HIDA taraması hazırlığı

Genel Bakış

HIDA taraması, karaciğerinizin, safra kesenizin ve safra kanallarınızın nasıl çalıştığını görmek için yapılan bir görüntüleme testidir. Bu test sırasında size az miktarda radyoaktif madde verilir ve özel bir kamera ile organlarınızın görüntüleri alınır.

Safra kesesi ve karaciğer sorunlarını değerlendirmek için sık kullanılan bir testtir.

Genellikle karın ağrısı, bulantı veya sarılık gibi şikayetleri olan kişilere doktorları tarafından önerilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Sağ üst karın bölgesinde ağrı veya rahatsızlık
• Yemeklerden sonra şişkinlik, gaz veya hazımsızlık
• Bulantı veya kusma
• Açık renkli dışkı veya koyu renkli idrar

Çocuklarda belirtiler

• Bebeklerde ve çocuklarda sarılık (cilt ve göz akında sararma)
• Kilo alamama veya iştahsızlık
• Karın şişliği veya huzursuzluk

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda tipik karın ağrısı olmayabilir, bunun yerine halsizlik, iştahsızlık veya zihinsel karışıklık görülebilir.
• Sarılık veya kaşıntı
• Açıklanamayan kilo kaybı

Nedenler

Ana nedenler

• Safra kesesinde taş, çamur veya iltihap şüphesi
• Safra kanallarında tıkanıklık veya daralma
• Karaciğer fonksiyon testlerinde yükseklik
• Safra kesesi ameliyatı sonrası şikayetlerin değerlendirilmesi

Risk faktörleri

• Fazla kilo veya obezite
• Hızlı kilo kaybı
• Ailede safra kesesi sorunu öyküsü
• Diyabet veya yüksek kolesterol
• Bazı ilaçlar (doktorunuza danışın)

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yukarıdaki 'acil durum' belirtilerinden herhangi biri varsa hemen 112'yi arayın.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Karın ağrınız veya sindirim şikayetleriniz hafif ama sürekliyse bir hafta içinde doktorunuza başvurun.
• Doktorunuz HIDA taraması önerdiyse, hazırlık talimatlarını almak için mutlaka randevunuza gidin.

Tanı

Doktorunuz belirtileriniz ve fizik muayenenize dayanarak HIDA taraması isteyebilir. Bu test, safra kesesi ve karaciğer fonksiyonlarını değerlendirmek için kullanılan özel bir görüntüleme yöntemidir.

Yapılabilecek testler

• HIDA taraması öncesinde genellikle 4-6 saat aç kalmanız gerekir.
• Size damar yoluyla radyoaktif bir madde enjekte edilir.
• Özel bir kamera ile karın bölgenizin görüntüleri alınır.
• Bazı durumlarda test sırasında yağlı bir içecek veya ilaç verilerek safra kesesinin çalışması uyarılır.

Randevunuzda neler beklenir

Test sırasında bir sedyede uzanırsınız. Herhangi bir ağrı hissetmezsiniz. Görüntüler alınırken sakin olmanız istenir. Test genellikle 1-2 saat sürer. Sonrasında normal aktivitelerinize dönebilirsiniz.

Tedavi

HIDA taraması bir tedavi değil, tanı koymak için yapılan bir testtir. Sonuçlara göre doktorunuz size en uygun tedaviyi önerecektir.

Evde kişisel bakım

• Test öncesi en az 4-6 saat bir şey yemeyin, sadece su içebilirsiniz.
• Düzenli kullandığınız ilaçları doktorunuza bildirin; test öncesi bazı ilaçları geçici olarak kesmeniz gerekebilir.
• Sigara kullanıyorsanız ve mümkünse testten önce içmemeye çalışın.

Tıbbi tedaviler

Test sonuçlarına bağlı olarak doktorunuz enfeksiyon durumunda antibiyotik, ağrı için ağrı kesiciler veya safra taşlarını eritici ilaçlar önerebilir. Tüm ilaçları doktorunuzun önerdiği şekilde kullanın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Safra kesesinde taş, iltihap veya tıkanıklık gibi durumlarda safra kesesinin cerrahi olarak alınması (kolesistektomi) gerekebilir. Ameliyat kararını doktorunuz sizinle birlikte değerlendirecektir.

Bu durumla yaşamak

HIDA taraması genellikle ayakta yapılan bir işlemdir. Test günü eve dönebilir ve ertesi gün normal hayatınıza devam edebilirsiniz. Radyoaktif madde vücuttan hızla atılır.

Yaşam tarzı ipuçları

• Safra kesesi sağlığınız için sağlıklı bir kiloda kalın.
• Bol lifli besinler tüketin.
• Yağlı ve kızartılmış yiyeceklerden kaçının.
• Düzenli egzersiz yapın.

Diyet ve egzersiz

Dengeli bir diyet ve haftada en az 150 dakika orta yoğunlukta egzersiz (örn. yürüyüş) safra kesesi sorunları riskini azaltmaya yardımcı olabilir. Doktorunuza danışmadan aşırı diyet değişikliği yapmayın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Test öncesi kaygı veya endişe yaşamanız normaldir. Doktorunuz veya sağlık ekibinizle bu duygularınızı paylaşın. Gerekirse size destek olacak kaynaklar önerebilirler.

Önleme

Safra kesesi sorunlarını tamamen önlemek mümkün olmasa da sağlıklı yaşam alışkanlıkları riski azaltabilir. Düzenli doktor kontrolleri erken tanıya yardımcı olur.

Tarama programları

Herhangi bir şikayetiniz yoksa düzenli tarama önerilmez. Ancak ailenizde safra kesesi hastalığı varsa veya risk faktörleriniz varsa doktorunuza danışın.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Safra kesesi iltihabının ilerlemesi ve enfeksiyona yol açması
• Safra kanallarında tıkanıklık ve sarılık
• Pankreatit (pankreas iltihabı)
• Safra kesesi taşının safra kanalına düşerek ciddi tıkanıklıklara neden olması

Uzun vadeli görünüm

HIDA taraması, doktorunuzun doğru tanı koymasını sağlayarak tedavinizi yönlendirir. Çoğu safra kesesi ve safra yolu sorunu uygun tedavi ile başarıyla yönetilebilir. Test sonuçlarınız hakkında doktorunuz size ayrıntılı bilgi verecektir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.