varicose veins that worsens lying down

Genel Bakış

Varisli damarlar, bacaklardaki toplardamarların genişlemesi ve şişmesi sonucu oluşan mavi ya da mor renkli, kıvrımlı damarlardır. Yattığınızda bu damarların daha belirgin hale gelmesi, kanın yerçekimi yardımı olmadan kalbe dönmekte zorlanmasından kaynaklanır. Bu duruma venöz yetmezlik (toplardamarların kanı geri pompalama gücünün azalması) denir.

Evet, varisli damarlar oldukça yaygındır. Her 4 erişkinden yaklaşık 1'inde görülür. Yattığınızda belirtilerin artması da sık karşılaşılan bir durumdur.

Daha çok 30-60 yaş arası kadınları etkiler. Ayrıca hamilelik, obezite, ailede varis öyküsü olanlar ve uzun süre hareketsiz kalan kişilerde daha sık görülür.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Bacaklarda mavi veya mor renkli, kıvrımlı şişlikler
• Bacaklarda ağırlık, yorgunluk veya sızlama hissi
• Yatarken veya uzun süre oturduktan sonra artan ağrı
• Bacaklarda, özellikle ayak bileklerinde şişlik
• Kaşıntı veya ciltte renk değişikliği (koyulaşma)

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda varis nadirdir, ancak ergenlik döneminde ortaya çıkabilir. Yattıklarında bacak ağrısı veya huzursuzluk şikayeti olabilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda cilt incelmesi ve damarların daha belirgin hale gelmesi yaygındır. Ayak bileklerinde şişlik ve egzama benzeri cilt değişiklikleri sık görülür.

Nedenler

Ana nedenler

• Toplardamarların içindeki kapakçıkların zayıflaması (kanın geriye kaçmasına neden olur)
• Damar duvarının elastikiyetini kaybetmesi
• Uzun süre ayakta durmak veya oturmak, bu da kanın bacaklarda birikmesine yol açar
• Yatarken yerçekiminin etkisi azaldığı için kan birikmesi daha belirgin hale gelebilir

Risk faktörleri

• Ailede varis öyküsü
• Hamilelik (özellikle çoğul gebelikler)
• Aşırı kilo veya obezite
• Hareketsiz yaşam tarzı
• Yaş (ilerledikçe damarlar zayıflar)

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yukarıdaki acil belirtilerden herhangi birini yaşarsanız hemen 112'yi arayın.
• Varisli damardan kanama olursa veya açık yara iyileşmiyorsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Bacaklarınızda şişlik, ağrı veya cilt değişiklikleri varsa
• Varisli damarlar günlük yaşamınızı etkiliyorsa (örneğin yürümekte zorlanıyorsanız)
• Estetik kaygılar nedeniyle tedavi seçeneklerini öğrenmek isterseniz

Tanı

Doktorunuz sizi muayene ederek varisli damarları görür ve belirtilerinizi dinler. Tanıyı doğrulamak ve damarların çalışmasını değerlendirmek için ek testler istenebilir.

Yapılabilecek testler

• Fizik muayene: Ayakta dururken ve yatarken damarların incelenmesi
• Renkli Doppler Ultrason: Damarlardaki kan akışını ve kapakçıkların çalışıp çalışmadığını gösteren ağrısız bir test
• Venöz yetmezlik testi: Bacak sıkıştırma veya turnike testi (bazen yapılır)

Randevunuzda neler beklenir

Teşhis genellikle kolay ve ağrısızdır. Ultrason muayenesi yaklaşık 30 dakika sürer. Sonuçlara göre doktorunuz sizin için en uygun tedaviyi önerecektir.

Tedavi

Varisi tamamen yok etmek mümkün olmasa da belirtileri kontrol altına almak ve komplikasyonları önlemek için birçok seçenek vardır. Tedavi kişiye özeldir; doktorunuz yaşam tarzı değişikliklerinden medikal tedavilere kadar çeşitli yöntemler önerebilir.

