long lasting varicose veins
Uluslararası klinik kılavuzlara dayanmaktadır
Genel Bakış
Uzun süreli varisler, bacaklardaki toplardamarların genişleyip kıvrılmasıyla oluşan bir damar hastalığıdır. Toplardamarların içindeki kapakçıklar zayıfladığında kan geriye doğru akar ve damarlar şişer.
Önemli bilgiler
- Varisler çok yaygındır ve her 10 kişiden 3'ünde görülür.
- Genetik yatkınlık, uzun süre ayakta durmak ve hareketsizlik en önemli nedenlerdir.
- Tedavi edilebilir; yaşam tarzı değişiklikleri ve tıbbi yöntemlerle kontrol altına alınabilir.
Evet, varisler oldukça yaygındır. Özellikle orta yaş ve üzerindeki kadınlarda daha sık görülür.
Varisler her yaşta görülebilir ancak en sık 40 yaş üstü kadınlarda rastlanır. Hamilelik, obezite, hareketsiz yaşam tarzı ve genetik faktörler riski artırır.
Belirtiler
- Bacakta aniden gelişen şiddetli ağrı, şişlik ve kızarıklık (derin ven trombozu - pıhtı belirtisi olabilir)
- Nefes darlığı, göğüs ağrısı veya kanlı öksürük (akciğere pıhtı gitme riski)
- ⚠Varisli bölgede kontrol edilemeyen kanama
- ⚠Bacakta yırtılan varis, açık yara veya ülser
- ⚠Varis çevresinde yaygın kızarıklık, ateş ve ağrı (enfeksiyon belirtisi)
Yaygın belirtiler
- Bacaklarda ağırlık, ağrı veya yorgunluk hissi
- Ayak bileklerinde şişlik (özellikle gün sonunda)
- Bacaklarda kaşıntı, yanma veya seğirme
- Gece krampları
- Ciltte renk değişimi (kırmızımsı-mor lekeler)
Çocuklarda belirtiler
- Çocuklarda varis nadirdir; genellikle doğuştan gelen damar anomalileri veya ağır genetik hastalıklarda görülür.
Yaşlı yetişkinlerde belirtiler
- Ciltte incelme ve kuruma
- Bacakta açık yara (venöz ülser) gelişme riski artar
- Daha belirgin şişlik ve ağrı
Nedenler
Ana nedenler
- Toplardamar kapakçıklarının zayıflaması kanın geriye kaçmasına neden olur
- Uzun süre ayakta durmak veya oturmak, kanın bacaklarda birikmesine yol açar
- Genetik olarak ailede varis öyküsü olması
Risk faktörleri
- Yaş (ilerledikçe damarlar elastikiyetini kaybeder)
- Kadın olmak (hamilelik, hormonlar etkili)
- Obezite (fazla kilo bacak damarlarına baskı yapar)
- Hareketsiz yaşam tarzı
- Uzun süreli ayakta durma gerektiren işler (öğretmen, hemşire, garson vb.)
Ne zaman doktora görünmeli
Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:
- Yukarıdaki acil belirtilerden herhangi biri varsa (ani şişlik, kızarıklık, ağrı) hemen 112'yi arayın veya acile gidin.
Şu durumlarda rutin randevu alın:
- Varisleriniz sürekli ağrı yapıyorsa, kaşıntı veya şişlik artıyorsa
- Cildinizde renk değişikliği, sertleşme veya küçük yaralar oluşmaya başladıysa
- Kozmetik olarak rahatsız ediyor veya günlük aktivitelerinizi kısıtlıyorsa
Tanı
Doktor öncelikle bacaklarınızı muayene eder, ardından doppler ultrason adı verilen ağrısız bir yöntemle damarlarınızdaki kan akışını kontrol eder.
Yapılabilecek testler
- Doppler ultrason (damarların görüntülenmesi ve kapakçıkların çalışmasının değerlendirilmesi)
- Fizik muayene (bacaklardaki şişlik, renk değişimi ve varislerin incelenmesi)
- Gerektiğinde venografi (nadiren kullanılan röntgenli bir yöntem)
Randevunuzda neler beklenir
Muayene ve ultrason genellikle 20-30 dakika sürer, ağrısızdır. Sonuçlar hemen değerlendirilir ve tedavi planı hakkında bilgi alırsınız.
Tedavi
Tedavinin amacı belirtileri azaltmak, komplikasyonları önlemek ve görünümü iyileştirmektir. Tedavi kişiye özeldir; yaşam tarzı değişikliklerinden girişimsel yöntemlere kadar seçenekler vardır.
