Grip sürüntü testi

Genel Bakış

İnfluenza (grip) testi, boğazınızdan ya da burnunuzdan sürüntü alınarak yapılan bir testtir. Bu test, vücudunuzda influenza virüsünün olup olmadığını anlamak için kullanılır. Sonuç genellikle hızlı çıkar, bazen 15-30 dakika içinde öğrenilebilir.

Evet, grip dünyada ve Türkiye'de her yıl kış aylarında sıkça görülür. Herkesin başına gelebilir.

Grip her yaştan insanı etkileyebilir. Ancak küçük çocuklar, 65 yaş üstü yetişkinler, hamileler ve kronik hastalığı olanlar (astım, kalp hastalığı, diyabet gibi) daha ağır geçirebilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Ani başlayan yüksek ateş (38°C ve üzeri)
• Kuru öksürük
• Boğaz ağrısı
• Kas ve eklem ağrıları
• Baş ağrısı
• Yorgunluk ve halsizlik
• Burun akıntısı veya tıkanıklığı

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda grip bulantı, kusma ve ishal gibi mide-bağırsak belirtileriyle de kendini gösterebilir.
• Küçük çocuklar ateşe bağlı havale geçirebilir.
• Kulak ağrısı ve huzursuzluk sık görülür.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda ateş daha düşük olabilir ama halsizlik, iştahsızlık ve kafa karışıklığı daha belirgindir.
• Kronik hastalıkları alevlenebilir (örneğin kalp yetmezliği, KOAH).

Nedenler

Ana nedenler

• İnfluenza A ve B virüsleri kış aylarında salgınlara yol açar.
• Hasta kişinin öksürük, hapşırık veya konuşma sırasında havaya saçtığı damlacıkların solunması.
• Virüs bulaşmış yüzeylere (kapı kolu, telefondokunulduktan sonra ağız, burun veya göze temas edilmesi.

Risk faktörleri

• Kalabalık ortamlarda bulunmak (okul, iş yeri, toplu taşıma)
• Kronik hastalıklar (astım, diyabet, kalp hastalığı)
• Bağışıklık sistemini baskılayan ilaçlar kullanmak
• 65 yaş üstü olmak veya 5 yaş altı çocuk olmak
• Hamilelik

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yukarıdaki acil belirtiler varsa hemen 112'yi arayın veya acil servise gidin.
• Nefes darlığı, bilinç bulanıklığı gibi durumlarda vakit kaybetmeyin.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Grip belirtileriniz varsa ve yüksek risk grubundaysanız (yaşlı, kronik hastalıklı, hamile) bir sağlık kuruluşuna danışın.
• Belirtiler 1 haftadan uzun sürerse veya giderek kötüleşirse doktora görünün.
• Grip testi yaptırmak istediğinizde aile hekiminize ya da en yakın sağlık merkezine başvurun.

Tanı

Doktorunuz şikayetlerinizi dinleyip fizik muayene yapar. Grip olduğundan şüphelenirse boğazınızdan veya burnunuzdan sürüntü alarak hızlı grip testi yaptırabilir. Test sonucu birkaç dakika içinde çıkar.

Yapılabilecek testler

• Hızlı influenza tanı testi (burun veya boğaz sürüntüsü)
• PCR testi (daha hassas, sonucu birkaç saat veya bir gün sürebilir)

Randevunuzda neler beklenir

Test sırasında burnunuzun içine veya boğazınıza bir pamuklu çubuk hafifçe sokulur. Bu biraz rahatsızlık verebilir ama acı verici değildir. Birkaç saniye sürer. Testten sonra hemen normal aktivitelerinize dönebilirsiniz.

Tedavi

Grip tedavisinde amaç belirtileri hafifletmek ve vücudun virüsle savaşmasına yardımcı olmaktır. Çoğu insan evde dinlenerek iyileşir. Yüksek risk grubundaysanız doktorunuz antiviral ilaç önerebilir; bu ilaçları belirtiler başladıktan sonraki 48 saat içinde almak daha etkilidir. Antibiyotikler grip virüsüne etki etmez, sadece eklenen bakteriyel enfeksiyonlarda kullanılabilir.

