Irregular periods in older adults

Genel Bakış

İleri yaşlarda düzensiz adet kanaması, menopoz sonrası (adetin kesilmesinden sonra) ortaya çıkan herhangi bir kanamadır. Sağlıklı bir kadında menopozdan sonra adet kanaması olmaz. Bu nedenle bu tür kanamalar mutlaka bir doktor tarafından değerlendirilmelidir.

Menopoz sonrası kanama kadınların yaklaşık %10'unda görülür. Perimenopoz döneminde düzensiz adetler ise çok yaygındır.

45 yaş üstü kadınları etkiler; özellikle menopoza girmiş (12 ay boyunca adet görmemiş) kadınlarda görülür.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Adet döngüsünde beklenmeyen değişiklikler (sık veya seyrek adet)
• Kanama miktarında artma veya azalma
• Ara kanamalar (adet dönemleri arasında kanama)

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Menopozdan sonra herhangi bir vajinal kanama (bir damla bile)
• Cinsel ilişki sonrası kanama
• Lekelenme şeklinde kanama
• Ağır veya uzun süren kanamalar

Nedenler

Ana nedenler

• Perimenopozda hormonal dalgalanmalar (östrojen ve progesteron dengesizliği)
• Menopoz sonrası: rahim iç tabakasının incelmesi (atrofi), polipler, miyomlar, endometriyal hiperplazi (rahim iç tabakasının kalınlaşması), rahim kanseri
• Tiroid sorunları, kanama bozuklukları
• Bazı ilaçlar (kan sulandırıcılar, hormon tedavileri)

Risk faktörleri

• 50 yaş üstü olmak
• Obezite (fazla kilolu olmak)
• Uzun süre östrojen tedavisi almak
• Rahim kanseri için aile öyküsü
• Hiç doğum yapmamış olmak
• Polikistik over sendromu (PCOS) öyküsü

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Menopoz sonrası herhangi bir vajinal kanama fark ederseniz hemen doktorunuza başvurun.
• Kanamanız çok yoğun veya ağrılı ise en kısa sürede tıbbi yardım alın.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Perimenopozda adet düzensizliği yaşıyorsanız bir sonraki kontrolde doktorunuza danışın.
• Sağlık ocağı veya kadın hastalıkları uzmanınızdan yıllık jinekolojik muayene yaptırın.

Tanı

Doktor öncelikle tıbbi öykünüzü dinler ve pelvik muayene yapar. Ardından gerekli testleri isteyerek kanamanın nedenini belirler.

Yapılabilecek testler

• Ultrason (rahim ve yumurtalıkların görüntülenmesi)
• Rahim içi biyopsi (endometriyal biyopsi) - ince bir tüple rahim içinden doku örneği alınması
• Histeroskopi (ışıklı bir kamera ile rahim içinin incelenmesi)
• Tam kan sayımı (kansızlık kontrolü)
• Tiroid fonksiyon testleri

Randevunuzda neler beklenir

Muayene genellikle ağrısızdır. Biyopsi kısa süreli bir kramp hissi oluşturabilir. Sonuçlar birkaç gün içinde çıkar. Doktorunuz bulguları sizinle ayrıntılı olarak paylaşacaktır.

Tedavi

Tedavi, kanamanın altında yatan nedene bağlıdır. Çoğu durumda ilaçla veya basit girişimlerle tedavi mümkündür.

Evde kişisel bakım

• Kanama günlüğü tutun (miktar, sıklık, eşlik eden belirtiler).
• Ağır kanamalarda demir açısından zengin beslenin (ıspanak, kırmızı et, baklagiller).
• Dinlenin ve stresten kaçının.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz hormonal tedaviler (östrojen, progesteron) veya rahim içi araç (hormon salgılayan RİA) gibi seçenekler önerebilir. Endometriyal hiperplazi veya polip gibi durumlarda rahim içinin küretajı (kazıma işlemi) gerekebilir. Enfeksiyon varsa antibiyotik tedavisi uygulanır. Kesin tanı konulduktan sonra tedavi kişiye özeldir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Nadir durumlarda, rahim duvarında ciddi anormallikler veya kanser şüphesi varsa histerektomi (rahmin alınması) ameliyatı yapılabilir. Bu karar mutlaka doktorunuzla birlikte alınmalıdır.

Bu durumla yaşamak

Teşhis konulduktan sonra düzenli kontrollere gitmek ve doktorunuzun önerilerine uymak önemlidir. Günlük yaşamınıza genellikle kısa sürede dönebilirsiniz.

Yaşam tarzı ipuçları

• Sağlıklı kilonuzu koruyun.
• Düzenli egzersiz yapın (yürüyüş, yoga).
• Sigara kullanıyorsanız bırakmaya çalışın.
• Düzenli uyuyun ve stresten uzak durun.

Diyet ve egzersiz

Dengeli beslenme bağışıklığı güçlendirir. Bol meyve, sebze, tam tahıl tüketin. Kalsiyum ve D vitamini alımına özen gösterin. Günde en az 30 dakika hafif tempolu yürüyüş yapabilirsiniz.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Düzensiz kanamalar kaygı ve endişeye yol açabilir. Bu duygularınızı aileniz veya bir uzmanla paylaşın. Gerekirse bir psikologdan destek alabilirsiniz.

Önleme

Düzensiz kanamaları tamamen önlemek mümkün olmasa da düzenli jinekolojik muayeneler erken teşhis için önemlidir. Sağlıklı bir yaşam tarzı riskleri azaltabilir.

Tarama programları

Menopoz sonrası kadınlar yılda bir kez jinekolojik muayene olmalıdır. Herhangi bir kanama durumunda hemen doktora başvurulmalıdır. Sağlık Bakanlığı rutin tarama önermemekle birlikte, doktorunuz gerekli görürse ultrason veya biyopsi yapabilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kansızlık (anemi)
• Rahim kanserinin geç teşhis edilmesi
• Enfeksiyon riskinde artış
• Şiddetli kanamaya bağlı acil durumlar

Uzun vadeli görünüm

Çoğu menopoz sonrası kanama iyi huyludur ve tedavi edilebilir. Erken tanı konulduğunda kanser dahil ciddi durumların tedavisi başarılı olabilir. Doktorunuzun önerilerine uyarak sağlığınızı koruyabilirsiniz.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.