Evde kişisel bakım
- Bacaklarınızı günde birkaç kez 15-20 dakika kalp seviyesinin üzerinde yükseltin
- Düzenli yürüyüş, yüzme gibi bacak kaslarını çalıştıran egzersizler yapın
- Uzun süre ayakta durmaktan veya oturmaktan kaçının, saat başı kısa yürüyüşler yapın
- Kilo verin (fazla kilo damarlara baskıyı artırır)
- Doktor önerisiyle varis çorabı kullanın (basınçlı çoraplar kan akışını destekler)
Tıbbi tedaviler
Girişimsel tedaviler arasında lazer tedavisi, radyofrekans ablasyon, skleroterapi (damar içine enjeksiyon) gibi yöntemler bulunur. İlaç tedavisi genellikle semptomları hafifletmek içindir; doktorunuz size uygun olanı önerecektir.
Ameliyat ne zaman düşünülür?
İleri vakalarda veya diğer tedavilerin yetersiz kaldığı durumlarda cerrahi müdahale (varislerin çıkarılması) gerekebilir. Ameliyat kararı damar cerrahı tarafından verilir.
Bu durumla yaşamak
Varislerle yaşarken bacaklarınızı dinlendirmeye, sık sık esneme hareketleri yapmaya ve uygun ayakkabılar giymeye özen gösterin. Uzun yolculuklarda bacak egzersizleri yapmayı unutmayın.
Yaşam tarzı ipuçları
- Haftada en az 3-4 gün 30 dakika yürüyüş yapın
- Yüzme, bisiklet gibi bacak kaslarını güçlendiren aktiviteleri tercih edin
- Dar giysilerden kaçının, bol ve rahat kıyafetler giyin
- Sigara içiyorsanız bırakmayı düşünün (sigara damar sağlığını bozar)
Diyet ve egzersiz
Lifli gıdalar (sebze, meyve, tam tahıl) ve bol su tüketmek kabızlığı ve damarlara baskıyı azaltır. Tuzu azaltmak bacaklardaki şişliği hafifletebilir. Düzenli yürüyüş, bacak kaslarınızı güçlendirerek kan dolaşımına yardımcı olur.
Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli
Varisler görünüm kaygısına, özgüven düşüklüğüne veya sürekli ağrı nedeniyle ruhsal yorgunluğa yol açabilir. Bu duyguları yaşamak normaldir; gerekirse bir psikolog veya destek grubuyla konuşmaktan çekinmeyin.
Önleme
Varisleri tamamen önlemek mümkün olmasa da riski azaltmak için sağlıklı bir kiloda kalmak, düzenli egzersiz yapmak, bacakları sık sık dinlendirmek ve uzun süre hareketsiz kalmamak önemlidir.
Aşılar
Varisler için bir aşı yoktur.
Tarama programları
Şu anda varisler için rutin bir tarama önerilmemektedir. Ancak ailede yoğun varis öyküsü varsa veya belirtileriniz varsa düzenli kontroller yaptırabilirsiniz.
Komplikasyonlar
Tedavi edilmezse
- Ciltte renk değişimi, sertleşme ve venöz ülser (bacakta iyileşmeyen yara) oluşabilir
- Yüzeysel tromboflebit (varisli damarın iltihaplanması ve pıhtı oluşumu)
- Nadiren derin ven trombozu (bacakta derin damar pıhtısı) ve akciğere pıhtı gitmesi (pulmoner emboli)
Uzun vadeli görünüm
Çoğu varis ciddi sağlık sorunlarına yol açmaz ve tedavi ile belirtiler büyük ölçüde kontrol altına alınabilir. Düzenli doktor takibi, yaşam tarzı değişiklikleri ve uygun tedavi ile yaşam kaliteniz artar. Erken müdahale komplikasyonları önlemenin en iyi yoludur.
Destek bul
Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.
Bilgileri her zaman doktorunuzla doğrulayın
Sağlık kılavuzları ülkeye ve bölgeye göre değişir. Bu makaledeki bilgiler uluslararası klinik kılavuzlara dayanmaktadır ancak ülkenizdeki özel kılavuzları, ilaçları veya uygulamaları yansıtmayabilir. Sağlık endişelerinizi her zaman kendi doktorunuz veya sağlık hizmeti sağlayıcınızla görüşün ve yerel ulusal sağlık kılavuzlarına başvurun.
Önemli uyarı Bu bilgiler yalnızca eğitim amaçlıdır. Profesyonel tıbbi tavsiye, tanı veya tedavinin yerini tutmaz. Kendi durumunuzla ilgili mutlaka kalifiye bir sağlık uzmanına danışın. Tıbbi bir acil durum yaşıyorsanız derhal yerel acil servisinizi arayın.
İlgili durumlar
Kaynaklar ve rehberlik
Bu makale eğitim amaçlıdır ve mümkün olduğunda tanınmış sağlık bilgisi ve klinik rehberlik kaynaklarına dayanır. Konuya göre belirli kaynak bağlantıları değişebilir.
Son güncelleme: 26 Temmuz 2026
Eğitim notu: Bu bilgiler yalnızca eğitim amaçlıdır ve tanı değildir.
Lisanslı bir sağlık uzmanının tavsiyesini desteklemek için kullanın; yerine geçmez.
Belirtiler şiddetliyse, kötüleşiyorsa veya acilse yerel acil numarayı arayın veya acil bakım alın.