cholesterol at night

Genel Bakış

Kolesterol, vücudumuzun ihtiyaç duyduğu yağ benzeri bir maddedir. Gece boyunca karaciğerimiz daha fazla kolesterol üretir. Bu nedenle, kolesterol seviyeleri gece saatlerinde en yüksek seviyeye ulaşabilir. Ancak yüksek kolesterol genellikle belirti vermez, sadece kan tahlili ile anlaşılır.

Evet, yüksek kolesterol oldukça yaygındır. Türkiye'de her 3 erişkinden 1'inde yüksek kolesterol olduğu tahmin edilmektedir.

Yüksek kolesterol herkesi etkileyebilir, ancak özellikle aşırı kilolu olanlar, sağlıksız beslenenler, az hareket edenler, sigara içenler ve ailesinde yüksek kolesterol öyküsü olanlar daha fazla risk altındadır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Yüksek kolesterolün kendine özgü belirtileri yoktur. Genellikle rutin kan testlerinde fark edilir.

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda da belirti vermez, ancak ailede yüksek kolesterol öyküsü varsa çocuklukta taranabilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda da belirti yoktur. Ancak damar tıkanıklığı belirtileri (göğüs ağrısı, bacak krampları) ortaya çıkabilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Vücudun doğal olarak ürettiği kolesterol (gece üretimi daha fazla)
• Hayvansal gıdalarla alınan doymuş yağ ve trans yağlar
• Karaciğerin kolesterol üretimini artıran genetik faktörler

Risk faktörleri

• Sağlıksız beslenme
• Fazla kilolu olmak
• Hareketsiz yaşam
• Sigara kullanımı
• Diyabet
• Yüksek tansiyon
• Ailede yüksek kolesterol öyküsü

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Göğüs ağrısı, nefes darlığı, felç belirtileri gibi acil durumlar için hemen 112'yi arayın.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• 40 yaşından sonra herkesin yılda bir kez kan kolesterol testi yaptırması önerilir.
• Ailede yüksek kolesterol öyküsü varsa daha erken yaşta taranabilirsiniz.

Tanı

Yüksek kolesterol, basit bir kan testi ile teşhis edilir. Bu test genellikle sabah aç karnına yapılır.

Yapılabilecek testler

• Total kolesterol
• LDL (kötü kolesterol)
• HDL (iyi kolesterol)
• Trigliserid

Randevunuzda neler beklenir

Test için koldan kan alınır, işlem birkaç dakika sürer. Sonuçlar birkaç gün içinde çıkar. Doktorunuz sizin için uygun hedef değerleri belirleyecektir.

Tedavi

Yüksek kolesterol tedavisinde amaç, kalp krizi ve felç gibi riskleri azaltmaktır. Tedavi yaşam tarzı değişiklikleri ve gerekirse ilaçlarla yapılır.

Evde kişisel bakım

• Sağlıklı beslenme (sebze, meyve, tam tahıl, yağsız protein)
• Düzenli egzersiz (haftada en az 150 dakika orta şiddetli aktivite)
• Sigara ve alkol kullanımını bırakma
• İdeal kiloyu koruma

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, yaşam tarzı değişikliklerine rağmen kolesterol seviyeniz yüksekse, kolesterol düşürücü ilaçlar önerebilir. Bu ilaçlar genellikle akşam alınır çünkü vücut gece daha fazla kolesterol üretir. İlacınızı doktorunuzun önerdiği şekilde kullanmanız önemlidir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Yüksek kolesterol için doğrudan cerrahi bir işlem yoktur. Ancak kolesterolün neden olduğu damar tıkanıklıkları için anjiyo veya bypass cerrahisi gerekebilir.

Bu durumla yaşamak

Yüksek kolesterol teşhisi konduğunda, günlük yaşamınızda sağlıklı alışkanlıklar edinmek önemlidir. Düzenli doktor kontrollerinizi aksatmayın.

Yaşam tarzı ipuçları

• Akşam yemeklerinde hafif ve sağlıklı seçimler yapın
• Uyku düzeninize dikkat edin, iyi uyku kolesterolü dengelemeye yardımcı olabilir
• Stresten uzak durmaya çalışın

Diyet ve egzersiz

Akdeniz tipi beslenme (zeytinyağı, balık, sebze) kolesterolü düşürür. Haftada en az 150 dakika tempolu yürüyüş veya bisiklet gibi egzersizler yapın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Uzun süreli bir durum yönetimi bazen kaygı yaratabilir. Bunun normal olduğunu unutmayın. Destek almak için doktorunuzla veya bir ruh sağlığı uzmanıyla konuşmaktan çekinmeyin.

Önleme

Yüksek kolesterolü tamamen önlemek her zaman mümkün olmasa da, sağlıklı yaşam tarzı ile risk büyük ölçüde azaltılabilir. Gece yemek yememek, düzenli uyumak kolesterolü dengelemeye yardımcı olabilir.

Aşılar

Kolesterolü önleyen bir aşı yoktur. Ancak gribal enfeksiyonlar kalp hastalarını etkileyebilir, grip aşısı yaptırmak önerilebilir.

Tarama programları

Düzenli kan testleri ile kolesterol seviyenizi takip ettirmek önemlidir. Sağlık Bakanlığı, 40 yaş üstü herkese düzenli tarama önermektedir. Ailede erken kalp hastalığı varsa daha erken başlanabilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kalp damarlarında tıkanıklık (kalp krizi)
• Beyin damarlarında tıkanıklık (felç)
• Bacak damarlarında tıkanıklık (periferik arter hastalığı)

Uzun vadeli görünüm

Yüksek kolesterol iyi yönetildiğinde, kalp krizi ve felç riski büyük ölçüde azalır. Düzenli takip ve sağlıklı alışkanlıklarla uzun ve sağlıklı bir yaşam sürmek mümkündür.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.