Yaşlı yetişkinlerde karıncalanma

Genel Bakış

Karıncalanma, vücudunuzun bir bölgesinde iğne batması, uyuşma veya yanma gibi hissedilen bir duyudur. Genellikle ellerde, ayaklarda, kollarda veya bacaklarda olur. Yaşlılarda sık görülen bir durumdur ve sinirlerin, kan dolaşımının veya başka sağlık sorunlarının bir işareti olabilir.

Evet, 65 yaş üstü yetişkinlerin yaklaşık üçte biri zaman zaman karıncalanma yaşar. Yaş ilerledikçe sinirlerin ve dolaşımın etkilenmesi nedeniyle daha sık görülür.

En çok 65 yaş ve üstü bireyleri etkiler. Diyabet, tiroid hastalıkları, bazı vitamin eksiklikleri veya sinir sıkışması olan kişilerde daha yaygındır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Ellerde, ayaklarda, kollarda veya bacaklarda karıncalanma hissi
• Uyuşma veya his kaybı
• Yanma, batma veya iğnelenme hissi
• Bazen ağrı veya güçsüzlük

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Genellikle ayak parmaklarında ve ayak tabanlarında başlar
• Ellerde, özellikle parmak uçlarında hissedilir
• Geceleri veya dinlenirken daha belirgin olabilir
• Denge sorunları veya yürüme güçlüğü eşlik edebilir

Nedenler

Ana nedenler

• Sinir sıkışması (örneğin karpal tünel sendromu veya bel fıtığı)
• Diyabet (şeker hastalığı) nedeniyle sinir hasarı
• B12 vitamini, B1 vitamini veya folat eksikliği
• Tiroid bezinin az çalışması (hipotiroidi)
• Uzun süre aynı pozisyonda durmak veya baskı
• Alkol kullanımına bağlı sinir hasarı
• Bazı ilaçlar (kemoterapi ilaçları gibi)

Risk faktörleri

• İleri yaş (65 ve üstü)
• Diyabet veya yüksek tansiyon gibi kronik hastalıklar
• Dengesiz beslenme veya vitamin eksiklikleri
• Alkol veya sigara kullanımı
• Şişmanlık veya hareketsiz yaşam
• Bazı mesleklerde tekrarlayan el-kol hareketleri

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Karıncalanma aniden başlarsa ve yüz, kol veya bacakta güçsüzlük, konuşma bozukluğu veya baş ağrısı varsa 112'yi arayın.
• Karıncalanma ile birlikte idrar veya dışkı kaçırma, yürüme zorluğu veya ateş varsa hemen bir sağlık kuruluşuna başvurun.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Karıncalanma birkaç günden uzun sürerse
• Şiddeti artıyorsa veya günlük yaşamı etkiliyorsa
• Diyabet, tiroid hastalığı veya başka bir sağlık sorununuz varsa
• Uyuşma veya his kaybı yayılıyorsa

Tanı

Doktor önce tıbbi geçmişinizi dinler ve fizik muayene yapar. Ardından altta yatan nedeni bulmak için bazı testler isteyebilir.

Yapılabilecek testler

• Kan testleri: B12 vitamini, tiroid hormonları, şeker seviyesi kontrolü
• Sinir iletim testleri (EMG): Sinir ve kasların işleyişini değerlendirir
• Görüntüleme yöntemleri: Omurga veya sinir sıkışmasını görmek için MR veya röntgen

Randevunuzda neler beklenir

Tanı süreci genellikle bir veya iki hafta içinde netleşir. Doktorunuz size bulguları açıklayacak ve tedavi seçeneklerini birlikte değerlendireceksiniz.

Tedavi

Tedavi, karıncalanmanın nedenine bağlıdır. Öncelikle altta yatan sorun (diyabet, vitamin eksikliği gibi) tedavi edilir. Belirtileri hafifletmek için yaşam tarzı değişiklikleri ve ilaç dışı yöntemler önerilebilir.

Evde kişisel bakım

• Rahat ayakkabılar giyin, sıkı çorap veya ayakkabıdan kaçının
• Düzenli egzersiz yapın (yürüyüş, germe hareketleri)
• Uzun süre aynı pozisyonda kalmaktan kaçının
• Ellerinizi ve ayaklarınızı sıcak tutun
• Stresten uzak durun, gevşeme teknikleri deneyin

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, sinir hasarını azaltmak veya ağrıyı kontrol altına almak için bazı ilaçlar önerebilir. Bu ilaçlar genellikle sinir ağrısı için kullanılan türdendir. Vitamin eksikliği varsa takviye verilebilir. Tedaviye başlamadan önce mutlaka doktorunuza danışın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Bel veya boyun fıtığı gibi sinir sıkışması durumlarında, fizik tedavi yeterli gelmezse ameliyat düşünülebilir. Ameliyat kararı doktor tarafından detaylı değerlendirme sonrası verilir.

Bu durumla yaşamak

Karıncalanma ile yaşamak zor olabilir, ancak küçük değişiklikler günlük işlerinizi kolaylaştırabilir. Düzenli egzersiz, sağlıklı beslenme ve yeterli uyku belirtilerinizi hafifletebilir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Sigara ve alkolden uzak durun
• Sağlıklı kilonuzu koruyun
• Diyabet veya tansiyon gibi kronik hastalıklarınızı doktor kontrolünde yönetin
• El ve ayaklarınızı düzenli olarak kontrol edin (yaralanma veya yara açısından)

Diyet ve egzersiz

B12, B1 ve diğer B vitaminlerinden zengin beslenmek sinir sağlığı için önemlidir. Yumurta, süt ürünleri, yeşil yapraklı sebzeler ve tahıllar iyi kaynaklardır. Haftada en az 150 dakika yürüyüş veya yüzme gibi aktiviteler yapmaya çalışın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kronik karıncalanma, kaygı veya uyku sorunlarına yol açabilir. Günlük aktivitelerde zorlanma hissi moralinizi etkileyebilir. Ailenizle veya bir uzmanla konuşmak yardımcı olabilir. Unutmayın, yalnız değilsiniz.

Önleme

Karıncalanmanın bir kısmı önlenebilir. Dengeli beslenme, düzenli egzersiz, kronik hastalıkların iyi yönetimi ve sigara/alkolden uzak durmak riski azaltır.

Tarama programları

Diyabet veya vitamin eksikliği gibi risk faktörleriniz varsa düzenli sağlık kontrolleri yaptırmanız önerilir. Özellikle 65 yaş üstü bireylerde yıllık check-up önemlidir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Düşme veya yaralanma riski artar (hissizlik nedeniyle fark edilmeyen yaralar)
• Kas güçsüzlüğü ve hareket kısıtlılığı gelişebilir
• Kronik ağrı veya kalıcı sinir hasarı oluşabilir

Uzun vadeli görünüm

Çoğu durumda karıncalanma tedavi edilebilir veya belirtiler hafifletilebilir. Erken teşhis ve uygun tedavi ile günlük yaşam kalitesi büyük ölçüde korunur. Sağlıklı yaşam tarzı değişiklikleriyle birçok kişi şikayetlerini yönetebilir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.