İşitme testi

Genel Bakış

İşitme testi, kulağınızın sesleri ne kadar iyi duyduğunu ölçen basit ve ağrısız bir incelemedir. Bu test, işitme kaybının türünü ve derecesini belirlemeye yardımcı olur.

Evet, işitme testi her yaştan insan için yaygın bir uygulamadır. Özellikle doğumdan sonra, okul öncesi dönemde ve ileri yaşlarda sıklıkla yapılır.

İşitme testi, yeni doğan bebeklerden yaşlı yetişkinlere kadar herkes için uygundur. Özellikle işitme sorunu yaşayan kişiler, uzun süreli gürültüye maruz kalanlar ve ailesinde işitme kaybı öyküsü olanlar düzenli test yaptırmalıdır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• İnsanlarla konuşurken sık sık tekrar istemek
• Televizyon veya radyonun sesini çok açmak
• Kalabalık ortamlarda konuşmaları takip etmekte zorlanmak
• Seslerin boğuk veya peltek duyulması

Çocuklarda belirtiler

• Konuşma ve dil gelişiminde gecikme
• Sese tepki vermemek veya sese yönelmemek
• Sık sık kulak enfeksiyonu geçirmek
• Okul başarısında düşüş

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Sosyal ortamlardan kaçınmak
• Yanlış anlama ve kafa karışıklığı
• Zil sesi gibi sürekli kulak çınlaması (tinnitus)
• Yüksek sesli konuşmalara ihtiyaç duymak

Nedenler

Ana nedenler

• Yaşlanma (presbiakuzi olarak adlandırılır)
• Uzun süreli yüksek sese maruz kalma (gürültü kaynaklı işitme kaybı)
• Kulak enfeksiyonları veya kulak zarında hasar
• Bazı ilaçlar (ototoksik ilaçlar olarak bilinir)
• Genetik faktörler ve doğuştan gelen durumlar

Risk faktörleri

• Ailede işitme kaybı öyküsü olması
• Mesleki gürültüye maruz kalma (inşaat, fabrika, müzik gibi)
• Kronik hastalıklar (diyabet, yüksek tansiyon)
• Kulak kiri birikmesi

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Ani işitme kaybı yaşarsanız en kısa sürede bir sağlık kuruluşuna başvurun.
• Kulak ağrısı, akıntı veya travma sonrası işitme sorunu varsa acil servise gidin.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Yıllık sağlık kontrolü kapsamında işitme testi yaptırabilirsiniz.
• İşitme azalması hissediyorsanız veya başkaları sürekli tekrarlamanız gerektiğini söylüyorsa bir doktora danışın.
• Yeni doğan bebekler için işitme taraması rutin olarak yapılır.

Tanı

İşitme testi, bir odyolog veya kulak burun boğaz uzmanı tarafından yapılır. Doktor önce kulaklarınızı muayene eder, ardından testleri uygular.

Yapılabilecek testler

• Saf ses odyometrisi: Kulaklık takarak çeşitli frekanslardaki sesleri duyup duymadığınızı bildirirsiniz.
• Timpanometri: Kulak zarınızın hareketini ve orta kulak basıncını ölçer.
• Konuşma odyometrisi: Konuşmaları ne kadar iyi anladığınızı değerlendirir.
• Otoakustik emisyon (OAE) testi: İç kulaktaki tüy hücrelerinin ses dalgalarına verdiği tepkiyi ölçer.

Randevunuzda neler beklenir

Test genellikle sessiz bir odada yapılır. Kulaklık takmanız istenir ve çeşitli sesler dinletilir. Her ses duyduğunuzda bir düğmeye basmanız veya el kaldırmanız gerekir. Çocuklarda oyun şeklinde testler de kullanılabilir. Test sonuçları bir grafik (odyogram) üzerinde gösterilir.

Tedavi

İşitme kaybının tedavisi, kaybın nedenine ve derecesine göre değişir. Bazı durumlarda ilaç veya cerrahi müdahale gerekebilir, bazı durumlarda ise işitme cihazları işitmeyi destekleyebilir.

