palpitations that comes and goes

Genel Bakış

Kalp çarpıntısı, kalbinizin normalden daha hızlı, daha yavaş veya düzensiz attığını hissetmenizdir. 'Gelip giden çarpıntı' ise bu hissin bazen ortaya çıkıp bir süre sonra kendiliğinden geçmesidir. Çoğu zaman zararsızdır, ancak bazen altta yatan bir sağlık sorununun işareti olabilir.

Evet, gelip giden kalp çarpıntıları çok yaygındır. Hemen hemen herkes hayatının bir döneminde bunu yaşayabilir.

Her yaştan insanı etkileyebilir, ancak kadınlarda, genç erişkinlerde ve kaygı bozukluğu olan kişilerde daha sık görülür. Kalp hastalığı olanlarda da daha sık olabilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Göğüste çarpıntı, vurma veya takırtı hissi
• Kalbin bir atımı atladığı hissi
• Kalbin çok hızlı veya çok yavaş attığını hissetme
• Çarpıntının aniden başlayıp aniden geçmesi
• Boyun veya boğazda nabız hissi

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklar çarpıntıyı 'kalbimin uçtuğu' veya 'göğsümde kelebekler' gibi tarif edebilir
• Aşırı yorgunluk, huzursuzluk
• Bazen baş dönmesi veya nefes darlığı eşlik edebilir

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Çarpıntıya sıklıkla baş dönmesi, denge kaybı veya bayılma hissi eşlik edebilir
• Göğüs ağrısı veya nefes darlığı daha sık görülebilir
• İlaç kullanımına bağlı çarpıntılar daha yaygın olabilir

Nedenler

Ana nedenler

• Stres, kaygı veya panik atak
• Kafein (kahve, çay, enerji içecekleri) veya alkol tüketimi
• Sigara veya nikotin ürünleri kullanımı
• Yoğun egzersiz veya aşırı yorgunluk
• Ateş, hastalık veya dehidratasyon (vücudun susuz kalması)
• Bazı ilaçlar (soğuk algınlığı ilaçları, astım ilaçları gibi)
• Kalp ritim bozuklukları (aritmi gibi)
• Tiroid bezinin aşırı çalışması
• Kansızlık (anemi)

Risk faktörleri

• Kadın olmak (hormonal değişiklikler nedeniyle)
• Yüksek tansiyon veya kalp hastalığı öyküsü
• Kaygı bozukluğu veya panik bozukluk
• Aşırı kafein veya alkol tüketimi
• Sigara içmek
• Uyku eksikliği veya düzensiz uyku
• Bazı ilaçların kullanımı (doktorunuzla konuşun)

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Çarpıntı ile birlikte göğüs ağrısı, nefes darlığı veya bayılma varsa hemen 112'yi arayın.
• Çarpıntı çok hızlı (dakikada 120'nin üzerinde) ve düzensizse ve geçmiyorsa acil servise gidin.
• Bilinen kalp hastalığınız varsa ve çarpıntılarınız farklılaştıysa hemen doktorunuza başvurun.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Çarpıntılarınız sık sık tekrarlıyorsa (haftada birkaç kez) ve size rahatsızlık veriyorsa
• Çarpıntılarınız günlük yaşamınızı etkiliyorsa (örneğin uykunuzu bölüyorsa)
• Daha önce hiç çarpıntı yaşamadıysanız ve 40 yaşın üzerindeyseniz
• Ailenizde kalp ritim bozukluğu veya erken yaşta kalp hastalığı öyküsü varsa

Tanı

Doktorunuz çarpıntılarınızın nedenini bulmak için önce sizi dinler ve fizik muayene yapar. Çarpıntılarınızın ne zaman, ne sıklıkta olduğunu ve nasıl hissettiğinizi ayrıntılı olarak anlatmanız istenir.

Yapılabilecek testler

• EKG (elektrokardiyogram): Kalbin elektriksel aktivitesini kaydeder.
• Holter cihazı: 24-48 saat boyunca takılan taşınabilir bir EKG cihazıdır, çarpıntılarınızı kaydeder.
• Olay kaydedici: Haftalarca veya aylarca takılan, çarpıntı hissettiğinizde düğmeye basarak kayıt yapmanızı sağlayan cihazdır.
• Ekokardiyogram (EKO): Kalbin yapısını ve fonksiyonlarını görmek için yapılan ultrason.
• Kan testleri: Tiroid, kansızlık, elektrolit dengesizliği gibi nedenleri araştırmak için.
• Efor testi: Egzersiz sırasında kalbin nasıl tepki verdiğini görmek için.

Randevunuzda neler beklenir

Çarpıntılarınız gelip geçtiği için doktorunuz tanı koymakta zorlanabilir. Bu nedenle semptom günlüğü tutmanız ve tetkikler sırasında çarpıntı yaşamanız gerekebilir. Tanı genellikle bir kardiyolog (kalp uzmanı) tarafından konulur.

