HPV testi

Genel Bakış

HPV testi, rahim ağzı (serviks) kanserine yol açabilen insan papilloma virüsü (HPV) adlı bir virüsün varlığını tespit etmek için yapılan bir tarama testidir. Bu test, genellikle Pap smear testi ile birlikte veya tek başına uygulanır ve erken teşhis sayesinde kanseri önleme şansı verir.

HPV enfeksiyonu çok yaygındır. Cinsel olarak aktif her 10 kişiden yaklaşık 8'i hayatının bir noktasında HPV kapar. Ancak HPV testi, özellikle 30 yaş üstü kadınlarda düzenli taramanın bir parçası olarak önerilir.

HPV testi özellikle 30 yaş ve üzeri kadınlara önerilir. Ayrıca daha önce anormal Pap smear sonucu olan veya bağışıklık sistemi zayıf olan kadınlar da bu test için uygun adaylardır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• HPV enfeksiyonunun çoğu zaman hiçbir belirtisi yoktur. Bu nedenle düzenli tarama önemlidir.
• Bazı HPV türleri genital siğillere (karnabahar benzeri kabartılar) neden olabilir, ancak bu türler kanser yapmaz.

Çocuklarda belirtiler

• HPV çocuklarda nadiren görülür ve genellikle cinsel istismar dışında bulaşmaz. Çocuklarda HPV testi yapılmaz.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaş ilerledikçe bağışıklık sistemi zayıflayabilir, bu da HPV'nin vücutta kalma süresini uzatabilir. 65 yaş üstü kadınlar için tarama sonuçlarına göre test önerilebilir.

Nedenler

Ana nedenler

• HPV virüsü cinsel yolla bulaşır. Deri teması (vajinal, anal veya oral) yoluyla geçer.
• Virüsün yüksek riskli türleri (HPV 16 ve 18 gibi) rahim ağzı hücrelerinde değişikliklere neden olarak kansere yol açabilir.

Risk faktörleri

• Erken yaşta cinsel ilişkiye başlamak
• Çok sayıda cinsel partner
• Bağışıklık sistemini baskılayan hastalıklar (HIV gibi) veya ilaçlar
• Sigara içmek
• Uzun süreli doğum kontrol hapı kullanımı (10 yıldan fazla)

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Vajinal kanamanız varsa (adet dışı veya ilişki sonrası)
• Kötü kokulu veya kanlı akıntınız varsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• 30 yaşından itibaren her 5 yılda bir HPV testi yaptırmanız önerilir.
• Daha önce anormal bir test sonucunuz olduysa doktorunuzun önerdiği sıklıkta kontrole gidin.

Tanı

HPV testi, rahim ağzından alınan bir hücre örneği üzerinde yapılır. Bu örnek genellikle Pap smear testi ile aynı anda alınır.

Yapılabilecek testler

• HPV DNA testi: Hücrelerde yüksek riskli HPV türlerinin varlığını tespit eder.
• Pap smear testi: Rahim ağzı hücrelerindeki anormallikleri gösterir.
• Kolposkopi: Anormal sonuçlar durumunda rahim ağzının büyüteçle incelenmesi.

Randevunuzda neler beklenir

Test sırasında doktorunuz veya hemşireniz, vajinaya bir spekulum (alet) yerleştirir ve rahim ağzından küçük bir fırça ile hücre örneği alır. Bu işlem birkaç dakika sürer ve genellikle ağrısızdır. Sonuçlar genellikle 1-2 hafta içinde çıkar.

Tedavi

HPV virüsünün kendisi için bir tedavi yoktur. Ancak virüsün neden olduğu hücre değişiklikleri ve kanser öncesi lezyonlar tedavi edilebilir. Tedavi, lezyonun büyüklüğüne ve tipine göre değişir.

Evde kişisel bakım

• Bağışıklık sisteminizi güçlendirmek için sağlıklı beslenin, düzenli egzersiz yapın ve sigaradan uzak durun.
• Doktorunuzun önerdiği kontrolleri aksatmayın.

Tıbbi tedaviler

Rahim ağzındaki anormal hücreler alınabilir (lEEP, konizasyon gibi yöntemlerle). İleri evrede kanser varsa radyoterapi (ışın tedavisi), kemoterapi veya cerrahi müdahale gerekebilir. Hangi tedavinin uygun olduğuna doktorunuz karar verir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Kanser öncesi lezyonlar veya erken evre rahim ağzı kanserinde cerrahi (rahim ağzının bir kısmının veya tamamının alınması) önerilebilir.

Bu durumla yaşamak

HPV testi pozitif çıktığında, çoğu kişi için günlük hayatta herhangi bir değişiklik gerekmez. Sadece düzenli doktor kontrollerine uymanız yeterlidir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Cinsel ilişkide prezervatif kullanmak HPV bulaşma riskini azaltır.
• HPV aşısı yaptırmak (eğer daha önce yapılmamışsa) diğer HPV türlerine karşı koruma sağlar.
• Stresten uzak durmak ve yeterli uyku almak bağışıklık sisteminizi destekler.

Diyet ve egzersiz

Antioksidan açısından zengin besinler (meyve, sebze) ve düzenli egzersiz bağışıklık sistemini güçlendirebilir. Ancak bunlar doğrudan HPV'yi yok etmez.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

HPV tanısı kaygı ve korku yaratabilir. Bunun normal olduğunu bilin ve duygularınızı doktorunuz veya bir danışmanla paylaşın.

Önleme

HPV enfeksiyonunu tamamen önlemek zor olsa da riski azaltmak mümkündür. En etkili yöntem HPV aşısıdır. Ayrıca prezervatif kullanımı ve cinsel partner sayısını sınırlamak da riski düşürür.

Aşılar

HPV aşısı (9-26 yaş arası kız ve erkeklere önerilir) en yaygın kanser yapıcı HPV türlerine karşı korur. Aşı, Sağlık Bakanlığı tarafından ücretsiz uygulanmaktadır.

Tarama programları

Düzenli HPV testi ve Pap smear taraması, rahim ağzı kanserini önlemede en önemli adımdır. 30-65 yaş arası kadınların her 5 yılda bir test yaptırması önerilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Yüksek riskli HPV enfeksiyonu tedavi edilmezse rahim ağzında kanser öncesi lezyonlara yol açabilir.
• İlerlemiş rahim ağzı kanseri, yayılma (metastaz) ve yaşamı tehdit eden durumlara neden olabilir.

Uzun vadeli görünüm

HPV testi sayesinde rahim ağzı kanseri erken evrede yakalanabilir. Erken teşhis edilen vakaların tedavi başarısı çok yüksektir. Düzenli taramalarla rahim ağzı kanseri neredeyse tamamen önlenebilir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.