Evde kişisel bakım

• Bacaklarınızı günde birkaç kez kalp seviyesinin üzerine kaldırmak (örneğin yatarken bacak altına yastık koymak)
• Gün içinde sık sık bacaklarınızı hareket ettirmek (özellikle uzun süre oturuyorsanız)
• Bol giysiler giymek ve dar kıyafetlerden kaçınmak
• Ayakta dururken sık sık pozisyon değiştirmek veya yürümek
• Düzenli egzersiz yapmak (yürüyüş, yüzme gibi)

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz varis çorapları (kompresyon çorapları) önerebilir. Bunlar bacakları sıkarak kanın yukarı pompalanmasına yardımcı olur. Ayrıca damar içi skleroterapi (damarı küçülten enjeksiyonlar), lazer veya radyofrekans tedavisi gibi yöntemler de uygulanabilir. Hangi tedavinin sizin için uygun olduğuna doktorunuz karar verir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

İleri vakalarda veya diğer tedavilerin yeterli olmadığı durumlarda, varisli damarların cerrahi olarak çıkarılması (stripping) veya bağlanması (ligasyon) gibi işlemler yapılabilir. Bu karar doktor tarafından verilir.

Bu durumla yaşamak

Varisle yaşamak, günlük alışkanlıklarınızda küçük değişiklikler yapmayı gerektirir. Bacaklarınızı düzenli olarak yükseltmek, uzun süre hareketsiz kalmamak ve sağlıklı bir kiloda kalmak belirtileri azaltır.

Yaşam tarzı ipuçları

• Uzun süre ayakta durmak veya oturmaktan kaçının; her saat başı kısa yürüyüşler yapın.
• Bacaklarınıza düzenli olarak soğuk su püskürtün veya serin bir duş alın.
• Yatarken bacaklarınızı yükseltmek için ayak ucuna bir yastık koyun.
• Sigara içiyorsanız bırakmayı düşünün çünkü sigara damar sağlığını olumsuz etkiler.

Diyet ve egzersiz

Liften zengin besinler (sebze, meyve, tam tahıllar) tüketmek kabızlığı önler ve damarlara baskıyı azaltır. Tuzu azaltmak şişliği azaltabilir. Düzenli yürüyüş, yüzme veya bisiklet gibi bacak kaslarını çalıştıran egzersizler kan akışını iyileştirir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Varisli damarlar görünüşleri nedeniyle özgüveni etkileyebilir ve sürekli ağrı rahatsızlık yaratabilir. Bu durum kaygı veya depresyona yol açabiliyorsa, bir uzmandan destek almaktan çekinmeyin.

Önleme

Tamamen önlenemese de riski azaltmak mümkündür. Sağlıklı kilo korumak, düzenli egzersiz yapmak, bacakları sık sık yükseltmek ve uzun süre aynı pozisyonda kalmamak varis oluşumunu geciktirebilir veya belirtileri hafifletebilir.

Aşılar

Varis için bir aşı yoktur.

Tarama programları

Rutin bir tarama testi yoktur. Ancak ailede varis öyküsü varsa veya risk faktörleriniz bulunuyorsa, doktorunuz periyodik kontroller önerebilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Ciltte kalıcı renk değişikliği ve egzama
• Açık yaralar (ülser) – özellikle ayak bileği çevresinde
• Damar iltihabı (tromboflebit) – damarın ağrılı ve kızarık olması
• Derin ven trombozu (kan pıhtısı) – acil müdahale gerektirir

Uzun vadeli görünüm

Tedavi edilmezse belirtiler ilerleyebilir, ancak çoğu insan yaşam tarzı değişiklikleri ve medikal tedavilerle rahatlar. Düzenli doktor takibi ve uygun önlemler komplikasyon riskini önemli ölçüde azaltır. Unutmayın, varisli damarlar genellikle hayatı tehdit etmez ve birçok tedavi seçeneği mevcuttur.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.