Kontakt lens uyum değerlendirmesi

Genel Bakış

Kontakt lens uyum değerlendirmesi, göz doktorunun size en uygun kontakt lensi belirlemek için yaptığı bir muayenedir. Bu muayenede gözlerinizin yapısı, lensin gözünüzde nasıl duracağı ve görme ihtiyacınız detaylı olarak incelenir.

Evet, kontakt lens kullanan milyonlarca insan bu değerlendirmeden geçer. Özellikle gözlük kullanmak istemeyen veya belirli sporlarla uğraşan kişiler için yaygın bir işlemdir.

Her yaştan insanı etkileyebilir. Miyop (uzağı görememe), hipermetrop (yakını görememe), astigmat (bulanık görme) ve presbiyopi (yaşa bağlı yakın görme kaybı) gibi görme sorunları olan kişiler kontakt lens kullanabilir. Ayrıca dekoratif amaçlı (renkli lens) kullananlar da bu değerlendirmeden geçmelidir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Gözlükle net görüş sağlanamıyorsa
• Spor veya iş nedeniyle gözlük kullanımı zorlaşıyorsa
• Kontakt lens kullanımına yeni başlanacaksa
• Eski kontakt lensler rahatsızlık veriyorsa (batma, kuruluk, kayma)

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda kontakt lens ihtiyacı genellikle miyopinin ilerlemesini yavaşlatmak için düşünülebilir.
• Çocuk lens kullanımına istekli ve sorumlu olmalıdır.
• Ebeveynlerin lens bakımı konusunda bilinçli olması önemlidir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşa bağlı presbiyopi (yakın görme kaybı) için multifokal veya bifokal kontakt lensler düşünülebilir.
• Kuru göz sorunları daha sık görüldüğü için nemlendirici lensler veya özel bakım ürünleri gerekebilir.
• El titremesi gibi durumlar lens takma-çıkarmayı zorlaştırabilir, bu durumda yardımcı araçlar kullanılabilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Kontakt lens uyum değerlendirmesi bir hastalık değil, bir prosedürdür. Ancak bu değerlendirmeyi gerektiren durumlar arasında kırma kusurları (miyop, hipermetrop, astigmat), düzensiz kornea (keratokonus gibi) ve yaşa bağlı yakın görme kaybı (presbiyopi) yer alır.
• Ayrıca önceki kontakt lenslerin uyumsuzluğu veya rahatsızlığı da yeni bir değerlendirme gerektirebilir.

Risk faktörleri

• Kontakt lens hijyenine dikkat edilmemesi
• Lenslerin önerilen süreden uzun süre kullanılması
• Göz kuruluğu veya alerji öyküsü
• Tozlu veya dumanlı ortamlarda çalışmak
• Kontakt lenslerle uyumak (özel izinli lensler hariç)

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yukarıda acil durumda belirtilen belirtilerden biri varsa hemen 112'yi arayın veya en yakın acil servise gidin.
• Kontakt lens takılıyken ani görme kaybı veya şiddetli ağrı olursa vakit kaybetmeden doktora başvurun.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Kontakt lens kullanmayı düşünüyorsanız bir göz doktoruna muayene olun.
• Halihazırda lens kullanıyorsanız yılda en az bir kez göz muayenesi ve lens uyum kontrolü yaptırın.
• Yeni bir lens markasına veya tipine geçmeden önce mutlaka değerlendirme yaptırın.

Tanı

Kontakt lens uyum değerlendirmesi bir göz doktoru tarafından yapılır. Muayene sırasında doktorunuz gözlerinizin genel sağlığını kontrol eder, kırma kusurunuzu ölçer ve korneanızın şeklini değerlendirir. Ardından deneme lensleri takarak lensin gözünüzdeki hareketini, merkezlenmesini ve rahatlığını inceler.

Yapılabilecek testler

• Görme keskinliği testi (standart harf tablosu ile)
• Refraksiyon (göz numarasının belirlenmesi)
• Yarık lamba muayenesi (göz ön yapılarının detaylı incelenmesi)
• Kornea topografisi (kornea haritalaması)
• Tear film değerlendirmesi (göz yaşı kalitesi ve miktarı ölçümü)

Randevunuzda neler beklenir

Muayene genellikle 30-60 dakika sürer. Doktorunuz gözlerinize damla damlatabilir (göz bebeğini büyütmek için). Deneme lensleri takıldıktan sonra bir süre beklemeniz ve lenslerin nasıl hissettirdiğini doktorunuza söylemeniz istenir. Lensin uyum sağladığından emin olmak için birkaç gün veya hafta sonra tekrar kontrole çağrılabilirsiniz.

