Jaw pain in older adults

Genel Bakış

Çene ağrısı, yaşlı yetişkinlerde sık görülen bir rahatsızlıktır. Çene eklemi, kasları veya dişlerle ilgili sorunlardan kaynaklanabilir. Bazen kalp krizi gibi ciddi bir sağlık sorununun da işareti olabilir.

Evet, çene ağrısı yaşlı yetişkinlerde oldukça yaygındır. Diş kaybı, eklem kireçlenmesi ve diş gıcırdatma gibi yaşla artan durumlar çene ağrısına yol açabilir.

Çene ağrısı en sık 65 yaş ve üzeri bireyleri etkiler. Kadınlarda erkeklere oranla biraz daha fazla görülür. Diş protezi kullananlarda, artriti olanlarda veya stres altında olanlarda daha sık rastlanır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Çene bölgesinde ağrı veya hassasiyet
• Çene hareketlerinde kısıtlılık veya sertlik
• Ağız açıp kaparken gelen 'klik' sesi veya hissi
• Çiğneme sırasında ağrı
• Yüz, kulak veya baş ağrısı

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Çene ekleminde kireçlenmeye bağlı sürekli veya tekrarlayan ağrı
• Protez takma-çıkarmada zorluk
• Şiddetli baş ağrısı veya geçici görme kaybı (dev hücreli arterit belirtisi olabilir)
• Göğüs ağrısı, nefes darlığı veya sol kola yayılan ağrı ile birlikte çene ağrısı (kalp krizi belirtisi olabilir)

Nedenler

Ana nedenler

• Temporomandibular eklem (çene eklemi) bozuklukları
• Osteoartrit (eklem kireçlenmesi) veya romatoid artrit
• Diş sıkma veya gıcırdatma (bruksizm)
• Diş apsesi, diş eti hastalığı veya uygun olmayan protezler
• Kalp krizi (anjina) – çene ağrısı bazen kalp krizinin tek belirtisi olabilir
• Dev hücreli arterit (şakak atardamarı iltihabı)

Risk faktörleri

• 65 yaş ve üzeri olmak
• Kadın olmak
• Artrit (eklem iltihabı) öyküsü
• Stres, kaygı veya depresyon
• Diş protezi kullanımı
• Yetersiz ağız bakımı

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Ani başlayan ve göğüs ağrısı, nefes darlığı gibi kalp belirtileriyle birlikte olan çene ağrısı – hemen 112'yi arayın.
• Görme kaybı, çift görme veya şiddetli baş ağrısıyla birlikte olan çene ağrısı – aynı gün acile başvurun.
• Ateş, yutma güçlüğü veya yüzde şişlik varsa.
• Çene kilitlenmesi (ağzı açamama) gelişirse.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Birkaç gündür geçmeyen veya giderek kötüleşen çene ağrısı
• Çiğnemeden veya konuşmadan kaynaklanan ağrı
• Çene ekleminde klik sesi veya hareket kısıtlılığı
• Diş hekimi veya aile hekiminize başvurun.

Tanı

Doktorunuz önce size belirtilerinizi soracak ve çenenizi, boynunuzu, kulaklarınızı muayene edecektir. Ayrıca ağzınızı açıp kapatırken eklem seslerini dinleyebilir. Gerekirse sizi bir diş hekimine, kulak burun boğaz uzmanına veya romatoloji uzmanına yönlendirebilir.

Yapılabilecek testler

• Röntgen (çene eklemi ve dişlerin görüntülenmesi)
• Manyetik rezonans görüntüleme (MRI)
• Bilgisayarlı tomografi (BT)
• Kan testleri (iltihap belirteçleri, artrit veya dev hücreli arterit şüphesinde)
• EKG veya kalp enzim testleri (kalp krizi şüphesinde)

Randevunuzda neler beklenir

Tanı sürecinde doktorunuz çenenizi hareket ettirmenizi isteyebilir, dişlerinizi sıkmanızı isteyebilir. Ağrınızın ne zaman başladığı, neyin tetiklediği gibi detaylı sorular soracaktır. Bazı testler için hastaneye gitmeniz gerekebilir. Genellikle tanı birkaç hafta içinde netleşir.

Tedavi

Çene ağrısının tedavisi, altta yatan nedene bağlıdır. Tedavi genellikle basit ev önlemleri, ilaçlar veya fizik tedavi ile başlar. Cerrahi müdahale nadiren gerekir. Amaç ağrıyı azaltmak, çene hareketliliğini sağlamak ve yaşam kalitesini artırmaktır.

