Helicobacter pylori testi

Genel Bakış

Helicobacter pylori (Helikobakter pilori) testi, midenizde bu isimde bir bakteri olup olmadığını kontrol eden bir tıbbi testtir. Bu bakteri mide iç yüzeyine yerleşerek iltihaplanmaya (gastrit), ülsere (mide yarası) ve nadiren mide kanserine yol açabilir. Test, nefes testi, dışkı testi, kan testi veya endoskopi (kamera ile mideye bakma) sırasında alınan doku örneği ile yapılır.

Evet, H. pylori enfeksiyonu dünyada ve Türkiye'de çok yaygındır. Toplumun yaklaşık yarısında bu bakteri bulunabilir.

Her yaştan insanı etkileyebilir, ancak çocukluk çağında daha sık görülür. Kalabalık ortamlarda yaşayanlar, temiz suya erişimi kısıtlı olanlar ve aile içinde H. pylori enfeksiyonu olan kişiler daha yüksek risk altındadır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Mide ağrısı veya yanma hissi (özellikle açken veya gece)
• Şişkinlik
• Bulantı
• İştah kaybı
• Sık geğirme
• Kilo kaybı

Çocuklarda belirtiler

• Karın ağrısı
• Büyüme geriliği
• Kansızlık (anemi)
• Kusma

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Mide ağrısı daha hafif olabilir veya hiç olmayabilir
• İştahsızlık
• Kilo kaybı
• Demir eksikliği anemisi
• Siyah veya katran gibi dışkı

Nedenler

Ana nedenler

• H. pylori bakterisi, ağız yoluyla (kontamine su veya gıda) vücuda girer ve mideye yerleşir.
• Bakteri mide asidine dirençlidir ve mide zarında iltihaba yol açar.

Risk faktörleri

• Kirli su içmek
• Kalabalık veya hijyen şartları kötü ortamlarda yaşamak
• H. pylori enfeksiyonu olan bir aile üyesiyle birlikte aynı evde yaşamak
• Düşük sosyoekonomik koşullar

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Kan kusma veya siyah dışkı gibi mide kanaması belirtileri varsa hemen acil servise başvurun (112).
• Şiddetli ve aniden başlayan mide ağrısı varsa.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Mide yanması, şişkinlik, ağrı gibi belirtiler birkaç haftadan uzun sürüyorsa.
• Ailenizde mide kanseri öyküsü varsa ve belirtileriniz varsa.

Tanı

H. pylori tanısı için birkaç farklı test vardır. Doktorunuz belirtilerinize ve durumunuza en uygun olanı seçecektir.

Yapılabilecek testler

• Nefes testi: Özel bir solüsyon içtikten sonra nefesinizdeki karbondioksit seviyesi ölçülür.
• Dışkı testi: Dışkı örneğinde H. pylori antijeni aranır.
• Kan testi: Kanda H. pylori'ye karşı antikor varlığına bakılır (ancak eski geçirilmiş enfeksiyonları da gösterebilir).
• Endoskopi ve biyopsi: Mideye kamera ile bakılır ve küçük doku örneği alınarak incelenir. Genellikle başka nedenlerle endoskopi yapılıyorsa tercih edilir.

Randevunuzda neler beklenir

Testlerin çoğu basit ve ağrısızdır. Nefes testi için bir şey yiyip içmeden önce aç olmanız gerekebilir. Dışkı testi sadece küçük bir numune vermenizi gerektirir. Sonuçlar genellikle birkaç gün içinde çıkar. Endoskopi sırasında hafif bir rahatsızlık hissedebilirsiniz ancak işlem kısa sürer ve genellikle sedasyon (sakinleştirici) altında yapılır.

Tedavi

H. pylori enfeksiyonu genellikle ilaçlarla tedavi edilir. Tedavideki amaç bakteriyi öldürmek ve mide zarının iyileşmesini sağlamaktır. Tedaviniz doktorunuz tarafından planlanmalıdır.

Evde kişisel bakım

• Doktorunuzun önerdiği ilaçları düzenli ve tam olarak kullanın.
• Tedavi sırasında alkol tüketiminden kaçının.
• Sigara içiyorsanız bırakmayı deneyin, çünkü sigara iyileşmeyi geciktirir.
• Stresten uzak durmaya çalışın ve dinlenin.

Tıbbi tedaviler

Tedavide genellikle birkaç ilacın bir arada kullanıldığı bir kombinasyon uygulanır. Mide asidini azaltan ilaçlar (asit baskılayıcılar) ve iki farklı antibiyotik genellikle 14 gün süreyle kullanılır. Doktorunuz size en uygun ilaçları ve dozajı reçete edecektir. Tedavi sonrası kontrol testi yapılarak bakterinin tamamen temizlenip temizlenmediği kontrol edilir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Ameliyat genellikle gerekmez. Ancak mide ülseri kanaması, delinmesi veya nadiren mide kanseri gibi durumlarda cerrahi müdahale gerekebilir.

Bu durumla yaşamak

Tedavi sırasında ve sonrasında kendinizi iyi hissetmeye başlayacaksınız. İlaçlarınızı düzenli almanız önemlidir. Tedavi bitiminde doktor kontrolünü ihmal etmeyin.

Yaşam tarzı ipuçları

• Ellerinizi sık sık yıkayın, özellikle yemek hazırlamadan önce ve tuvaletten sonra.
• Temiz su için; şüpheli durumlarda suyu kaynatın veya güvenli kaynaklardan temin edin.
• Yemekleri iyi pişirin ve çiğ sebze-meyveleri iyice yıkayın.
• Stresi azaltmak için yürüyüş yapın veya gevşeme egzersizleri deneyin.

Diyet ve egzersiz

Tedavi sırasında mideyi yormamak için az ve sık yemek yemek faydalıdır. Baharatlı, yağlı ve asitli yiyeceklerden (kola, kahve gibi) geçici olarak uzak durun. Hafif yürüyüşler sindirime yardımcı olabilir. Ağır egzersizlerden kaçının, ama hareket etmek iyileşmeyi destekler.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kronik mide sorunları yaşamak kaygı ve mutsuzluğa neden olabilir. Unutmayın, H. pylori tedavi edilebilir bir hastalıktır. Kendinize zaman tanıyın ve duygularınızı doktorunuzla veya bir danışmanla paylaşın.

Önleme

Kesin olarak önlenebilir değildir, ancak bazı önlemler riski azaltabilir: temiz su ve gıda tüketimi, hijyen kurallarına uyma, kalabalık ortamlarda dikkatli olma.

Aşılar

Henüz H. pylori için bir aşı bulunmamaktadır.

Tarama programları

Belirtisi olmayan kişilerde tarama testi genellikle önerilmez. Ancak mide kanseri açısından yüksek riskli bireylerde (aile öyküsü gibi) doktor değerlendirmesi ile yapılabilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kronik gastrit (mide iltihabı)
• Mide veya onikiparmak bağırsağı ülseri
• Mide kanaması veya delinmesi
• Demir eksikliği anemisi
• Mide kanseri riskinde artış (nadir)

Uzun vadeli görünüm

Tedavi edildiğinde H. pylori enfeksiyonu genellikle tamamen iyileşir. Ülserler iyileşir ve mide kanseri riski önemli ölçüde azalır. Tedavi başarı oranı yüksektir, ancak nadiren ikinci bir tedavi kürü gerekebilir. Düzenli doktor takibi ile sağlığınızı koruyabilirsiniz.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.