DVT için Ayak Bileği Ultrasonu

Genel Bakış

Derin ven trombozu (DVT), bacaklardaki derin toplardamarlarda kan pıhtısı oluşmasıdır. Ayak bileği ultrasonu, bu pıhtıları görmek için ses dalgaları kullanarak yapılan bir görüntüleme testidir.

DVT, toplumda her yıl bin kişiden 1-2'sinde görülen yaygın bir sorundur.

DVT her yaşta görülebilir, ancak 60 yaş üstü, hareketsiz kalanlar, kanser hastaları, hamileler ve doğum kontrol hapı kullananlarda risk daha yüksektir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Bacakta aniden ortaya çıkan şişlik
• Bacakta ağrı veya hassasiyet (genellikle baldırda)
• Ciltte kızarıklık, morarma veya sıcaklık hissi

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda DVT nadirdir; belirtiler bacakta şişlik, ağrı ve renk değişikliği olabilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda belirtiler daha hafif olabilir: bacakta hafif şişlik, yürürken artan ağrı, ciltte sıcaklık hissi.

Nedenler

Ana nedenler

• Kan akışının yavaşlaması (uzun süre hareketsiz kalma)
• Damar duvarında hasar (ameliyat, travma)
• Kanın pıhtılaşma eğiliminin artması (genetik veya hastalıklara bağlı)

Risk faktörleri

• Uzun süreli yatak istirahati veya uzun yolculuklar (4 saatten fazla)
• Ameliyat (özellikle kalça, diz veya karın ameliyatları)
• Kanser ve kanser tedavileri (kemoterapi)
• Hamilelik ve doğum sonrası 6 hafta
• Doğum kontrol hapları veya hormon tedavisi
• Obezite (vücut kitle indeksi 30'un üzeri)
• Sigara içmek
• Ailede DVT öyküsü

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Bacakta ani şişlik ve ağrı başlarsa hemen 112'yi arayın.
• Nefes darlığı, göğüs ağrısı veya kanlı öksürük varsa acil servise gidin.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Şişlik ve ağrı birkaç gündür devam ediyorsa doktora başvurun.
• Risk faktörleriniz varsa ve bacakta rahatsızlık hissediyorsanız kontrol yaptırın.

Tanı

Doktor önce belirtilerinizi dinler ve bacağınızı muayene eder. Şüphelenirse, ayak bileği ultrasonu (kompresyon ultrasonu) adı verilen bir görüntüleme testi ister.

Yapılabilecek testler

• Ayak bileği ultrasonu (kompresyon ultrasonu) – damarların görüntülenmesi
• D-dimer testi (kan testi) – pıhtı parçalanma ürünlerini ölçer
• Venografi (nadiren) – damar içine kontrast madde verilerek röntgen çekilir

Randevunuzda neler beklenir

Ultrason sırasında ağrı olmaz. Jelli bir prob bacakta gezdirilir. Yaklaşık 20-30 dakika sürer. Sonuçlar genellikle hemen alınır ve doktorunuzla değerlendirilir.

Tedavi

DVT tedavisinin amacı pıhtının büyümesini önlemek, akciğere gitmesini engellemek ve yeni pıhtı oluşumunu durdurmaktır.

Evde kişisel bakım

• Bacağınızı yüksekte tutun (yastıkla destekleyin).
• Bol su için, susuz kalmamaya özen gösterin.
• Doktorunuzun önerdiği şekilde hareket edin, ancak aşırı zorlamayın.
• Sıkı giysilerden, özellikle dar çoraplardan kaçının.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz kan sulandırıcı ilaçlar (antikoagülanlar) reçete edebilir. Bu ilaçlar pıhtının büyümesini engeller ve vücudun pıhtıyı eritmesine yardımcı olur. Tedavi genellikle en az 3 ay sürer. Bazı durumlarda pıhtıyı eriten ilaçlar (trombolitikler) veya toplardamara filtre yerleştirilmesi gerekebilir. Tedavi planınızı doktorunuz belirleyecektir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Çok nadiren, ilaç tedavisine yanıt vermeyen veya hayatı tehdit eden durumlarda pıhtının cerrahi olarak çıkarılması (trombektomi) düşünülebilir.

Bu durumla yaşamak

DVT tanısı aldıktan sonra düzenli kontrollerinizi yaptırın ve doktorunuzun önerdiği ilaçları aksatmadan kullanın. Bacağınızda şişlik veya ağrı artarsa doktorunuza bildirin.

Yaşam tarzı ipuçları

• Hareketli bir yaşam sürün, ancak aşırı yorucu aktivitelerden kaçının.
• Uzun süre oturmaktan kaçının, her saat başı kısa yürüyüşler yapın.
• Sigarayı bırakın.
• Sağlıklı kilonuzu koruyun.

Diyet ve egzersiz

Dengeli beslenme ve düzenli egzersiz DVT riskini azaltır. Yürüyüş gibi hafif egzersizler kan dolaşımını iyileştirir. Bol sıvı tüketin, özellikle su için. Tuz tüketimini azaltın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

DVT tanısı kaygı ve stres yaratabilir. Duygusal destek almak önemlidir. Ailenizle konuşun veya bir psikologdan yardım isteyin. Unutmayın, DVT tedavi edilebilir bir hastalıktır.

Önleme

Evet, DVT'nin birçok nedeni önlenebilir. Uzun yolculuklarda sık sık bacak kaslarınızı çalıştırın, bol su için, dar kıyafetler giymeyin. Ameliyat sonrası erken hareket edin ve doktorunuzun önerdiği pıhtı önleyici çorapları kullanın. Sigara içmeyin ve sağlıklı kilonuzu koruyun.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Akciğer embolisi: pıhtının akciğerlere gitmesi (nefes darlığı, göğüs ağrısı, ölüm riski)
• Post-trombotik sendrom: bacakta kalıcı şişlik, ağrı, ciltte renk değişikliği ve yaralar
• Tekrarlayan DVT: yeni pıhtı oluşumu

Uzun vadeli görünüm

Tedavi edilen DVT'li hastaların çoğu tamamen iyileşir. Erken tanı ve uygun tedavi ile ciddi komplikasyonlar büyük ölçüde önlenebilir. Sağlıklı yaşam tarzı değişiklikleri ve düzenli takip ile risk azaltılabilir. Umutlu olun, çoğu kişi normal hayatına dönebilir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.