Evde kişisel bakım

• Çenenizi dinlendirin: Aşırı çiğneme gerektiren yiyeceklerden kaçının (sert ekmek, sakız, kabuklu yemişler).
• Sıcak veya soğuk kompres uygulayın: Ağrılı bölgeye havluya sarılı sıcak su torbası veya soğuk jel paketi koyun.
• Yumuşak beslenin: Çorba, yoğurt, püre gibi kolay çiğnenebilir yiyecekler tüketin.
• Stresi azaltın: Nefes egzersizleri, meditasyon veya hafif yürüyüşler çene kaslarınızı gevşetebilir.
• Diş sıkma alışkanlığınız varsa, diş hekiminize gece plağı kullanımını sorun.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz ağrıyı ve iltihabı azaltmak için ilaçlar önerebilir. Bunlar ağrı kesiciler, kas gevşeticiler veya iltihap giderici ilaçlar olabilir. Ayrıca fizik tedavi, çene egzersizleri, akupunktur gibi yöntemler de kullanılabilir. Bazı durumlarda çene eklemine kortizon enjeksiyonu yapılabilir. Tüm tedavi seçeneklerini doktorunuzla konuşun; hiçbir ilacı doktorunuza danışmadan kullanmayın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Cerrahi yalnızca diğer tedavilere yanıt vermeyen ileri düzey çene eklemi hasarında nadiren uygulanır. Artroskopi (kapalı yöntemle eklem içini temizleme) veya açık cerrahi gibi yöntemler bulunur. Ameliyat gerekip gerekmediğine ortopedi veya çene cerrahisi uzmanı karar verir.

Bu durumla yaşamak

Çene ağrısı günlük yaşamı etkileyebilir, ancak basit önlemlerle bununla başa çıkmak mümkündür. Yumuşak yiyecekler tüketin, çenenizi aşırı zorlamaktan kaçının ve ağrı olduğunda dinlenin. Ağrınızı takip edeceğiniz bir günlük tutarak neyin tetiklediğini anlayabilirsiniz.

Yaşam tarzı ipuçları

• Gece diş sıkma alışkanlığınız varsa gece plağı kullanın.
• Uyumadan önce çene kaslarınızı gevşetmek için ılık duş alın.
• Telefonla konuşurken boynunuzu sıkmayın, dik durun.
• Sakız çiğnemeyin, tırnak yemeyin, kalem ısırmayın.

Diyet ve egzersiz

Yumuşak, kolay çiğnenebilir yiyecekler tercih edin: çorba, yulaf, omlet, haşlanmış sebzeler, smoothie. Sert, gevrek veya yapışkan yiyeceklerden (fındık, cips, karamel) kaçının. Boyun ve omuz egzersizleri çene kaslarınızı rahatlatabilir. Günde birkaç kez çenenizi hafifçe açıp kapama egzersizi yapın, ancak aşırıya kaçmayın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kronik çene ağrısı uykuyu, yemek yeme zevkini ve sosyal hayatı etkileyerek üzüntü veya kaygıya yol açabilir. Bu duygularınızı doktorunuzla veya bir psikologla paylaşmaktan çekinmeyin. Unutmayın, duygusal durumunuz ağrıyı da etkileyebilir.

Önleme

Çene ağrısının bazı nedenleri tamamen önlenemese de, alınabilecek önlemler riski azaltabilir. Diş sağlığınıza dikkat etmek, diş sıkma alışkanlığını kontrol altına almak ve stresi yönetmek en önemli adımlardır.

Tarama programları

Düzenli diş hekimi kontrolleri (yılda en az bir kez) çene ağrısına yol açabilecek diş sorunlarını erken tespit etmenize yardımcı olur. Ayrıca, artrit gibi kronik hastalıklarınız varsa doktorunuzla düzenli takibinizi sürdürün.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kronik çene ağrısı ve yüz kaslarında gerginlik
• Çene ekleminde kalıcı hasar veya kireçlenme
• Yemek yemede, konuşmada ve uyumada zorluk
• Altta yatan ciddi bir neden (kalp hastalığı, dev hücreli arterit) tedavi edilmezse ciddi sonuçlar doğabilir

Uzun vadeli görünüm

Çene ağrısı olan çoğu yaşlı yetişkin, uygun tedavi ve bakımla büyük ölçüde iyileşir. Ağrıya neden olan durum teşhis edilip tedavi edildiğinde belirtiler genellikle haftalar veya aylar içinde hafifler. Düzenli doktor takibi ve evde uygulayacağınız basit yöntemlerle yaşam kalitenizi korumanız mümkündür.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.