varicose veins that comes and goes
Uluslararası klinik kılavuzlara dayanmaktadır
Genel Bakış
Varisli damarlar, bacaklardaki toplardamarların genişlemesi, bükülmesi ve şişmesidir. "Gelip giden" varisler, bazen belirginleşip bazen kaybolan, genellikle uzun süre ayakta kalma veya oturma sonrası ortaya çıkan, dinlenme veya bacakları yukarı kaldırma ile azalan bir durumdur. Bu, damar kapakçıklarının zayıflığı nedeniyle kanın bacaklarda birikmesiyle ilgilidir.
Önemli bilgiler
- Varisler çok yaygındır ve genellikle ciddi bir sağlık sorunu değildir.
- Gelip giden varisler, damar sağlığının iyi yönetilmesiyle kontrol altına alınabilir.
- Tedavi edilmezse, zamanla ciltte renk değişikliği veya yaralara yol açabilir.
Evet, varisli damarlar oldukça yaygındır. Yetişkinlerin yaklaşık üçte birini etkiler. Gelip giden varisler, özellikle gün içinde değişen vücut pozisyonlarına bağlı olarak sık görülür.
Kadınlarda erkeklerden daha sık görülür. Yaş ilerledikçe risk artar. Hamilelik, obezite, uzun süre ayakta kalma veya oturma gerektiren işler ve ailede varis öyküsü olan kişilerde daha yaygındır.
Belirtiler
- Bacakta ani, tek taraflı şişlik, şiddetli ağrı, kızarıklık ve sıcaklık hissi (derin ven trombozu – pıhtı belirtisi olabilir)
- Varisten kanama (basıyla durmayan)
- ⚠Bacakta açık yara (ülser) oluşması
- ⚠Ciltte iltihap belirtileri (kızarıklık, ısı artışı, akıntı)
- ⚠Varisin aşırı sertleşmesi ve şiddetli ağrı
Yaygın belirtiler
- Bacaklarda mor veya mavi renkli, bükülmüş, kabarık damarlar
- Özellikle gün sonunda bacaklarda ağırlık, ağrı veya yorgunluk hissi
- Ayak bileklerinde veya bacaklarda hafif şişlik (ödem)
- Uzun süre oturunca veya ayakta kalınca artan, yürüyünce azalan rahatsızlık
- Damarların üzerinde kaşıntı veya yanma hissi
Çocuklarda belirtiler
- Çocuklarda varis nadirdir; ancak görüldüğünde genellikle doğuştan damar anomalileri veya ağır bir hastalıkla ilişkilidir. Belirtiler yetişkinlerdekine benzer olabilir.
Yaşlı yetişkinlerde belirtiler
- Yaşlılarda varisler daha belirgin ve yaygındır. Ciltte kuruluk, incelme ve kahverengi lekeler oluşabilir. Ayak bileklerinde yaralar (venöz ülser) görülebilir.
Nedenler
Ana nedenler
- Toplardamarların içindeki kapakçıkların zayıflaması veya hasar görmesi sonucu kanın bacaklarda birikerek damarları genişletmesi.
- Damar duvarının doğuştan zayıf olması.
Risk faktörleri
- Ailede varis öyküsü
- Yaşın ilerlemesi (50 yaş üstü)
- Kadın olmak (hormonal değişiklikler)
- Hamilelik
- Aşırı kilo veya obezite
- Uzun süre ayakta durmak veya oturmak
- Hareketsiz yaşam tarzı
Ne zaman doktora görünmeli
Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:
- Yukarıda acil durum olarak belirtilen belirtiler varsa hemen 112'yi arayın veya acil servise başvurun.
- Varis bölgesinde aniden oluşan, geçmeyen şiddetli ağrı veya şişlik.
Şu durumlarda rutin randevu alın:
- Varisleriniz sizi rahatsız ediyorsa (ağrı, şişlik, ağırlık hissi) bir kalp ve damar cerrahisi veya cildiye uzmanına görünün.
- Kozmetik nedenlerle varislerinizi tedavi ettirmek istiyorsanız bir doktora danışın.
- Ailede pıhtı atması öyküsü varsa ve bacaklarınızda yeni varisler çıkıyorsa kontrol ettirin.
Tanı
Doktorunuz bacaklarınızı muayene eder, ayakta dururken damarlarınızı inceler. Genellikle tanı için fizik muayene yeterlidir.
Yapılabilecek testler
- Doppler ultrason: Bacaktaki kan akışını ve kapakçıkların çalışmasını değerlendirmek için kullanılan ağrısız bir test.
Randevunuzda neler beklenir
Muayene sırasında doktor size bacaklarınızı kaldırmanızı veya ayakta durmanızı isteyebilir. Ultrason sırasında soğuk bir jel sürülecek ve küçük bir cihazla bacaklarınız taranacaktır. İşlem rahatsızlık vermez.
Tedavi
Varis tedavisi şikayetlerin şiddetine ve varislerin büyüklüğüne göre değişir. Çoğu durumda yaşam tarzı değişiklikleri ve kendinize bakım yeterlidir. Gerekirse doktorunuz daha ileri tedaviler önerebilir.
Evde kişisel bakım
- Bacaklarınızı mümkün olduğunca yukarı kaldırın (kalp seviyesinin üzerine), günde birkaç kez 15-20 dakika.
