cholesterol with nausea

Genel Bakış

Yüksek kolesterol, kanınızda bulunan yağlı bir madde olan kolesterolün normalden fazla olmasıdır. Kolesterolün kendisi genellikle mide bulantısına yol açmaz. Ancak yüksek kolesterol, kalp damarlarınızı daraltarak kalp krizi gibi ciddi sorunlara neden olabilir. Kalp krizi sırasında mide bulantısı görülebilir. Ayrıca kolesterol ilaçlarının da yan etkisi olarak mide bulantısı yaşanabilir.

Yüksek kolesterol Türkiye'de oldukça yaygındır. Her 3 yetişkinden yaklaşık 1'inde yüksek kolesterol vardır. Mide bulantısı ise yüksek kolesterolün kendisinden çok, ilaç yan etkisi veya kalp krizi gibi komplikasyonları sırasında görülebilir.

Yüksek kolesterol her yaşta görülebilir, ancak 40 yaş üstü, fazla kilolu, hareketsiz yaşam süren, sigara içen veya ailesinde kalp hastalığı öyküsü olan kişilerde daha sık rastlanır. Mide bulantısı şikayetiyle başvuran bir kişide yüksek kolesterolün etkileri araştırılabilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Yüksek kolesterolün kendine özgü belirtileri yoktur. Genellikle kan testi sırasında tesadüfen fark edilir.
• Yüksek kolesterolün neden olduğu kalp damar hastalıklarında göğüs ağrısı, nefes darlığı, çene veya sırt ağrısı görülebilir.
• Mide bulantısı, özellikle kalp krizi sırasında ortaya çıkabilen bir belirtidir. Ancak tek başına mide bulantısı yüksek kolesterol anlamına gelmez.

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda yüksek kolesterol genellikle belirti vermez. Ancak ailede kalp hastalığı varsa çocukluk döneminde taranabilir.
• Mide bulantısı çocuklarda yüksek kolesterolle ilişkili değildir; başka nedenler araştırılmalıdır.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda yüksek kolesterol damar tıkanıklığına bağlı göğüs ağrısı, nefes darlığı gibi belirtilere neden olabilir.
• Mide bulantısı, yaşlılarda kalp krizi belirtisi olabileceği gibi, kullanılan ilaçların yan etkisi de olabilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Yüksek kolesterolün başlıca nedeni sağlıksız beslenme (doymuş yağ ve trans yağ fazlası) ve hareketsiz yaşamdır.
• Mide bulantısı, yüksek kolesterolün kendisinden değil, damar tıkanıklığına bağlı kalp krizi gibi durumlardan kaynaklanabilir.
• Kolesterol düşürücü ilaçlar (statinler) bazı kişilerde mide bulantısı yapabilir.

Risk faktörleri

• Ailede yüksek kolesterol veya kalp hastalığı öyküsü
• Fazla kilo veya obezite
• Hareketsiz yaşam
• Sigara kullanımı
• Diyabet (şeker hastalığı)
• Yüksek tansiyon
• Yaş (erkeklerde 45, kadınlarda 55 yaş üstü)

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Göğüs ağrısı, nefes darlığı veya mide bulantısıyla birlikte soğuk terleme yaşıyorsanız hemen 112'yi arayın.
• Mide bulantısı şiddetliyse ve dinlenmekle geçmiyorsa acil servise başvurun.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Yüksek kolesterol riskiniz varsa (aile öyküsü, fazla kilo, diyabet) düzenli kan testi yaptırın.
• Kolesterol ilacı kullanıyorsanız ve mide bulantısı devam ediyorsa doktorunuzla görüşün.
• Mide bulantınız sık sık tekrarlıyorsa ve nedeni bilinmiyorsa bir iç hastalıkları uzmanına danışın.

Tanı

Yüksek kolesterol, basit bir kan testiyle teşhis edilir. Mide bulantısı şikayetiniz varsa, doktorunuz kalp sağlığınızı değerlendirmek için ek testler isteyebilir.

Yapılabilecek testler

• Lipid profili (toplam kolesterol, LDL, HDL, trigliserit)
• Açlık kan testi (genellikle 9-12 saat açlık gerekir)
• EKG (elektrokardiyografi) - kalp ritmini kontrol etmek için
• Efor testi (kalp stres testi) - gerekirse
• Karaciğer fonksiyon testleri (ilaç yan etkisi şüphesi varsa)

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz önce şikayetlerinizi dinleyecek, tansiyonunuzu ölçecek ve kilo, boy gibi temel bilgileri alacaktır. Kan testi genellikle birkaç saat içinde sonuçlanır. Yüksek kolesterol tespit edilirse, yaşam tarzı değişiklikleri ve gerekirse ilaç tedavisi önerilir. Mide bulantısının nedeni araştırılır; kalp kaynaklıysa ek tetkikler yapılır.