Tedavi

Kontakt lens uyum değerlendirmesi sonucunda doktorunuz size uygun lens tipini ve numarasını reçete eder. Tedavi, lenslerin doğru kullanımı ve bakımı ile devam eder. Eğer mevcut lensleriniz uyumsuzsa, farklı bir lens türüne geçilir.

Evde kişisel bakım

• Lenslerinizi takmadan ve çıkarmadan önce ellerinizi sabunla iyice yıkayın.
• Lenslerinizi her gün taze solüsyonla temizleyin ve saklama kabını düzenli olarak değiştirin.
• Doktorunuzun önerdiği süreden daha uzun süre lens takmayın.
• Lenslerinizle uyumayın (doktorunuz özel olarak gece kullanımına izin vermediyse).
• Gözleriniz kızardığında veya rahatsız olduğunda lensleri çıkarın ve dinlendirin.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, göz kuruluğu veya alerji gibi durumlar için suni gözyaşı damlaları (koruyucusuz) önerebilir. Enfeksiyon riskine karşı antibiyotikli göz damlaları reçete edilebilir. Ancak bu ilaçlar kesinlikle doktor kontrolünde kullanılmalıdır. İlaç isimleri vermiyoruz, doktorunuz size uygun olanı belirleyecektir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Kontakt lens uyum değerlendirmesinin bir tedavisi yoktur ancak bazı durumlarda (örneğin keratokonus gibi ilerleyici hastalıklar veya kontakt lense uyum sağlanamaması) kornea nakli veya refraktif cerrahi (LASIK gibi) gibi seçenekler değerlendirilebilir. Bu karar doktorunuzla birlikte verilmelidir.

Bu durumla yaşamak

Kontakt lens kullanmak günlük hayatı kolaylaştırabilir. Ancak lens hijyenine dikkat etmek ve düzenli kontrolleri aksatmamak önemlidir. Lensleri takmaya alışma süreci birkaç gün sürebilir. Başlangıçta hafif yabancı cisim hissi normaldir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Spor yaparken lenslerinizi korumak için yüzücü gözlüğü kullanabilirsiniz.
• Makyaj yaparken lensleri önce takın, makyajı çıkarırken lensleri önce çıkarın.
• Bilgisayar kullanırken sık sık göz kırpın ve ara verin (20-20-20 kuralı: her 20 dakikada bir 20 saniye boyunca 20 metre uzağa bakın).
• Tozlu ortamlarda koruyucu gözlük kullanmak lens rahatsızlığını azaltabilir.

Diyet ve egzersiz

Sağlıklı beslenme genel göz sağlığına katkıda bulunur. Bol su içmek, omega-3 yağ asitleri içeren besinler (balık, ceviz) tüketmek göz kuruluğunu azaltabilir. Egzersiz yapmak göz tansiyonunu dengelemeye yardımcı olabilir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kontakt lens kullanımı özgüveni artırabilir ve sosyal hayatı kolaylaştırabilir. Ancak lens takma-çıkarma zorluğu veya rahatsızlık hissi bazen kaygıya neden olabilir. Bu durum geçicidir ve doktorunuzla paylaşmalısınız. Unutmayın, lenslere alışmak zaman alabilir.

Önleme

Kontakt lens uyum değerlendirmesi bir hastalığı önlemez, ancak yanlış lens kullanımına bağlı göz problemlerini önler. Doğru uyum ve bakım ile kontakt lens kullanımı oldukça güvenlidir.

Tarama programları

Düzenli göz muayeneleri (yılda bir) lens uyumunu ve göz sağlığını korumak için en önemli tarama yöntemidir. Özellikle 40 yaş üstü kişilerde presbiyopi ve kuru göz gibi durumlar daha sık görüldüğü için düzenli kontrol ihmal edilmemelidir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Uyumsuz lens: gözde kalıcı tahriş ve kornea çizilmesi
• Enfeksiyon (keratit) riskinde artış
• Konjonktivit (göz iltihabı)
• Korneada damarlanma (kan damarlarının büyümesi)
• Görme keskinliğinde azalma

Uzun vadeli görünüm

Kontakt lens uyum değerlendirmesi ve düzenli kontroller sayesinde çoğu komplikasyon önlenebilir. Doğru lens seçimi ve iyi bakım ile kontakt lensler yıllarca güvenle kullanılabilir. Gözlerinizde herhangi bir değişiklik fark ederseniz vakit kaybetmeden doktorunuza danışmalısınız.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.