artery after eating

Genel Bakış

Yemekten sonra atardamarlarla ilgili yaşanan belirtiler, genellikle kalp damarlarının daralmasından kaynaklanır. Yemek yedikten sonra sindirim organlarına daha fazla kan gitmesi, kalbin daha fazla çalışmasına neden olur. Eğer koroner arterler (kalbi besleyen atardamarlar) daralmışsa, kalp bu ek yükü kaldıramaz ve göğüs ağrısı, nefes darlığı gibi belirtiler ortaya çıkabilir.

Yemek sonrası kalple ilgili belirtiler, özellikle 50 yaş üstü ve kalp hastalığı riski taşıyan kişilerde sık görülür.

Genellikle yüksek tansiyon, diyabet, yüksek kolesterolü olan, sigara içen ve ailesinde kalp hastalığı öyküsü bulunan kişilerde daha sık rastlanır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Göğüste sıkışma, baskı veya ağrı (anjina)
• Nefes darlığı
• Yorgunluk veya halsizlik
• Hazımsızlık, mide yanması gibi sindirim şikayetleri

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda çok nadirdir; ancak doğuştan kalp hastalığı varsa yemek sonrası morarma, hızlı nefes alıp verme veya aşırı yorgunluk görülebilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda yemek sonrası kan basıncı düşmesi (postprandial hipotansiyon) baş dönmesi, sersemlik hatta bayılmaya neden olabilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Koroner arterlerin ateroskleroz (damar sertliği) nedeniyle daralması: Plak adı verilen yağ birikintileri damarları daraltır.
• Yemekten sonra sindirim organlarına kan gitmesiyle kalbin iş yükünün artması.

Risk faktörleri

• Yüksek tansiyon
• Yüksek kolesterol
• Diyabet (şeker hastalığı)
• Sigara kullanımı
• Obezite (aşırı kilo)
• Hareketsiz yaşam
• Ailede kalp hastalığı öyküsü
• İleri yaş (erkeklerde 45, kadınlarda 55 üstü)

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yemek sonrası şiddetli göğüs ağrısı veya bayılma durumunda hemen 112'yi arayın.
• Göğüs ağrısı dinlenmeyle geçmiyor veya 5 dakikadan uzun sürüyorsa acil yardım isteyin.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Yemeklerden sonra hafif de olsa göğüste rahatsızlık, sıkışma veya nefes darlığı yaşıyorsanız bir kalp doktoruna (kardiyolog) başvurun.
• Baş dönmesi veya yorgunluk gibi belirtileriniz varsa da kontrol ettirin.

Tanı

Doktorunuz önce şikayetlerinizi dinler, tıbbi geçmişinizi alır ve fizik muayene yapar. Risk faktörlerinizi değerlendirir.

Yapılabilecek testler

• EKG (elektrokardiyogram): Kalbin elektriksel aktivitesini ölçer.
• Efor testi (stres testi): Kalbin egzersiz sırasında nasıl çalıştığını gösterir.
• Kan testleri: Kolesterol, kan şekeri ve kalp enzimlerine bakılır.
• Anjiyografi (koroner anjiyografi): Damarlara kontrast madde verilerek X-ray ile daralmalar görüntülenir.

Randevunuzda neler beklenir

Tanı sürecinde genellikle bir kardiyoloji uzmanına yönlendirilirsiniz. Testler genellikle aynı gün veya birkaç hafta içinde yapılır. Doktorunuz size hangi testlerin gerekli olduğunu açıklayacaktır.

Tedavi

Tedavinin amacı kalp damarlarını rahatlatmak, kalbin iş yükünü azaltmak ve tekrarlayan belirtileri önlemektir. Tedavi kişiye özeldir ve doktor tarafından belirlenir.

Evde kişisel bakım

• Sağlıklı ve dengeli beslenme (az yağlı, az tuzlu, bol lifli)
• Düzenli fiziksel aktivite (yürüyüş, yüzme vb.)
• Sigarayı bırakmak
• Kilo kontrolü sağlamak
• Stresten uzak durmaya çalışmak

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz kan basıncını düşüren, kolesterolü azaltan, kan sulandıran veya koroner arterleri genişleten ilaçlar önerebilir. İlaçların adını ve dozunu doktorunuz belirler, reçetesiz ilaç kullanmayın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

İlaç tedavisi yetersiz kalırsa veya damar tıkanıklığı ileri seviyedeyse anjiyoplasti (balonla damar açma) ve stent yerleştirme veya koroner bypass ameliyatı yapılabilir.

Bu durumla yaşamak

Günlük hayatta yemeklerden sonra kısa bir süre dinlenmek, ağır ve büyük porsiyonlu yemeklerden kaçınmak faydalı olabilir. Belirtileri tetikleyen yiyecekleri not alıp onlardan uzak durun.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli hafif egzersiz (örneğin her gün 30 dakika yürüyüş)
• Kilo vermek (fazla kilo varsa)
• Kan basıncı, kolesterol ve kan şekerini düzenli takip ettirmek
• Doktorunuzun önerdiği ilaçları aksatmamak

Diyet ve egzersiz

Diyetinizde tam tahıllar, sebze, meyve, yağsız et ve balık bulunsun. Haftada en az 150 dakika orta şiddette egzersiz yapın (yürüyüş, bisiklet gibi). Egzersize yavaş başlayın, aşırıya kaçmayın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kalp sağlığıyla ilgili endişeler kaygıya ve strese yol açabilir. Bu duygular normaldir. Duygularınızı ailenizle veya bir uzmanla paylaşın. Gerekirse psikolojik destek alın.

Önleme

Sağlıklı bir yaşam tarzı benimseyerek kalp hastalıkları riskini büyük ölçüde azaltabilirsiniz. Ancak tamamen önlemek her zaman mümkün olmayabilir, özellikle genetik faktörler varsa.

Tarama programları

Düzenli olarak tansiyon, kolesterol ve kan şekeri ölçümleri yaptırmanız önerilir. Risk altındaysanız doktorunuz ek testler (EKG, efor testi) isteyebilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kalp krizi (miyokard enfarktüsü)
• Kalp yetmezliği
• Kalp ritim bozuklukları (aritmi)
• İnme (felç)

Uzun vadeli görünüm

Erken teşhis ve uygun tedavi ile çoğu kişi yemek sonrası belirtileri kontrol altına alabilir ve normal bir yaşam sürdürebilir. Tedaviye uyum ve sağlıklı alışkanlıklar sonuçları büyük ölçüde iyileştirir.

Destek bul

Uluslararası kuruluşlar

• World Heart Federation ↗

Yardım hatları

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.