Sore throat in older adults

Genel Bakış

Boğaz ağrısı, boğazınızda yanma, kuruluk veya ağrı hissetmenize neden olan bir durumdur. Tıbbi adıyla farenjit (farenks adı verilen boğaz bölgesinin iltihaplanması) olarak bilinir. Yaşlı yetişkinlerde boğaz ağrısı, gençlere göre farklı nedenlerden kaynaklanabilir ve daha dikkatli değerlendirilmelidir.

Evet, boğaz ağrısı her yaşta görülebilir ancak yaşlı yetişkinlerde sıklığı biraz daha düşüktür. Yine de yaşlılar, bağışıklık sistemlerinin zayıflaması nedeniyle boğaz ağrısına neden olan enfeksiyonlara karşı daha hassas olabilirler.

Boğaz ağrısı herkesi etkileyebilir. Ancak 65 yaş ve üzeri yetişkinler, özellikle kronik hastalığı olanlar (diyabet, kalp hastalığı gibi) veya bağışıklığı baskılayıcı ilaç kullananlar daha dikkatli olmalıdır.

Belirtiler

Nedenler

Ana nedenler

• Viral enfeksiyonlar: Soğuk algınlığı, grip (influenza) ve COVID-19 gibi virüsler boğaz ağrısının en sık nedenidir.
• Bakteriyel enfeksiyonlar: Beta (streptokok) olarak bilinen bir bakteri türü bademcik iltihabına yol açabilir. Yaşlılarda daha az yaygındır ancak ciddi olabilir.
• Kuru hava: Özellikle kış aylarında evlerin aşırı ısınması veya nem azlığı boğazı kurutarak ağrıya neden olabilir.
• Alerjiler: Toz, polen veya küf gibi alerjenler boğazda tahrişe yol açabilir.
• Reflü: Mide asidinin yemek borusuna kaçması boğazda yanma ve ağrıya neden olabilir. Yaşlılarda daha sık görülür.

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Nefes almada güçlük varsa hemen 112’yi arayın.
• Şiddetli boğaz ağrısı ile birlikte yüksek ateş (38.5°C ve üzeri) varsa
• Yutamıyorsanız veya salyanız akıyorsa
• Boynunuzda şişlik ve nefes darlığı hissediyorsanız

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Boğaz ağrınız 3 günden uzun sürerse

Tanı

Doktorunuz belirtilerinizi dinleyecek ve boğazınızı muayene edecektir. Yaşlı yetişkinlerde altta yatan başka bir hastalığın belirtisi olabileceğinden detaylı bir değerlendirme yapılır.

Yapılabilecek testler

• Boğaz kültürü: Boğazdan sürüntü örneği alınarak bakteri varlığı kontrol edilir.
• Hızlı antijen testi: Strep A (beta) bakterisi için hızlı sonuç veren bir testtir.
• Kan testleri: Enfeksiyon belirteçlerini (CRP, beyaz küre sayısı) değerlendirmek için istenebilir.
• Görüntüleme: Nadiren, boyunda apse şüphesi varsa ultrason veya bilgisayarlı tomografi (BT) kullanılabilir.

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz size birkaç soru soracak (belirtilerin ne zaman başladığı, ateşiniz olup olmadığı, ilaç kullanıp kullanmadığınız gibi). Fizik muayene sırasında boğazınıza ışıklı bir aletle bakacak, boynunuzdaki bezleri elle kontrol edecek ve gerekirse kültür için örnek alacaktır. İşlemler genellikle ağrısızdır ve birkaç dakika sürer. Sonuçlar birkaç gün içinde çıkabilir, ancak acil durumlarda hızlı testler kullanılır.

Tedavi

Tedavi, boğaz ağrısının nedenine bağlı olarak değişir. Viral enfeksiyonlarda antibiyotikler işe yaramaz, bu durumda dinlenme ve evde bakım önerilir. Bakteriyel enfeksiyonlarda doktorunuz antibiyotik reçete edebilir. Reflü veya alerji gibi nedenler varsa, altta yatan durumun tedavisi gerekir.

Evde kişisel bakım

• Bol ılık sıvı için (çorba, bitki çayı, ılık su).
• Boğazınızı nemlendirmek için bir bardak ılık suya bir tatlı kaşığı bal ekleyerek için (bal 1 yaş altı çocuklara uygun değildir).
• Tuzlu su ile gargara yapın: bir bardak ılık suya yarım tatlı kaşığı tuz ekleyin, günde birkaç kez gargara yapın.
• Nemlendirici kullanarak ortam havasını nemlendirin.

Bu durumla yaşamak

Boğaz ağrısı genellikle birkaç gün sürer. Bu süreçte kendinizi halsiz hissedebilirsiniz. Yapmanız gereken en önemli şey dinlenmek ve bol sıvı almaktır. Ağrı nedeniyle yemek yemekte zorlanabilirsiniz; bu durumda yumuşak gıdalar (çorba, yoğurt, püre) tercih edin.

Yaşam tarzı ipuçları

• Ellerinizi sık sık yıkayarak enfeksiyonun yayılmasını önleyin.
• Sıvı alımınızı artırın, günde en az 8-10 bardak su için.
• Alkol ve kafeinli içecekleri sınırlayın (dehidrasyona neden olabilir).
• Sigara içmeyin, pasif içicilikten kaçının.

Önleme

Boğaz ağrısını tamamen önlemek mümkün olmasa da, enfeksiyon riskini azaltmak için bazı önlemler alabilirsiniz.

Aşılar

Grip (influenza) aşısı, zatürre aşısı ve COVID-19 aşısı gibi aşılar boğaz ağrısına neden olan bazı enfeksiyonları önlemeye yardımcı olabilir. Aşı takviminiz için doktorunuzla görüşün.

Tarama programları

Yaşlı yetişkinlerde rutin bir boğaz ağrısı taraması yoktur. Ancak, sık sık boğaz ağrısı yaşıyorsanız, altta yatan bir reflü veya alerji olup olmadığını araştırmak için doktora gitmek faydalı olabilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Bademcik iltihabı veya boğaz apsesi gelişebilir (irin birikmesi).
• Enfeksiyonun akciğerlere yayılması (zatürre) veya sinüslere yayılması (sinüzit) riski.
• Romatizmal ateş (kalp kapakçıklarına zarar verebilecek nadir bir durum) – özellikle tedavisiz streptokok enfeksiyonlarında.
• Kilo kaybı ve beslenme bozukluğu (yutma güçlüğü nedeniyle yetersiz beslenme).
• Dehidrasyon (sıvı kaybı) – özellikle ateşli enfeksiyonlarda.

Uzun vadeli görünüm

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.