Eksizyonel biyopsi

Genel Bakış

Eksizyonel biyopsi, vücuttaki şüpheli bir kitlenin veya dokunun tamamen çıkarılarak patolojik incelemeye gönderildiği bir tanı yöntemidir. Bu işlem sayesinde kitlenin iyi huylu mu yoksa kötü huylu (kanser) mu olduğu belirlenir.

Evet, eksizyonel biyopsi birçok hastanede ve sağlık merkezinde yapılan yaygın bir işlemdir.

Vücudun herhangi bir yerinde şüpheli bir kitle (yumru) olan herkes bu işleme ihtiyaç duyabilir. Cilt, meme, tiroid, lenf düğümleri gibi birçok bölgede uygulanır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Deri altında ele gelen sert veya hareketli bir yumru
• Memede veya başka bir organda şüpheli kitle
• Görüntüleme yöntemlerinde (ultrason, mamografi) saptanan anormal alan

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda büyüyen veya ağrılı lenf bezi (beze)
• Doğumsal kitlelerde tanı koymak amacıyla

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda yeni ortaya çıkan, renk değiştiren veya kanayan deri lezyonları
• Kanser şüphesi olan kitlelerin değerlendirilmesi

Nedenler

Ana nedenler

• İyi huylu tümörler (lipom, fibroadenom gibi)
• Kötü huylu tümörler (kanser)
• Enfeksiyonlar (apse gibi)

Risk faktörleri

• Ailede kanser öyküsü
• Sigara kullanımı
• Radyasyona maruziyet
• Bağışıklık sistemini baskılayan hastalıklar

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yumru hızla büyüyorsa
• Yumru ağrılı ve sertse
• Yumru üzerinde renk değişikliği veya yara varsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Düzenli kontrollerde saptanan küçük, ağrısız kitleler
• Doktorunuz görüntüleme sonuçlarında şüpheli bir alan görürse

Tanı

Eksizyonel biyopsi, doktorun fizik muayene ve görüntüleme yöntemleriyle şüphelendiği kitlenin kesin tanısını koymak için yapılır. Kitle tamamen çıkarılır ve patoloji laboratuvarında incelenir.

Yapılabilecek testler

• Fizik muayene (doktorun kitlenin özelliklerini değerlendirmesi)
• Ultrason, mamografi, MR veya bilgisayarlı tomografi gibi görüntüleme
• Kan tahlilleri (gerekirse)

Randevunuzda neler beklenir

İşlem sırasında lokal anestezi yapılır, küçük bir kesi ile kitle çıkarılır ve dikiş atılır. İşlem genellikle 30-60 dakika sürer. Sonrasında birkaç saat gözlem altında tutulabilirsiniz. Patoloji sonucu birkaç gün ila bir hafta içinde doktorunuza iletilir.

Tedavi

Eksizyonel biyopsi bir tedavi değil, tanı yöntemidir. Ancak bazı durumlarda kitlenin tamamen çıkarılması tedavi edici olabilir (örneğin iyi huylu küçük kitlelerde). Patoloji sonucuna göre ek tedavilere karar verilir.

Evde kişisel bakım

• İşlem sonrası 24 saat bölgeyi ıslatmayın, dikişlerin kuru kalmasına özen gösterin.
• Doktorunuzun önerdiği şekilde pansuman yapın ve dikişleri temiz tutun.
• Ağrı için doktorunuza danışmadan ilaç kullanmayın.

Tıbbi tedaviler

Patoloji sonucu kanser çıkarsa, doktorunuz size özel bir tedavi planı hazırlar. Bu plan cerrahi, kemoterapi, radyoterapi veya hedefe yönelik tedaviler gibi yöntemleri içerebilir. İyi huylu çıkan kitlelerde ek tedaviye gerek yoktur.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Eğer kitlenin tamamı çıkarılamamışsa veya kötü huylu ise ikinci bir cerrahi işlem (genişletilmiş eksizyon) gerekebilir. Doktorunuz bu durumu sizinle detaylıca konuşacaktır.

Bu durumla yaşamak

Biyopsi sonrası günlük aktivitelerinize kısa sürede dönebilirsiniz. Dikişler alınana kadar ağır kaldırmaktan, ani hareketlerden ve bölgeyi zorlamaktan kaçının.

Yaşam tarzı ipuçları

• İşlem bölgesini temiz ve kuru tutun.
• Sigara içiyorsanız bırakmayı düşünün; sigara yara iyileşmesini yavaşlatır.
• Stresten uzak durmaya çalışın.

Diyet ve egzersiz

Sağlıklı beslenme ve düzenli hafif egzersiz, iyileşme sürecini destekler. Bol su için, vitamin ve proteinden zengin yiyecekler tüketin. Yürüyüş gibi hafif aktiviteler iyidir, ancak ağır sporlara bir süre ara verin.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Biyopsi sonucunu beklemek kaygı, endişe ve stres yaratabilir. Bu çok normaldir. Duygularınızı aileniz veya arkadaşlarınızla paylaşın. Gerekirse bir psikolog veya psikiyatristten destek alın.

Önleme

Eksizyonel biyopsi bir hastalığı önlemez, ancak erken teşhis sayesinde tedavinin başarı şansını artırır. Şüpheli kitlelerde biyopsi yaptırmak, hastalığın ilerlemesini önleyebilir.

Tarama programları

Kanser taramaları (mamografi, smear testi, kolonoskopi gibi) erken teşhis için önemlidir. Sağlık Bakanlığı'nın önerdiği düzenli tarama programlarına katılın.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kanserli kitle büyüyerek çevre dokulara yayılabilir.
• Enfeksiyon veya apse oluşabilir.
• Tanı gecikirse tedavi seçenekleri azalabilir.

Uzun vadeli görünüm

Eksizyonel biyopsi güvenli ve doğru sonuç veren bir yöntemdir. Erken tanı sayesinde birçok hastalık başarıyla tedavi edilebilir. Sonucun ne olduğundan bağımsız olarak, doğru adımı attığınız için kendinizi takdir edin.

Destek bul

Yardım hatları

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.