Mide Boşalma Testi Hazırlığı

Genel Bakış

Mide boşalma sintigrafisi adı verilen bu test, yediğiniz yemeğin midenizden ne kadar sürede ayrıldığını ölçer. Test sırasında az miktarda radyoaktif madde içeren bir yemek (örneğin yumurta) yersiniz. Bu madde zararsızdır ve özel bir kamera sayesinde midenizin hareketi izlenir. Test genellikle 1-4 saat sürer ve ağrısızdır.

Bu test, mide boşalmasıyla ilgili şikayetleri olan kişilerde belirli durumlarda yapılan özel bir incelemedir. Herkes için gerekli değildir.

Genellikle gastroparezi (mide felci) şüphesi olan, diyabet hastaları, mide ameliyatı geçirmiş kişiler veya nedeni bilinmeyen bulantı, kusma, erken doyma gibi yakınmaları olan kişilere uygulanır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Yemekten hemen sonra aşırı tokluk hissi
• Bulantı ve bazen kusma
• Şişkinlik
• Karın ağrısı veya rahatsızlık
• İştah kaybı

Çocuklarda belirtiler

• Yavaş kilo alımı veya kilo kaybı
• Yemekten sonra aşırı kusma
• Karın şişliği
• Huzursuzluk

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• İştahsızlık ve yetersiz beslenme
• Açıklanamayan kilo kaybı
• Bulantı ve kusma (bazen sessiz seyreder)
• Yemeklerden sonra rahatsızlık

Nedenler

Ana nedenler

• Diyabet (özellikle uzun süreli ve kontrolsüz diyabet)
• Mide veya yemek borusu ameliyatları
• Sinir hasarı (vagus siniri hasarı)
• Bazı ilaçlar (doktorunuz değerlendirecektir)
• Midenin kas hareketlerini etkileyen hastalıklar

Risk faktörleri

• Şeker hastalığı (tip 1 veya tip 2)
• Mide cerrahisi geçirmiş olmak
• Skleroderma gibi bağ dokusu hastalıkları
• Nörolojik hastalıklar (Parkinson gibi)
• Bazı ilaçların uzun süreli kullanımı

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Şiddetli kusma ve ağızdan sıvı alamama
• Kan kusma veya kahve telvesi görünümünde kusmuk
• Bayılma, aşırı halsizlik, bilinç bulanıklığı

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Yemeklerden sonra sürekli şişkinlik, bulantı, erken doyma şikayetiniz varsa
• Açıklanamayan kilo kaybı yaşıyorsanız
• Diyabet hastasıysanız ve kan şekeriniz sık sık beklenmedik şekilde yükseliyor veya düşüyorsa

Tanı

Mide boşalma sintigrafisi, mide boşalma hızını değerlendirmede en güvenilir testtir. Doktorunuz semptomlarınızı dinledikten sonra bu testi isteyebilir.

Yapılabilecek testler

• Mide boşalma sintigrafisi (hazırlık: açlık, belirtilen yemeğin yenmesi, kamera altında beklemek)
• Üst endoskopi (mide ve yemek borusunun kamera ile incelenmesi)
• Karın ultrasonu
• Kan testleri (şeker, tiroid, vb.)

Randevunuzda neler beklenir

Test günü en az 8 saat aç kalmanız gerekir. Size az miktarda radyoaktif madde içeren bir yemek (genellikle yumurta, ekmek, su) verilir. Yemeği yedikten sonra özel bir kamera altında yatarken midenizin görüntüleri alınır. Bu işlem belirli aralıklarla (genellikle 0, 1, 2, 4 saat sonra) tekrarlanır. Test ağrısızdır ve yan etkisi yoktur.

Tedavi

Tedavi, mide boşalmasını yavaşlatan altta yatan nedene yöneliktir. Çoğu zaman diyet değişiklikleri ve yaşam tarzı düzenlemeleri ile belirtiler kontrol altına alınabilir.

Evde kişisel bakım

• Küçük ve sık öğünler yemek (örneğin günde 6-7 öğün)
• Yağlı ve lifli gıdalardan kaçınmak (çiğ sebze, kepekli tahıllar gibi)
• Yemekleri iyice çiğnemek ve yavaş yemek
• Yemekten sonra en az 2 saat dik oturmak veya yürümek
• Yatmadan 3 saat önce yemek yememek

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, midenin boşalmasını hızlandırmak için ilaç tedavisi önerebilir. Bu ilaçlar uzman gözetiminde kullanılır. Ayrıca altta yatan diyabet gibi durumların kontrolü de önemlidir. İlaç isimleri ve dozajları doktorunuz tarafından belirlenmelidir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Nadir durumlarda, ilaç ve diyet tedavisine yanıt alınamadığında cerrahi seçenekler düşünülebilir. Bunlar arasında mide pili (gastrik pacemaker) yerleştirilmesi veya piloroplasti (mide çıkışını genişletme ameliyatı) sayılabilir. Karar multidisipliner ekip tarafından verilir.

Bu durumla yaşamak

Mide boşalma yavaşlığı (gastroparezi) ile yaşamak, beslenme düzeninize dikkat etmeyi gerektirir. Belirtilerinizi tetikleyen yiyecekleri öğrenmek ve öğün saatlerinizi planlamak günlük yaşamı kolaylaştırabilir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Yemek günlüğü tutarak hangi yiyeceklerin sizi rahatsız ettiğini belirleyin
• Stres yönetimi teknikleri uygulayın (derin nefes, meditasyon)
• Düzenli hafif egzersiz yapın (yürüyüş gibi)
• Sigara ve alkolden kaçının

Diyet ve egzersiz

Diyet: Az yağlı, az lifli, yumuşak kıvamlı yiyecekler tercih edin. Örneğin muz, pirinç lapası, haşlanmış patates, yoğurt. Sıvıları öğün aralarında için. Egzersiz: Yemekten sonra hafif bir yürüyüş mide boşalmasına yardımcı olabilir. Ancak ağır egzersizlerden kaçının.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kronik mide sorunları, kaygı ve depresyona yol açabilir. Yemek yeme korkusu gelişebilir. Bu duygularınızı doktorunuzla paylaşmak önemlidir. Gerekirse psikolojik destek alabilirsiniz.

Önleme

Mide boşalma yavaşlığını tamamen önlemek her zaman mümkün olmasa da, özellikle diyabet hastalarında kan şekerini sıkı kontrol altında tutmak riski azaltabilir. Sağlıklı beslenme ve düzenli egzersiz genel sindirim sağlığını destekler.

Tarama programları

Düzenli bir tarama testi yoktur. Ancak diyabet gibi risk faktörleriniz varsa, doktorunuz belirtileri takip edebilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Yetersiz beslenme ve kilo kaybı
• Besin birikintileri (bezoar) oluşumu
• Kan şekerinin sık sık yükselmesi veya düşmesi (diyabet hastalarında)
• Şiddetli bulantı ve kusmaya bağlı sıvı kaybı (dehidrasyon)
• Yaşam kalitesinde belirgin düşüş

Uzun vadeli görünüm

Doğru tedavi ve yaşam tarzı değişiklikleri ile çoğu kişi belirtilerini kontrol altına alabilir. Altta yatan nedenin yönetimi (örneğin diyabet kontrolü) ile önemli ölçüde iyileşme sağlanabilir. Düzenli doktor takibi, uzun vadede sağlıklı bir yaşam için anahtardır.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.