varicose veins after eating

Genel Bakış

Yemek sonrası varis, bacaklardaki varisli damarların yemek yedikten sonra daha belirgin hale gelmesi veya ağrı, şişlik gibi şikayetlerin artmasıdır. Varis, bacak toplardamarlarının genişleyip bükülmesiyle oluşur. Yemek sonrası sindirim sistemine daha fazla kan gitmesi, bacaklardaki kanın kalbe dönüşünü zorlaştırabilir ve varis şikayetlerini tetikleyebilir.

Evet, varis yetişkinlerde sık görülen bir durumdur. Yemek sonrası şikayetlerin artması ise varisi olan birçok kişide yaşanabilir.

Varis genellikle 40 yaş üstü, hamilelik geçirmiş, ayakta çok çalışan veya ailesinde varis öyküsü olan kişilerde daha sıktır. Yemek sonrası şikayetler ise özellikle ağır yemeklerden sonra herkesi etkileyebilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Bacaklarda ağırlık, yorgunluk veya sızı hissi
• Bacaklarda şişlik (özellikle akşamları veya yemekten sonra)
• Ciltte mor veya mavi renkli, kıvrımlı damarların görünmesi
• Bacaklarda kaşıntı veya huzursuzluk

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda varis çok nadirdir. Eğer görülürse genellikle doğuştan gelen damar sorunlarına bağlıdır.
• Yemek sonrası bacak ağrısı varsa, başka nedenler (örneğin büyüme ağrıları) düşünülmelidir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda varis daha yaygındır ve yemek sonrası şişlik daha belirgin olabilir.
• Ciltte yaralar, renk değişiklikleri veya damar sertliği görülebilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Toplardamarlardaki kapakçıkların zayıflaması, kanın kalbe doğru değil geriye doğru akmasına neden olur.
• Yemek yedikten sonra sindirim sistemine kan akışı artar, bacaklardan kalbe dönen kan miktarı geçici olarak azalır, bu da varisleri daha belirgin hale getirebilir.
• Aşırı tuz tüketimi vücutta sıvı tutulmasına yol açarak bacak şişliğini artırabilir.

Risk faktörleri

• Genetik (ailede varis öyküsü)
• Fazla kilo veya obezite
• Hamilelik (özellikle birden fazla gebelik)
• Uzun süre ayakta durma veya oturma (örneğin meslek gereği)
• İleri yaş
• Kadın cinsiyet (hormonal etkiler)

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Bacakta ani şişlik, kızarıklık ve şiddetli ağrı
• Varisli damardan dışarı kanama
• Nefes alamama, göğüs ağrısı gibi pıhtı belirtileri (112'yi arayın)

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Varisleriniz görünür şekilde büyüyorsa
• Bacaklarınızda sürekli ağrı, ağırlık veya şişlik varsa
• Cildinizde renk değişikliği, kaşıntı veya yara oluşuyorsa
• Yemek sonrası şikayetleriniz günlük yaşamınızı etkiliyorsa

Tanı

Doktorunuz önce size şikayetlerinizi ve tıbbi geçmişinizi sorar, ardından bacaklarınızı ayakta muayene eder. Varisli damarlar genellikle gözle görülebilir. Ayrıca damarların içini görmek için ultrason (doppler) denilen bir cihaz kullanılabilir.

Yapılabilecek testler

• Fizik muayene (doktorun bacaklarınızı incelemesi)
• Doppler ultrason (damarlardaki kan akışını ve kapakçıkların çalışmasını değerlendirmek için kullanılan ses dalgalarıyla çalışan bir test)

Randevunuzda neler beklenir

Teşhis genellikle kolaydır ve çoğu zaman ultrason muayenesi yeterlidir. İşlem ağrısızdır, bacaklarınıza bir jel sürülür ve cihazla damarlarınız görüntülenir. Sonuçlar doktorunuz tarafından size açıklanır.

Tedavi

Varis tedavisinin amacı şikayetleri azaltmak, komplikasyonları önlemek ve bacak görünümünü iyileştirmektir. Tedavi, varisin şiddetine göre evde uygulayabileceğiniz yöntemlerden tıbbi müdahalelere kadar değişebilir. Yemek sonrası şikayetler genellikle basit önlemlerle kontrol altına alınabilir.