- Uzun süre ayakta kalmaktan veya oturmaktan kaçının, sık sık pozisyon değiştirin.
- Düzenli yürüyüş yapın, bacak kaslarınızı çalıştırın.
- Fazla kilonuz varsa kilo verin.
- Rahat ve bol kıyafetler giyin, varis çoraplarını doktor tavsiyesiyle kullanın.
Tıbbi tedaviler
Doktorunuz, varislerinizi tedavi etmek için lazer, radyofrekans veya skleroterapi (damar içine ilaç enjeksiyonu) gibi yöntemler önerebilir. Bu işlemler damarları kapatarak kan akışını sağlıklı damarlara yönlendirir. Cerrahi müdahale nadiren gerekir. Tedavi seçeneği size özel olarak belirlenmelidir; ilaç isimleri vermiyoruz.
Ameliyat ne zaman düşünülür?
Çok büyük varislerde, cilt yaraları veya pıhtı riski varsa, diğer tedaviler yetersiz kaldığında ameliyat düşünülebilir. Ancak günümüzde cerrahi daha az tercih edilir.
Bu durumla yaşamak
Varislerle yaşamak mümkündür. Günlük alışkanlıklarınızda küçük değişiklikler yaparak rahatsızlığı azaltabilir, ilerlemesini yavaşlatabilirsiniz.
Yaşam tarzı ipuçları
- Bacaklarınızı gün içinde sık sık yukarı kaldırın.
- Uzun süre aynı pozisyonda kalmaktan kaçının, her saat başı kısa bir yürüyüş yapın.
- Bol hareket edin, yüzme veya bisiklet gibi bacakları çalıştıran sporlar iyi gelir.
- Dar giysilerden ve yüksek topuklu ayakkabılardan kaçının.
- Doktorunuzun önerdiği varis çoraplarını düzenli kullanın.
Diyet ve egzersiz
Lifli gıdalar (sebze, meyve, tam tahıl) tüketmek kabızlığı önler ve damarlara baskıyı azaltır. Tuzu azaltmak şişliği önlemeye yardımcı olur. Düzenli yürüyüş, yüzme ve bacak egzersizleri kan dolaşımını iyileştirir.
Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli
Varisler bazen görünüşle ilgili endişelere yol açabilir. Bu normaldir, ancak tedavi seçenekleri olduğunu unutmayın. Kendinizi rahatsız hissederseniz doktorunuzla konuşun, gerekirse psikolojik destek alın.
Önleme
Varisleri tamamen önlemek mümkün olmasa da, riski azaltabilirsiniz. Düzenli egzersiz, sağlıklı kilo, bacakları yüksekte tutmak, uzun süre hareketsiz kalmamak önleyici adımlardır.
Tarama programları
Rutin tarama önerilmez. Ancak ailenizde ciddi varis veya pıhtı sorunu varsa, düzenli kontrollerinizde doktorunuza danışabilirsiniz.
Komplikasyonlar
Tedavi edilmezse
- Ciltte renk değişikliği (kahverengi lekeler)
- Egzama veya ciltte kuruluk ve kaşıntı
- Bacakta venöz ülser (iyileşmesi zor yaralar)
- Derin ven trombozu (nadir ancak ciddi bir pıhtılaşma sorunu)
- Varis kanaması
Uzun vadeli görünüm
Varisler genellikle iyi huyludur ve çoğu insan için ciddi bir sorun oluşturmaz. Erken dönemde yaşam tarzı değişiklikleri ve tedavi ile belirtiler kontrol altına alınabilir, komplikasyon riski düşüktür. Düzenli doktor takibi ile sağlıklı bir yaşam sürebilirsiniz.
Destek bul
Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.
Bilgileri her zaman doktorunuzla doğrulayın
Sağlık kılavuzları ülkeye ve bölgeye göre değişir. Bu makaledeki bilgiler uluslararası klinik kılavuzlara dayanmaktadır ancak ülkenizdeki özel kılavuzları, ilaçları veya uygulamaları yansıtmayabilir. Sağlık endişelerinizi her zaman kendi doktorunuz veya sağlık hizmeti sağlayıcınızla görüşün ve yerel ulusal sağlık kılavuzlarına başvurun.
Önemli uyarı Bu bilgiler yalnızca eğitim amaçlıdır. Profesyonel tıbbi tavsiye, tanı veya tedavinin yerini tutmaz. Kendi durumunuzla ilgili mutlaka kalifiye bir sağlık uzmanına danışın. Tıbbi bir acil durum yaşıyorsanız derhal yerel acil servisinizi arayın.
İlgili durumlar
Kaynaklar ve rehberlik
Bu makale eğitim amaçlıdır ve mümkün olduğunda tanınmış sağlık bilgisi ve klinik rehberlik kaynaklarına dayanır. Konuya göre belirli kaynak bağlantıları değişebilir.
Son güncelleme: 26 Temmuz 2026
Eğitim notu: Bu bilgiler yalnızca eğitim amaçlıdır ve tanı değildir.
Lisanslı bir sağlık uzmanının tavsiyesini desteklemek için kullanın; yerine geçmez.
Belirtiler şiddetliyse, kötüleşiyorsa veya acilse yerel acil numarayı arayın veya acil bakım alın.