edema that worsens lying down

Genel Bakış

Ödem, vücudunuzda sıvı birikmesidir. Bu durum, özellikle kalp ve dolaşım sistemiyle ilgili sorunlarda, yatarken bacaklarda, ayak bileklerinde veya bel bölgesinde daha belirgin hâle gelebilir. Yatar pozisyonda yerçekiminin etkisi azaldığı için sıvı vücudun alt kısımlarında toplanmaz, ancak kalp yeterince etkili pompalamazsa sıvı dokularda birikir.

Evet, özellikle kalp yetmezliği olan kişilerde sık görülür. Dünya genelinde milyonlarca insan bu tür ödemlerden etkilenmektedir.

Daha çok ileri yaştaki yetişkinleri, kalp veya böbrek hastalığı olanları etkiler. Ayrıca uzun süre hareketsiz kalan kişilerde de görülebilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Bacaklarda, ayak bileklerinde veya ayaklarda şişlik (ödem)
• Yatarken nefes darlığı veya nefes almada zorluk
• Yatarken öksürük (özellikle geceleri)
• Kilo artışı (sıvı tutulumuna bağlı)
• Ciltte gerginlik veya parlak görünüm

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda yatarken artan ödem daha nadirdir ancak görüldüğünde göz kapaklarında şişlik, huzursuzluk veya beslenme güçlüğü şeklinde kendini gösterebilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda ödeme ek olarak yorgunluk, hareket kısıtlılığı ve denge sorunları daha sık görülür. Ayrıca cilt altında sıvı biriktiği için cilt yaralanmalarına daha yatkın olabilirler.

Nedenler

Ana nedenler

• Kalp yetmezliği: Kalbin vücuda yeterli kanı pompalayamaması nedeniyle sıvı dokularda birikir.
• Böbrek hastalıkları: Böbreklerin fazla sıvıyı atamaması ödeme yol açar.
• Karaciğer sirozu: Karaciğer protein üretemezse sıvı damarlardan dışarı sızar.
• Uzun süre hareketsiz kalma: Uzun yolculuklar veya yatağa bağımlılık sıvı birikimini artırabilir.

Risk faktörleri

• Yüksek tansiyon
• Diyabet (şeker hastalığı)
• Obezite (aşırı kilo)
• Geçirilmiş kalp krizi veya kalp ameliyatı
• İleri yaş
• Ailede kalp veya böbrek hastalığı öyküsü

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Nefes darlığınız giderek kötüleşiyorsa veya gece uykunuzdan uyandırıyorsa
• Ödem birkaç gün içinde belirgin şekilde arttıysa
• Göğüs ağrısı, çarpıntı veya baş dönmesi eşlik ediyorsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Bacaklarınızda veya ayak bileklerinizde hafif şişlik fark ediyorsanız ve bu şişlik gün içinde değişiyorsa
• Daha önce kalp veya böbrek hastalığı tanısı almadıysanız ve ilk kez ödem oluşuyorsa
• Tansiyon ilaçları kullanıyorsanız ve ödem yeni başladıysa

Tanı

Doktorunuz öncelikle tıbbi geçmişinizi dinler ve fizik muayene yapar. Özellikle kalp ve akciğer seslerini dinler, bacaklarınızdaki şişliği kontrol eder.

Yapılabilecek testler

• Kan testleri (böbrek ve karaciğer fonksiyonları, BNP gibi kalp belirteçleri)
• İdrar tahlili
• Ekokardiyografi (kalbin ultrasonla görüntülenmesi)
• Elektrokardiyografi (EKG, kalp ritmi kaydı)
• Göğüs röntgeni (akciğerlerde sıvı olup olmadığını görmek için)

Randevunuzda neler beklenir

Genellikle bir gün içinde sonuçlanan testlerle tanı konulur. Doktorunuz size sonuçları detaylıca anlatacak ve gerekli tedavi planını belirleyecektir. Testler sırasında herhangi bir ağrı veya rahatsızlık duymazsınız.

Tedavi

Tedavi, ödeme neden olan altta yatan hastalığa yöneliktir. Kalp yetmezliği durumunda sıvıyı azaltmak ve kalbin iş yükünü hafifletmek amaçlanır. Doktorunuz sizin için en uygun tedaviyi belirleyecektir.

Evde kişisel bakım

• Tuz tüketimini azaltın (günlük 5-6 gramı geçmemeye çalışın).
• Bacaklarınızı günde birkaç kez kalp seviyesinin üzerine kaldırın.
• Uzun süre aynı pozisyonda kalmaktan kaçının, ara sıra yürüyün.
• Doktorunuzun önerdiği sıvı alımı miktarına uyun.
• Vücut ağırlığınızı her gün aynı saatte tartarak takip edin.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, vücuttaki fazla sıvının atılmasına yardımcı olan ilaçlar (idrar söktürücüler) reçete edebilir. Ayrıca kalbin pompalama gücünü artırmaya yönelik tedaviler uygulanabilir. Tedavi planı mutlaka doktor kontrolünde yürütülmelidir, ilaçlar kendi başınıza bırakılmamalı veya doz değiştirilmemelidir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Altta yatan neden kalp kapağı hastalığı gibi cerrahi gerektiren bir durumsa, doktorunuz uygun ameliyat seçeneklerini değerlendirecektir.

Bu durumla yaşamak

Ödemli geçen günlerde bacaklarınızı yüksekte tutmaya özen gösterin. Gün içinde kısa yürüyüşler yapın. Nefes darlığı yaşarsanız hemen oturun veya yatın, sakinleşmeye çalışın.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli olarak hafif egzersiz yapın (doktorunuzun onayıyla).
• Sigara içmeyin, alkol tüketimini sınırlayın.
• Stresten uzak durmaya çalışın, gevşeme teknikleri uygulayın.
• Kilonuzu sağlıklı aralıkta tutun.

Diyet ve egzersiz

Diyetinizde tuzu azaltmak en önemli adımdır. İşlenmiş gıdalardan, hazır çorbalardan ve turşulardan kaçının. Bol sebze ve meyve tüketin. Egzersiz olarak yürüyüş, bisiklet veya yüzme önerilebilir; ancak başlamadan önce doktorunuza danışın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kronik ödem ve nefes darlığı kaygıya, uyku sorunlarına ve depresyona yol açabilir. Bu duygular normaldir, ancak bunları doktorunuzla paylaşmanız önemlidir.

Önleme

Tamamen önlenemese de riski azaltmak mümkündür. Sağlıklı bir kalp ve dolaşım sistemi için düzenli kontroller, tansiyon ve diyabet kontrolü, sağlıklı beslenme ve hareketli yaşam önemlidir.

Tarama programları

Düzenli tansiyon ölçümü ve kan testleri ile altta yatan hastalıklar erken tespit edilebilir. Özellikle 40 yaş üstü kişiler yılda bir kez kardiyoloji kontrolünden geçmelidir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Akciğer ödemi (sıvının akciğerlere dolması, ciddi solunum yetmezliği)
• Plevral efüzyon (akciğer zarları arasında sıvı birikmesi)
• Deri enfeksiyonları ve yaraları (lenfödem)
• Bacaklarda derin ven trombozu (kan pıhtısı)

Uzun vadeli görünüm

Erken tanı ve uygun tedavi ile çoğu kişi ödem şikayetini kontrol altına alabilir ve günlük yaşamına devam edebilir. Tedavi edilmediğinde durum kötüleşebilir, ancak doktorunuzun önerilerine uyduğunuzda başarılı sonuçlar alınabilir. Umutlu olmak için her zaman nedenler vardır.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.