Tedavi

Yüksek kolesterol tedavisinde amaç, kalp krizi ve felç gibi ciddi sorunları önlemektir. Tedavi, yaşam tarzı değişiklikleri ve ilaçlarla sağlanır. Mide bulantısı şikayeti ön plandaysa, öncelikle bunun nedeni belirlenir.

Evde kişisel bakım

• Düzenli egzersiz yapın (haftada en az 150 dakika orta tempolu yürüyüş).
• Doymuş yağlardan (kırmızı et, tereyağı, kızartmalar) uzak durun; zeytinyağı, balık gibi sağlıklı yağları tercih edin.
• Lifli gıdalar (yulaf, kepekli ekmek, sebze, meyve) tüketin.
• Sigara ve alkolden uzak durun.
• Kilonuzu sağlıklı aralıkta tutun.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, kolesterolü düşürmek ve kalp krizi riskini azaltmak için ilaç önerebilir. Bu ilaçlar genellikle statin grubundandır. İlaca başladıktan sonra mide bulantısı yaşarsanız, bunu doktorunuza söyleyin. Doz ayarlaması veya ilaç değişikliği yapılabilir. Asla kendi başınıza ilacı kesmeyin.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Yüksek kolesterolün neden olduğu ileri derecede damar tıkanıklıklarında, kalp damarlarına stent takılması veya bypass ameliyatı gerekebilir. Ancak bu durumda mide bulantısı genellikle kalp krizi belirtisidir ve acil müdahale gerekir.

Bu durumla yaşamak

Yüksek kolesterolle yaşamak, düzenli sağlık kontrolleri ve sağlıklı alışkanlıklar gerektirir. Kan testlerinizi yılda bir kez yaptırın. İlaçlarınızı düzenli kullanın. Mide bulantısı gibi yeni şikayetlerinizi not alın ve doktorunuzla paylaşın.

Yaşam tarzı ipuçları

• Her gün 30 dakika yürüyüş yapın.
• Stres yönetimi için nefes egzersizleri veya meditasyon deneyin.
• Uyku düzeninize dikkat edin (günde 7-8 saat uyuyun).
• Aile bireylerinizi de sağlıklı yaşama teşvik edin.

Diyet ve egzersiz

Bol sebze, meyve, tam tahıl ve baklagil tüketin. Haftada en az iki kez balık yiyin. Tuzu azaltın. Şekerli içeceklerden ve işlenmiş gıdalardan kaçının. Egzersiz olarak tempolu yürüyüş, bisiklet veya yüzme idealdir. Egzersiz sırasında mide bulantısı olursa, yavaşlayın ve dinlenin; doktorunuza danışın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kronik bir durumla yaşamak zaman zaman kaygı veya üzüntü yaratabilir. Kalp hastalığı riski taşıdığınızı bilmek stresli olabilir. Bu duygularınızı ailenizle veya bir uzmanla paylaşmaktan çekinmeyin. Unutmayın, sağlıklı adımlar atmak hem fiziksel hem ruhsal sağlığınızı iyileştirir.

Önleme

Yüksek kolesterol büyük ölçüde önlenebilir. Sağlıklı beslenme, düzenli egzersiz, ideal kilo ve sigarasız yaşam en etkili önlemlerdir. Ailede kalp hastalığı varsa daha erken yaşlardan itibaren önlem almak önemlidir.

Aşılar

Kolesterolle ilgili bir aşı yoktur. Ancak kalp hastalığı riskini azaltmak için grip ve zatürre aşılarınızı yaptırmanız önerilir.

Tarama programları

40 yaşından itibaren düzenli kan testi yaptırmanız önerilir. Ailede yüksek kolesterol veya kalp hastalığı varsa, taramaya 20'li yaşlarda başlanabilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Damar sertliği ve daralması (ateroskleroz)
• Kalp krizi
• İnme (felç)
• Periferik arter hastalığı (bacak damarlarında tıkanıklık)
• Mide bulantısı, kalp krizi gibi acil durumların habercisi olabilir.

Uzun vadeli görünüm

Yüksek kolesterol tedavi edilebilir bir durumdur. Yaşam tarzı değişiklikleri ve ilaçlarla kolesterol seviyenizi sağlıklı aralığa getirebilir, kalp krizi riskinizi büyük ölçüde azaltabilirsiniz. Erken teşhis ve düzenli takip, sağlıklı bir gelecek için en önemli adımlardır. Unutmayın, küçük değişiklikler büyük fark yaratır.

Destek bul

Yerel kuruluşlar

• Sağlık Bakanlığı - Kalp ve Damar Sağlığı ↗ · Türkiye

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.