long lasting vein

Genel Bakış

Uzun süreli damar (varis), toplardamarlarınızın genişlemesi, uzaması ve kıvrımlı hale gelmesidir. Genellikle bacaklarda görülür ve kanın kalbe dönüşünü zorlaştırır.

Evet, varis oldukça yaygındır. Her 3 yetişkinden 1'inde bir miktar varis görülür.

Kadınlarda erkeklerden daha sık görülür. Yaş ilerledikçe risk artar. Ayrıca uzun süre ayakta kalan veya oturan kişilerde, aşırı kilolu olanlarda ve ailesinde varis öyküsü olanlarda daha yaygındır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Bacaklarda ağrı, sızlama veya ağırlık hissi
• Bacaklarda şişlik (özellikle akşamları)
• Bacaklarda kramp, huzursuz bacak sendromu
• Ciltte kaşıntı, kuruluk veya renk değişikliği
• Damarların belirginleşmesi, mor veya kırmızı renkte kıvrımlı görünüm

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda nadir görülür ancak görülürse doğuştan damar anomalileriyle ilişkili olabilir. Bacaklarda şişlik ve renk değişikliği fark edilirse doktora başvurulmalıdır.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda cilt incelir, varisler daha belirgin hale gelir. Yürüme güçlüğü, denge sorunları ve yara iyileşmesinde gecikme daha sık görülür.

Nedenler

Ana nedenler

• Toplardamarların içindeki tek yönlü kapakçıkların zayıflaması veya hasar görmesi
• Damar duvarının esnekliğini kaybetmesi
• Kanın kalbe doğru taşınmasını sağlayan kas pompasının yetersiz çalışması

Risk faktörleri

• Ailede varis öyküsü olması
• Kadın cinsiyeti (hormon değişiklikleri nedeniyle)
• Yaşın ilerlemesi (50 yaş sonrası risk artar)
• Fazla kilo veya obezite
• Uzun süre ayakta durmayı veya oturmayı gerektiren işler
• Hamilelik (özellikle birden fazla gebelik)
• Hareketsiz yaşam tarzı

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Bacakta ani ve şiddetli ağrı, şişlik veya kızarıklık
• Varisli damardan kanama
• Bacakta açık yara oluşması

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Günlük yaşamınızı etkileyen bacak ağrısı
• Bacaklarda şişlik veya ağırlık hissi
• Varislerin belirginleşmesi, kozmetik kaygılar
• Ciltte renk değişikliği veya kaşıntı

Tanı

Doktorunuz bacaklarınızı muayene ederek varisleri teşhis edebilir. Gerekirse görüntüleme yöntemlerine başvurulur.

Yapılabilecek testler

• Fizik muayene: Ayakta dururken bacaklarınızdaki damarların incelenmesi
• Renkli Doppler ultrason: Damarlardaki kan akışını ve kapakçıkların çalışmasını değerlendirir

Randevunuzda neler beklenir

Ultrason ağrısız bir işlemdir. Bacaklarınıza jel sürülür ve bir çubuk yardımıyla görüntü alınır. Genellikle 15-30 dakika sürer.

Tedavi

Varis tedavisi, şikayetlerinizi azaltmayı, komplikasyonları önlemeyi ve görünümü iyileştirmeyi hedefler. Tedavi seçenekleri arasında yaşam tarzı değişiklikleri, basınçlı çoraplar, girişimsel yöntemler ve gerektiğinde cerrahi bulunur.

Evde kişisel bakım

• Bacaklarınızı yüksekte tutun (günde birkaç kez 15-20 dakika)
• Uzun süre aynı pozisyonda kalmaktan kaçının, sık sık hareket edin
• Düzenli yürüyüş yaparak bacak kaslarınızı çalıştırın
• Fazla kilonuz varsa sağlıklı beslenerek kilo verin
• Bol su için ve lifli gıdalar tüketin (kabızlığı önlemek için)
• Dar giysilerden kaçının, rahat kıyafetler tercih edin

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, bacaklarınızdaki kan birikimini azaltmak için basınçlı çoraplar (varis çorabı) önerebilir. Daha ilerlemiş durumlarda, damar içine köpük enjeksiyonu (skleroterapi), lazer veya radyofrekans tedavisi gibi yöntemler uygulanabilir. Bu işlemler genellikle günübirlik yapılır ve hastanede yatış gerektirmez. İlaç olarak sadece doktorunuzun reçete ettiği bitkisel veya damar güçlendirici destekleri kullanabilirsiniz; ancak mutlaka doktorunuza danışın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Cerrahi tedavi (varis soyulması) genellikle büyük ve yüzeyel varislerde, diğer tedavilerin işe yaramadığı durumlarda düşünülür. Ameliyat sonrası iyileşme süresi kişiden kişiye değişir, ancak genellikle birkaç gün içinde günlük aktivitelere dönülebilir.

Bu durumla yaşamak

Varislerle yaşarken belirtilerinizi kontrol altında tutmak için basit önlemler alabilirsiniz. Gün içinde bacaklarınızı sık sık dinlendirin ve hareket edin. Basınçlı çoraplarınız varsa sabah yataktan kalkar kalkmaz giymeniz önerilir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli egzersiz yapın (yürüyüş, yüzme, bisiklet gibi)
• Otururken veya yatarken bacaklarınızı kalp seviyesinin üzerine kaldırın
• Uzun uçak veya araba yolculuklarında sık sık kalkıp dolaşın
• Sigara kullanıyorsanız bırakmayı deneyin

Diyet ve egzersiz

Lifli gıdalar (sebze, meyve, tam tahıllar) ve yeterli su tüketimi kabızlığı önleyerek damarlara binen basıncı azaltır. Tuz tüketimini azaltmak, bacaklardaki şişliği hafifletmeye yardımcı olabilir. Düzenli yürüyüş bacak kaslarını çalıştırarak kan dolaşımını destekler.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Varisler, özellikle görünümle ilgili kaygılara yol açabilir. Bu durum sosyal yaşamdan çekinmeye veya özgüven düşüklüğüne neden olabilir. Unutmayın ki varisler yaygındır ve tedavi edilebilir. Duygusal olarak zorlanıyorsanız bir sağlık uzmanına veya psikoloğa danışmaktan çekinmeyin.

Önleme

Tamamen önlemek mümkün olmasa da riskinizi azaltabilirsiniz: Sağlıklı kilonuzu koruyun, düzenli egzersiz yapın, uzun süre hareketsiz kalmayın ve bacaklarınızı yüksekte tutmaya özen gösterin. Ailenizde varis öyküsü varsa daha dikkatli olmanızda fayda var.

Tarama programları

Belirti olmasa da varis için bir tarama testi önerilmez. Ancak risk faktörleriniz varsa veya ailenizde şiddetli varis öyküsü bulunuyorsa doktorunuza danışarak düzenli kontrol planı oluşturabilirsiniz.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Ciltte renk değişikliği (kahverengi lekeler) ve sertleşme
• Varisli damar üzerinde açık yaralar (venöz ülser) oluşması
• Yüzeyel veya derin damar tıkanıklığı (kan pıhtısı)
• Varisli damardan kanama (nadir ancak acil durumdur)

Uzun vadeli görünüm

Tedavi edilmeyen varisler zamanla kötüleşebilir, ancak çoğu kişi basit önlemlerle belirtilerini kontrol altında tutabilir. Modern tedavi yöntemleri sayesinde hem şikayetleriniz hem de görünüm büyük ölçüde iyileşebilir. Önemli olan, belirtileri ciddiye almak ve erken dönemde doktora başvurmaktır.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.