Evde kişisel bakım

• Bacaklarınızı yemekten sonra 15-20 dakika yukarı kaldırarak dinlendirin.
• Gün içinde sık sık kısa yürüyüşler yapın, uzun süre aynı pozisyonda kalmayın.
• Bol su için ve tuz tüketimini azaltın.
• Destekleyici varis çorabı (doktor tavsiyesiyle) kullanın.
• Fazla kilonuz varsa sağlıklı bir şekilde kilo verin.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, damarların içine enjeksiyon yaparak (skleroterapi) veya lazer ya da radyofrekans gibi yöntemlerle damarları kapatarak tedavi önerebilir. Bu işlemler genellikle ayakta tedavi şeklinde yapılır ve ağrılı değildir. İlaç tedavisi olarak damar duvarını güçlendiren veya kan akışını düzenleyen bazı ilaçlar reçete edilebilir, ancak kendi başınıza ilaç kullanmayın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Çok büyük ve şikayet veren varislerde, damarların cerrahi olarak çıkarılması (stripping) veya bağlanması (ligasyon) gerekebilir. Bu yöntemler artık daha az kullanılmakta olup, yerini kapalı (endovenöz) tedavilere bırakmıştır. Doktorunuz size en uygun seçeneği anlatacaktır.

Bu durumla yaşamak

Varis ve yemek sonrası şikayetlerle yaşamak, bazı alışkanlıkları değiştirmeyi gerektirebilir. Gün içinde bacaklarınızı sık sık hareket ettirmek, uzun süre ayakta kalmamak ve yemekten sonra dinlenmek şikayetlerinizi azaltacaktır. Düzenli doktor kontrolleri ve önerilen tedavilerle yaşam kaliteniz korunabilir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Uzun süre oturmanız gerekiyorsa saatte bir kalkıp kısa bir yürüyüş yapın.
• Bacak bacak üstüne atarak oturmaktan kaçının.
• Yüksek topuklu ayakkabılar yerine rahat, düz tabanlı ayakkabılar tercih edin.
• Dar giysiler yerine bol ve rahat kıyafetler giyin.

Diyet ve egzersiz

Liften zengin besinler (sebze, meyve, tam tahıllar) tüketmek kabızlığı önler, çünkü kabızlık karın içi basıncı artırarak varisleri kötüleştirebilir. Tuzu azaltmak bacak şişliğine iyi gelir. Haftada en az 3-4 gün 30 dakika yürüyüş, yüzme veya bisiklet gibi düşük etkili egzersizler yapmak kan dolaşımını destekler.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Varislerin görünümü veya sürekli rahatsızlık hissi can sıkıcı olabilir, özellikle sosyal durumlarda rahatsızlık yaratabilir. Bu normal bir duygudur. Kendinize iyi bakmanız, destek aramanız ve doktorunuzla bu konuları konuşmanız önemlidir. Unutmayın, varisler tedavi edilebilir.

Önleme

Varis her zaman önlenemese de, riski azaltmak ve şikayetleri kontrol altında tutmak mümkündür. Sağlıklı kilo, düzenli egzersiz, tuzu sınırlama ve uzun süre hareketsiz kalmama gibi önlemler işe yarar. Yemek sonrası şikayetler için de yemeklerden sonra bacakları yukarı kaldırmak iyi bir alışkanlıktır.

Tarama programları

Varisler için rutin bir tarama testi yoktur. Ancak ailenizde varis öyküsü varsa veya risk faktörleriniz bulunuyorsa, düzenli doktor muayenesi erken teşhis ve tedaviye yardımcı olabilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Bacaklarda kronik şişlik ve ağrı
• Ciltte renk değişikliği, kaşıntı ve egzama
• Bacak ülseri (açık yara) oluşması, özellikle ayak bileği çevresinde
• Damar iltihabı (tromboflebit)
• Nadiren derin ven trombozu (bacakta pıhtı) veya akciğer embolisi (pıhtının akciğere gitmesi)

Uzun vadeli görünüm

Varis tedavi edilebilir bir durumdur. Erken dönemde basit önlemler ve tıbbi müdahalelerle şikayetler büyük ölçüde kontrol altına alınabilir. Tedavi edilmezse komplikasyonlar gelişebilir, ancak düzenli takip ve uygun tedavi ile çoğu insan normal bir yaşam sürdürebilir. Bacak sağlığınızı korumak için doktorunuzun önerilerine uymanız yeterlidir.

Destek bul

Yerel kuruluşlar

• Sağlık Bakanlığı - Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü · Türkiye

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.