Yaşlılarda Ağız Kuruluğu

Genel Bakış

Ağız kuruluğu, tükürük bezlerinin yeterince tükürük üretememesi sonucu ağzın kurumasıdır. Tükürük ağzı nemli tutar, yemek yemeye, konuşmaya ve dişleri korumaya yardımcı olur.

Evet, yaşlı erişkinlerde oldukça yaygındır. 65 yaş üstü her 5 kişiden 1'ini etkileyebilir.

Daha çok 65 yaş ve üzeri bireylerde görülür. Birden fazla ilaç kullanan, baş-boyun bölgesine radyoterapi alan veya diyabet gibi kronik hastalıkları olan kişilerde daha sıktır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Ağızda kuruluk hissi
• Yapışkan tükürük
• Ağızda tat değişikliği
• Yutma güçlüğü
• Boğazda kuruluk
• Dudak çatlaması
• Ağız yaraları

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda da görülebilir ancak bu yazı yaşlı erişkinlere odaklanmıştır. Belirtiler benzerdir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Ağız kuruluğu hissi
• Çatlak dil
• Dudaklarda çatlama
• Ağızda mantar enfeksiyonları
• Protez diş kullanımında zorluk
• Konuşma güçlüğü
• Tat alma bozukluğu

Nedenler

Ana nedenler

• İlaç yan etkileri (tansiyon, alerji, depresyon ilaçları gibi)
• Baş-boyun bölgesine radyoterapi
• Sjögren sendromu gibi otoimmün hastalıklar
• Diyabet
• Parkinson hastalığı
• Vücudun susuz kalması (dehidrasyon)
• Sigara kullanımı

Risk faktörleri

• İleri yaş
• Birden fazla ilaç kullanımı
• Baş-boyun kanseri tedavisi görmek
• Kronik hastalıklar (diyabet, romatizma)
• Yetersiz sıvı alımı

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Ani başlayan ağız kuruluğu
• Şiddetli yutma güçlüğü
• Kilo kaybı

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Ağız kuruluğu günlük yaşamınızı etkiliyorsa
• Diş hekiminize veya aile hekiminize danışın

Tanı

Doktorunuz belirtilerinizi dinler, ağız içini muayene eder ve tükürük akış hızını ölçebilir.

Yapılabilecek testler

• Tükürük akış testi
• Kan testleri (romatolojik testler, şeker testi)
• Ağız içi kültür (enfeksiyon şüphesi varsa)

Randevunuzda neler beklenir

Muayene ve testler genellikle ağrısızdır. Tanı konulduktan sonra tedavi seçenekleri hakkında bilgi alırsınız.

Tedavi

Tedavi altta yatan nedene yöneliktir. Ağız kuruluğunu hafifletmek için çeşitli yöntemler kullanılır.

Evde kişisel bakım

• Bol su için (günde 8-10 bardak)
• Şekersiz sakız çiğneyin veya şekersiz pastil kullanın
• Ağız nemlendirici spreyler kullanın (eczaneden danışın)
• Kafein ve alkolden kaçının
• Oda nemlendiricisi kullanın
• Ağız hijyeninize dikkat edin, alkolsüz gargara tercih edin

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz tükürük üretimini artıran reçeteli ilaçlar veya ağız kuruluğu için özel gargaralar önerebilir. Ayrıca altta yatan hastalığa (diyabet, romatizma gibi) yönelik tedaviler uygulanır. Kullandığınız ilaçlar ağız kuruluğuna neden oluyorsa, doktorunuz doz ayarlaması yapabilir veya alternatif ilaç önerebilir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Cerrahi genellikle gerekmez; ancak tükürük bezlerini etkileyen bir tümör varsa cerrahi düşünülebilir.

Bu durumla yaşamak

Ağız kuruluğu ile yaşamak zor olabilir, ancak basit önlemlerle rahatlayabilirsiniz. Ağız hijyeninize dikkat edin, düzenli diş hekimi kontrollerine gidin.

Yaşam tarzı ipuçları

• Susuz kalmamak için yanınızda su taşıyın
• Şekersiz pastil veya sakız kullanın
• Oda nemlendiricisi kullanın
• Ağız bakım ürünleri seçerken alkolsüz olanları tercih edin
• Sigara ve tütün ürünlerinden uzak durun

Diyet ve egzersiz

Yumuşak gıdalar tüketin, çorba, yoğurt gibi besinler iyi gelir. Baharatlı ve asitli yiyeceklerden kaçının. Egzersiz genel sağlık için faydalıdır, ancak terleme ile su kaybını dengelemek için bol sıvı alın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Ağız kuruluğu sosyal hayatı etkileyebilir, yemek yemeyi ve konuşmayı zorlaştırabilir. Bu durum can sıkıcı olabilir. Unutmayın, yalnız değilsiniz. Duygularınızı doktorunuzla paylaşın.

Önleme

Tamamen önlenemeyebilir, ancak riski azaltmak için yeterli su içmek, sigara ve alkolden uzak durmak, ağız bakımına dikkat etmek yardımcı olur.

Aşılar

Ağız kuruluğuna özel bir aşı yoktur.

Tarama programları

Düzenli diş hekimi kontrolleri ağız kuruluğunun erken belirtilerini yakalamada önemlidir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Diş çürümesi ve diş eti hastalığı
• Ağızda mantar enfeksiyonları (pamukçuk)
• Yutma güçlüğü ve beslenme sorunları
• Konuşma bozuklukları
• Protez dişlerin oturmaması

Uzun vadeli görünüm

Ağız kuruluğu genellikle tedavi edilebilir veya yönetilebilir bir durumdur. Altta yatan neden bulunup uygun tedavi uygulandığında belirtiler büyük ölçüde azalır. Sağlıklı yaşam alışkanlıkları ve düzenli takip ile yaşam kalitesi korunabilir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.