Evde kişisel bakım

• Kulaklarınızı yüksek sesten koruyun. Gürültülü ortamlarda kulak tıkacı veya koruyucu kulaklık kullanın.
• Kulak hijyenine dikkat edin ancak kulak çubuğu kullanmaktan kaçının.
• Kan basıncınızı ve kan şekerinizi kontrol altında tutun, çünkü bu hastalıklar işitmeyi etkileyebilir.
• Sigara içiyorsanız bırakmayı düşünün.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, işitme kaybının altında yatan nedene göre uygun tedavi planını belirleyecektir. Örneğin, kulak kiri temizliği, enfeksiyonlar için ilaç tedavisi veya kronik hastalıkların yönetimi gibi. İleri vakalarda işitme cihazı veya koklear implant gibi cihazlar önerilebilir. Bu cihazlar, sesleri daha net duymanızı sağlar. Hangi cihazın size uygun olduğunu bir uzmana danışarak öğrenin.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Eğer işitme kaybı orta kulakta yapısal bir sorundan (örneğin otoskleroz) kaynaklanıyorsa, cerrahi müdahale düşünülebilir. Ayrıca bazı ileri derecede işitme kayıplarında koklear implant ameliyatı yapılabilir. Bu kararı doktorunuz sizinle birlikte değerlendirecektir.

Bu durumla yaşamak

İşitme kaybınız varsa, günlük yaşamda bazı ayarlamalar yapmak faydalı olabilir. Toplantılarda ön sıralarda oturmak, televizyonu alt yazılı izlemek, kapalı mekanlarda yüz yüze konuşmak gibi.

Yaşam tarzı ipuçları

• Sosyal aktivitelerden uzak durmayın. Ailenize ve arkadaşlarınıza işitme sorununuzdan bahsederek onlardan anlayış bekleyebilirsiniz.
• İşitme cihazı kullanıyorsanız, pillerini düzenli kontrol edin ve temizliğini yapın.
• Kulaklarınızı aşırı nemden ve kirden koruyun.

Diyet ve egzersiz

Dengeli beslenme ve düzenli egzersiz genel sağlığı destekler. Kan dolaşımını artıran egzersizler (yürüyüş, yüzme gibi) iç kulağa giden kan akışını iyileştirebilir. Aşırı tuz tüketiminden kaçınmak, özellikle Meniere hastalığı olan kişiler için önerilebilir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

İşitme kaybı, yalnızlık, üzüntü veya özgüven kaybına yol açabilir. Bu duygular normaldir. Gerekirse bir psikolog veya danışmandan yardım istemekten çekinmeyin.

Önleme

Bazı işitme kaybı türleri önlenebilir. Gürültülü ortamlardan uzak durmak, koruyucu ekipman kullanmak, kulak enfeksiyonlarını erken tedavi etmek ve yüksek sesle müzik dinlememek önemli adımlardır.

Aşılar

Kızamık, kabakulak, menenjit gibi işitme kaybına yol açabilen hastalıklara karşı aşıları güncel tutun. Sağlık Bakanlığı'nın aşı takvimine uyun.

Tarama programları

Yeni doğan bebeklerde işitme taraması yaygın olarak yapılmaktadır. Sağlık Bakanlığı'nın ulusal işitme taraması programı kapsamında bebekler doğumdan sonra işitme testine tabi tutulur. Ayrıca okul çağındaki çocuklar ve risk grubundaki yetişkinler için düzenli işitme kontrolleri önerilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• İşitme kaybı ilerleyebilir ve kalıcı hale gelebilir.
• Sosyal izolasyon, depresyon ve anksiyete riski artar.
• Çocuklarda konuşma ve dil gelişimi geri kalabilir.
• Yaşlılarda bilişsel gerileme (beyin fonksiyonlarında azalma) ile ilişkilendirilmiştir.

Uzun vadeli görünüm

İşitme kaybı tedavi edilebilir veya yönetilebilir bir durumdur. Erken tanı ve uygun müdahale ile çoğu insan normal hayatına devam edebilir. Günümüz teknolojisi sayesinde işitme cihazları ve diğer cihazlar işitme kaybını önemli ölçüde telafi edebilir. Umutsuzluğa kapılmayın, yardım almak için adım atın.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.