vein with fever

Genel Bakış

Bir damarın (toplardamar) iltihaplanması ve enfeksiyon kapmasıdır. Bu duruma 'flebit' veya 'enfekte tromboflebit' denir. Genellikle bir damar içinde kan pıhtısı oluşur ve ateş yükselir.

Hastanede yatan hastalarda veya damar yolu takılan kişilerde görülebilir. Toplumda herkeste çok sık rastlanan bir durum değildir.

Daha çok damar yolu (serum) takılanlar, uzun süre hareketsiz kalanlar, varisli damarları olanlar, obezite veya pıhtılaşma bozukluğu olan kişilerde görülür.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Damar boyunca kızarıklık
• Sıcaklık hissi
• Ağrı ve hassasiyet
• Şişlik
• Yüksek ateş (38°C ve üzeri)
• Bölgede sertlik

Çocuklarda belirtiler

• Huzursuzluk ve ağlama
• Kol veya bacakta şişlik ve kızarıklık
• Yüksek ateş, bazen titreme

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Kızarıklık ve ağrı daha hafif olabilir
• Bilinç bulanıklığı veya dalgınlık
• Yüksek ateş ve halsizlik

Nedenler

Ana nedenler

• Damar yolu (serum) veya ilaç enjeksiyonu sırasında mikrop bulaşması
• Damar içinde oluşan kan pıhtısının enfekte olması
• Damar duvarına alınan darbe veya travma

Risk faktörleri

• Uzun süre damar yolu takılı kalması
• Varisli damarlar
• Sigara içmek
• Obezite (aşırı kilo)
• Hareketsizlik (uzun yolculuklar, yatalak olma)
• Bağışıklık sisteminin zayıflaması (kanser, diyabet gibi hastalıklar)

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yüksek ateş (38.5°C üzeri) ve titreme varsa
• Kızarıklık ve şişlik hızla yayılıyorsa
• Nefes darlığı veya göğüs ağrısı yaşıyorsanız (hemen 112’yi arayın)
• Damar yolunun takılı olduğu bölgede iltihap (akıntı, kötü koku) varsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Hafif kızarıklık ve ağrı birkaç gündür geçmiyorsa
• Ateş 37.5–38°C arasında seyrediyorsa
• Daha önce damar iltihabı geçirdiyseniz ve tekrarlıyorsa

Tanı

Doktorunuz şikayetlerinizi dinleyip fizik muayene yapacaktır. Muayenede kızarıklık, sıcaklık ve şişlik olan damarı kontrol eder, ateşinizi ölçer. Gerekirse kan testleri ve görüntüleme isteyebilir.

Yapılabilecek testler

• Kan testleri (enfeksiyon belirteçleri için CRP, beyaz küre sayısı, kan kültürü)
• Ultrason (damardaki pıhtıyı veya iltihabı görmek için)
• Bazı durumlarda MR veya BT (damarın derinliklerini incelemek için)

Randevunuzda neler beklenir

Tanı genellikle hızlı konur. Fizik muayene ve ultrason ile çoğu zaman kesinleşir. Kan testleri enfeksiyonun ne kadar ciddi olduğunu gösterir. Hastanede yatmanız gerekebilir, ancak birçok kişi ayaktan tedavi olabilir.

Tedavi

Tedavinin amacı enfeksiyonu kontrol altına almak, pıhtının yayılmasını önlemek ve belirtileri hafifletmektir. Çoğu durumda antibiyotikler ve damar yolu açıklığını koruyucu tedaviler uygulanır.

Evde kişisel bakım

• Etkilenen bölgeyi yukarıda tutun (yüksekte dinlendirin)
• Doktorunuzun önerdiği sıklıkta sıcak veya soğuk kompres uygulayın (genellikle sıcak, kan akışını artırır)
• Bol sıvı tüketin
• İstirahat edin, ancak kan dolaşımı için hafif hareketler yapın (doktorunuza danışarak)

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz antibiyotik tedavisi başlatabilir. Gerekirse kan sulandırıcı ilaçlar kullanılabilir (pıhtıyı tedavi etmek için). Ağrı ve ateş için önerilen ilaçlar verilebilir. Tedavi süresi enfeksiyonun şiddetine göre değişir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Nadiren, iltihap bir apse oluşturursa veya damardaki iltihaplı pıhtı cerrahi olarak temizlenmeliyse ameliyat gerekebilir. Damar yolu takılıysa ve enfeksiyon kaynağıysa o damar yolu çıkarılır.

Bu durumla yaşamak

Tedavi süresince düzenli olarak ilaçlarınızı alın ve bölgeyi temiz tutun. Ateşinizi günde iki kez ölçün. Kızarıklığın yayılıp yayılmadığını takip edin. Herhangi bir kötüleşme durumunda doktorunuza başvurun.

Yaşam tarzı ipuçları

• Sigara içiyorsanız bırakın (sigara damar sağlığını bozar)
• Uzun süre hareketsiz kalmaktan kaçının, ara sıra bacaklarınızı hareket ettirin
• Sağlıklı kilonuzu koruyun
• Uzun yolculuklarda sık sık mola verip yürüyün

Diyet ve egzersiz

Bol sebze, meyve, tam tahıl ve sağlıklı yağlar içeren bir diyet uygulayın. Tuzu azaltın. Haftada en az 150 dakika orta düzeyde egzersiz yapın (yürüyüş, yüzme gibi). Ancak iyileşene kadar doktorunuzun önerilerine uyun.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Damar iltihabı ve ateş, enfeksiyon korkusuna ve kaygıya yol açabilir. Endişelenmek doğaldır. Tedavinin etkili olduğunu bilmek ve doktorunuzla iletişimde kalmak rahatlatıcı olacaktır.

Önleme

Tamamen önlenemese de riski azaltmak mümkündür. Damar yolu takıldığında hijyen kurallarına uyulması, enfeksiyon belirtilerinin erken fark edilmesi önemlidir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Enfeksiyonun kana yayılması (sepsis)
• Derin damar pıhtısı (derin ven trombozu - DVT)
• Akciğere pıhtı atması (pulmoner emboli - hayati tehlike)
• Apse oluşumu

Uzun vadeli görünüm

Erken teşhis ve uygun tedavi ile ateşli damar iltihabı genellikle tamamen iyileşir. Ciddi komplikasyonlar nadirdir ancak tedavi edilmezse risk artar. Çoğu kişi birkaç hafta içinde sağlığına kavuşur.

Destek bul

Yardım hatları

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.