Tedavi

Tedavi, çarpıntılarınızın nedenine bağlıdır. Çoğu durumda tedavi gerektirmez ve yaşam tarzı değişiklikleri yeterlidir. Altta yatan bir hastalık varsa, öncelikle o hastalık tedavi edilir. Doktorunuz, size özel bir tedavi planı oluşturacaktır. İlaç tedavisi, sadece doktor kontrolünde ve gerektiğinde kullanılır.

Evde kişisel bakım

• Stresten uzak durmaya çalışın; derin nefes alma, meditasyon gibi rahatlama yöntemleri deneyin.
• Kafein, alkol ve enerji içeceklerini azaltın veya tamamen bırakın.
• Sigara ve nikotin ürünleri kullanmayın.
• Düzenli uyuyun ve yeterince dinlenin.
• Bol su için, vücudunuzu susuz bırakmayın.
• Egzersizi abartmayın; yorulduğunuzda dinlenin.
• Çarpıntıyı tetikleyen yiyecekleri (baharatlı yiyecekler gibi) not alıp kaçının.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz gerekli görürse, kalp ritmini düzenlemeye yardımcı ilaçlar önerebilir. Bu ilaçların isimleri ve dozları doktor tarafından belirlenir. Altta yatan neden (örneğin tiroid hastalığı veya kansızlık) tedavi edilirse çarpıntılar genellikle geçer. Nadiren, kalp pili gibi cihazlar veya ablasyon adı verilen bir işlem gerekebilir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Çok nadiren, ilaçlarla kontrol edilemeyen ciddi ritim bozukluklarında ablasyon (kalpteki sorunlu bölgenin yakılması) veya kalp pili takılması gibi cerrahi işlemler yapılabilir. Bu kararı kardiyoloğunuz sizinle birlikte verecektir.

Bu durumla yaşamak

Çarpıntılarınız gelip geçiyorsa, günlük yaşamınıza devam edebilirsiniz. Ancak çarpıntı hissettiğinizde sakin olmaya çalışın, oturun veya uzanın, derin nefes alın. Çarpıntılarınızı takip etmek için bir günlük tutmak faydalı olabilir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli uyku düzeni oluşturun (her gün aynı saatte yatıp kalkmak).
• Stres yönetimi tekniklerini öğrenin (yoga, meditasyon).
• Kafein ve alkol alımını sınırlayın.
• Sigara içmeyin.
• Düzenli, hafif egzersiz yapın (yürüyüş gibi).
• Doktorunuzun önerdiği ilaçları düzenli kullanın.

Diyet ve egzersiz

Sağlıklı bir kalp için dengeli beslenin; tuzu azaltın, bol sebze-meyve tüketin. Egzersiz kalp sağlığı için faydalıdır, ancak aşırı yorucu egzersizlerden kaçının. Çarpıntı hissettiğinizde egzersizi bırakıp dinlenin.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Gelip giden çarpıntılar kaygıya neden olabilir. Kaygı da çarpıntıyı artırabilir, bu bir kısır döngü oluşturabilir. Bu durumdaysanız bir psikolog veya psikiyatristten destek almak faydalı olabilir. Unutmayın, yalnız değilsiniz.

Önleme

Tamamen önlemek her zaman mümkün olmasa da, tetikleyicilerden kaçınarak ve sağlıklı bir yaşam tarzı benimseyerek çarpıntı sıklığını azaltabilirsiniz. Düzenli doktor kontrolleri de altta yatan nedenleri erken bulmaya yardımcı olur.

Aşılar

Çarpıntılarla doğrudan ilgili bir aşı yoktur. Ancak kalp sağlığını korumak için grip ve zatürre aşılarınızı yaptırmanız önerilir.

Tarama programları

Belirli bir tarama testi yoktur. Ancak düzenli sağlık kontrolleri sırasında tansiyon, kan şekeri ve kalp sağlığınız değerlendirilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Nadiren, altta yatan ciddi bir ritim bozukluğu varsa, tedavi edilmezse felç (inme) riski artabilir.
• Sürekli çarpıntı, kalbin pompalama gücünü azaltarak kalp yetmezliğine yol açabilir.
• Çarpıntıya bağlı bayılma veya düşmeler yaralanmalara neden olabilir.
• Sürekli kaygı ve endişe yaşam kalitesini düşürebilir.

Uzun vadeli görünüm

Gelip giden çarpıntıların büyük çoğunluğu zararsızdır ve kendiliğinden geçer. Altta yatan bir neden varsa, tedavi edildiğinde çarpıntılar genellikle kontrol altına alınır. Doktorunuzla işbirliği yaparak, sağlıklı bir yaşam sürdürmek mümkündür.

Destek bul

Yerel kuruluşlar

• Sağlık Bakanlığı - Kalp Sağlığı ↗ · Türkiye
• Türk Kardiyoloji Derneği ↗ · Türkiye

Yardım hatları

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.