Evde kişisel bakım

• Bol su, ıhlamur, çorba gibi sıvılar için.
• Vücudunuzu dinlendirin, yatak istirahati yapın.
• Ateş ve ağrı için doktorunuzun önerdiği ateş düşürücü ve ağrı kesicileri kullanın (kesinlikle 18 yaş altında aspirin vermeyin).
• Odanızı sık sık havalandırın ve nemli tutun.
• Ellerinizi sık sık sabunla yıkayın, hasta kişilerle teması azaltın.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz gerekli görürse antiviral ilaçlar reçete edebilir. Bu ilaçlar hastalık süresini kısaltır ve komplikasyon riskini azaltır. Yüksek risk grubundaki hastalara genellikle önerilir. Ateş düşürücü, ağrı kesici ve öksürük şurupları gibi destekleyici ilaçlar da kullanılabilir. Tüm ilaçları doktor veya eczacı önerisiyle almalısınız.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Grip tedavisinde cerrahi bir işlem gerekmez.

Bu durumla yaşamak

Grip genellikle bir hafta içinde geçer. Bu süreçte kendinizi çok yorgun hissedebilirsiniz. İşe veya okula gitmeyin, evde dinlenin. Hastalığınız süresince başkalarına bulaştırmamak için maske takın ve öksürürken dirseğinizin iç kısmına öksürün.

Yaşam tarzı ipuçları

• Hastalık sırasında sigara ve alkolden uzak durun.
• Uyku düzeninize dikkat edin, yeterli uyuyun.
• Stresi azaltmak için hafif meditasyon veya nefes egzersizleri yapabilirsiniz.

Diyet ve egzersiz

İyileşme döneminde besleyici gıdalar tüketmek önemlidir. Tavuk suyu çorba, taze meyve ve sebzeler, yoğurt gibi bağışıklığı destekleyen yiyecekler tercih edin. Ağır egzersizden kaçının; ancak iyileştikten sonra hafif yürüyüşler yapabilirsiniz.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Hastalık sırasında yalnızlık, endişe ve moral bozukluğu yaşamanız normaldir. Kendinize karşı nazik olun, dinlenmeye odaklanın. Grip genellikle geçicidir ve çoğu insan tamamen iyileşir. Eğer duygusal zorluklar yaşıyorsanız, ailenizle konuşun veya bir uzmandan destek alın.

Önleme

Gripten korunmanın en etkili yolu yıllık grip aşısı yaptırmaktır. Ayrıca hijyen kurallarına uymak (elleri sık sık yıkamak, hasta kişilerle temastan kaçınmak) ve bağışıklık sistemini güçlü tutmak (sağlıklı beslenme, düzenli uyku) korunmaya yardımcı olur.

Aşılar

Türkiye'de Sağlık Bakanlığı her yıl özellikle risk gruplarına (65 yaş üstü, kronik hastalığı olanlar, sağlık çalışanları, hamileler) ücretsiz grip aşısı uygular. Aşı, Ekim-Kasım aylarında yapılmalıdır. Aşı yaptırmak için aile hekiminize başvurun.

Tarama programları

Grip için rutin bir tarama programı yoktur. Test genellikle belirtiler olduğunda ve doktor gerekli gördüğünde yapılır.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Zatürre (akciğer enfeksiyonu)
• Kulak enfeksiyonu (özellikle çocuklarda)
• Sinüzit
• Kronik hastalıkların kötüleşmesi (astım, kalp yetmezliği)
• Nadiren beyin veya kalp kası iltihabı

Uzun vadeli görünüm

Grip çoğu insan için bir hafta içinde iyileşen hafif bir hastalıktır. Yüksek risk grubunda olsanız bile erken teşhis ve uygun tedavi ile tamamen iyileşme mümkündür. Grip aşısı ve hijyen önlemleriyle hastalıktan korunabilir, komplikasyon riskini çok azaltabilirsiniz.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.