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yeni başlayan göğüs ağrınız varsa
• Angina ataklarınızın sıklığı, süresi veya şiddeti arttıysa
• Ağrı artık istirahatte de oluyorsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Bilinen bir risk faktörünüz (yüksek tansiyon, diyabet, kolesterol) varsa düzenli kontrollerinizi aksatmayın
• Angina tanısı aldıysanız yılda en az bir kez doktorunuzu ziyaret edin

Tanı

Doktorunuz önce semptomlarınızı dinleyecek ve risk faktörlerinizi sorgulayacaktır. Ardından bir dizi test ile kalbinize giden kan akışını değerlendirecektir.

Yapılabilecek testler

• Elektrokardiyografi (EKG): Kalbin elektriksel aktivitesini kaydeder, dinlenme ve efor sırasında yapılabilir.
• Efor testi (treadmil veya bisiklet testi): Egzersiz sırasında kalbin nasıl çalıştığını izler.
• Ekokardiyografi: Kalbin ultrasonu, kalp kasının yapısını ve hareketlerini gösterir.
• Koroner anjiyografi: Damarlara ince bir kateterle girilerek daralmaların doğrudan görülmesini sağlar.
• Kan testleri: Kolesterol, şeker ve bazı kalp enzimlerini kontrol eder.

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz sizi dikkatle dinleyecek, fizik muayene yapacak ve gerekli tetkikleri planlayacaktır. Testler genellikle birkaç saat içinde tamamlanır; acil durumlarda hastanede yatış gerekebilir. Tahlil sonuçlarına göre size özel bir tedavi planı oluşturulacaktır.

Tedavi

Angina tedavisinin temel amacı kalp krizini önlemek, belirtileri hafifletmek ve yaşam kalitenizi artırmaktır. Tedavi genellikle yaşam tarzı değişiklikleri, ilaçlar ve gerektiğinde girişimsel yöntemleri içerir. Sağlık Bakanlığı'nın kalp sağlığı rehberlerine uygun olarak planlanır.

Evde kişisel bakım

• Sigarayı bırakmak: Kalp sağlığı için atılacak en önemli adımdır.
• Sağlıklı beslenmek: Doymuş yağ, tuz ve şekerden fakir, sebze-meyve, tam tahıl ve sağlıklı yağlardan zengin bir diyet uygulayın.
• Düzenli egzersiz: Haftada en az 150 dakika orta tempolu yürüyüş veya doktorunuzun önerdiği aktiviteler.
• Stresten kaçınmak: Nefes egzersizleri, meditasyon gibi yöntemlerle stresi yönetin.
• Kilo kontrolü: Fazla kilonuz varsa vermek, angina sıklığını azaltabilir.
• Tetkiklerinizi düzenli yaptırın: Kan basıncı, kolesterol ve şeker düzeylerinizi takip edin.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, kalp damarlarını genişletmeye, kan pıhtılaşmasını önlemeye, tansiyonu düşürmeye ve kolesterolü azaltmaya yönelik ilaçlar reçete edebilir. Ayrıca atak anında kullanılmak üzere dilaltı sprey veya tablet gibi hızlı etkili ilaçlar önerilebilir. İlaçlarınızı düzenli ve doktor kontrolünde kullanmanız çok önemlidir; hiçbir ilacı doktora danışmadan bırakmayın veya doz değişikliği yapmayın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Eğer ilaç tedavisi ve yaşam tarzı değişikliklerine rağmen angina sıklaşıyorsa veya şiddetleniyorsa, doktorunuz anjiyoplasti (balon-stent) veya bypass cerrahisi gibi girişimsel yöntemleri değerlendirebilir. Bu karar damar tıkanıklığının yaygınlığına ve genel sağlık durumunuza göre verilir.

Bu durumla yaşamak

Angina ile yaşamak, tetikleyicilerinizi tanımak ve atakları önlemekle başlar. Hangi aktivitelerin ağrınıza neden olduğunu fark edin ve gerekiyorsa aktivite öncesi dinlenin. Atak sırasında doktorunuzun önerdiği ilacı kullanın ve 5-10 dakika içinde geçmezse 112'yi arayın. Günlük yaşamınızda enerjinizi iyi yönetin, yorucu işleri dinlenme aralıklarıyla yapın.

Yaşam tarzı ipuçları

• Sigara ve alkolden uzak durun.
• Her gün aynı saatlerde ilaçlarınızı alın.
• Kan basıncınızı, kilonuzu ve kolesterolünüzü düzenli ölçtürün.
• Duygusal sağlığınıza önem verin; kaygı ve depresyon angina ataklarını tetikleyebilir.
• Doktorunuzla açık iletişim kurun, herhangi bir değişikliği bildirin.

Diyet ve egzersiz

Kalp dostu bir diyet uygulayın: Bol sebze, meyve, tam tahıl, baklagiller, yağlı balıklar (somon, sardalya), zeytinyağı tüketin; işlenmiş gıdalardan, kızartmalardan ve aşırı tuzdan kaçının. Egzersiz olarak haftada 5 gün 30 dakika tempolu yürüyüş idealdir. Başlamadan önce doktorunuza danışın. Yürüyüş öncesi 5 dakika ısınma, sonrası soğuma hareketleri yapın. Egzersiz sırasında angina hissederseniz durun ve dinlenin.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Angina tanısı almak kaygı ve korku yaratabilir. Sürekli ağrı gelecek endişesi yaşam kalitesini düşürebilir. Bu duygular normaldir, ancak destek almak önemlidir. Gerekirse bir psikolog veya psikiyatristten yardım isteyin. Meditasyon, derin nefes alma, gevşeme egzersizleri stresi azaltır.

Önleme

Evet, angina birçok durumda önlenebilir veya başlangıcı geciktirilebilir. Bunun için kan basıncınızı, kolesterolünüzü ve kan şekerinizi sağlıklı aralıklarda tutun, sigara kullanmayın, sağlıklı beslenin, düzenli egzersiz yapın ve ideal kilonuzu koruyun.

Tarama programları

Düzenli tansiyon ölçümü, kan kolesterolü ve açlık kan şekeri testleri ile kalp hastalığı riskiniz değerlendirilmelidir. 40 yaşından sonra yıllık kalp kontrolü önerilir. Ailede erken kalp hastalığı varsa daha erken yaşta tarama başlatılabilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kalp krizi: Daralan damarın tam tıkanması sonucu kalp kasının bir kısmı hasar görebilir.
• Kalp yetmezliği: Kalbin pompalama gücü azalabilir.
• Ani kalp durması: Düzensiz kalp ritimleri (aritmi) nedeniyle kalp durabilir.

Uzun vadeli görünüm

Angina teşhisi almak korkutucu olabilir, ancak günümüzde tedavi yöntemleri çok gelişmiştir. Düzenli doktor takibi, uygun tedavi ve sağlıklı yaşam alışkanlıklarıyla kalp krizi riski büyük ölçüde azalır. Çoğu insan angina ile kaliteli ve üretken bir yaşam sürdürebilir. Erken müdahale hayat kurtarır.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.