Dermatit için yama testi

Genel Bakış

Patch testi, cildinizdeki egzama veya dermatitin (cilt iltihabı) alerjik bir nedenden kaynaklanıp kaynaklanmadığını anlamak için yapılan bir testtir. Bu testte, şüphelenilen maddeler küçük yamalar halinde sırtınıza yapıştırılır ve 48 saat boyunca cildinizde bırakılır. Amaç, hangi maddelere alerjiniz olduğunu bulmaktır.

Evet, patch testi dermatolojide sık kullanılan bir tanı yöntemidir. Birçok egzama vakasının altında alerjik kontakt dermatit yattığı için bu test oldukça yaygındır.

Patch testi, özellikle elleri, kolları, yüzü veya vücudun diğer bölgelerinde kronik (uzun süreli) egzaması olan, standart tedavilere yanıt vermeyen veya belirli bir maddeye maruz kaldıktan sonra cilt reaksiyonu geliştiren kişilere önerilir. Çocuklardan yetişkinlere herkes için uygulanabilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Test yapılan bölgelerde kaşıntı ve kızarıklık
• Alerjenin temas ettiği yerde küçük kabarcıklar veya şişlik
• Test sırasında veya sonrasında ciltte hafif yanma hissi

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda test sonrası kaşıntı daha belirgin olabilir
• Ebeveynler çocuğun test bölgesini kaşımamasını sağlamalıdır
• Çocuklarda da yetişkinlerle aynı alerjenler kullanılır, ancak sayı azaltılabilir

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda cilt daha ince olduğu için reaksiyonlar daha hafif görülebilir
• İyileşme süreci biraz daha uzun olabilir
• Diğer ilaçların test sonucunu etkilememesi için doktor bilgilendirilmelidir

Nedenler

Ana nedenler

• Patch testi, alerjik kontakt dermatite neden olan maddeleri (alerjenler) belirlemek için yapılır
• Bu test sayesinde nikel, parfüm, lateks, saç boyaları, kozmetikler ve bazı ilaçlar gibi yaygın alerjenler tespit edilir

Risk faktörleri

• Kronik egzaması olan kişiler
• Mesleki olarak kimyasallara maruz kalanlar (kuaför, sağlık çalışanı, temizlik işçisi)
• Daha önce alerjik reaksiyon geçirenler
• Alerjik rinit veya astım gibi başka alerjik hastalıkları olanlar

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Patch testi yapılan bölgede şiddetli ağrı, şişlik veya yaygın kabarcık oluşursa
• Test öncesinde veya sonrasında nefes darlığı, baş dönmesi gibi ciddi alerjik reaksiyon belirtileri yaşanırsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Derinizde 3 aydan uzun süredir geçmeyen egzama veya döküntü varsa
• Standart egzama tedavilerine (kremler, nemlendiriciler) yanıt alamıyorsanız
• Cilt reaksiyonunun belirli bir eşyaya veya maddeye temasla başladığını düşünüyorsanız

Tanı

Alerjik kontakt dermatit tanısı koymak için dermatoloğunuz öncelikle cilt muayenesi yaparak kişisel ve mesleki maruziyetlerinizi sorgular. Ardından, hangi maddelere alerjiniz olduğunu belirlemek için patch testi uygular.

Yapılabilecek testler

• Patch testi: Standart 30-40 alerjen içeren yamalar sırta yapıştırılır
• Müzik aleti veya mesleki malzeme gibi kişisel eşyalarınız da test edilebilir
• Bazı durumlarda yama altında ek testler (örneğin, kullanılan kremler) yapılabilir

Randevunuzda neler beklenir

İlk randevuda sırtınıza küçük alerjen yamaları yapıştırılır. 48 saat boyunca sırtınızı yıkamamalı, aşırı terlememeli ve yamaları ıslatmamalısınız. 48 saat sonra yamalar çıkarılır ve ilk okuma yapılır. İkinci bir okuma genellikle 72-96 saat sonra yapılır. Test boyunca kaşıntı ve hafif kızarıklık olabilir. Sonuçları doktorunuz sizinle birlikte değerlendirecek ve hangi maddelerden kaçınmanız gerektiğini anlatacaktır.

Tedavi

Patch testi sonuçlarına göre, alerjik kontakt dermatitin tedavisi öncelikle alerjenden kaçınmayı içerir. Belirlenen maddeyle teması kesmek, cildin iyileşmesi için en etkili yöntemdir. Bunun yanı sıra, doktorunuz cilt iltihabını azaltmak için kortikosteroid kremler veya diğer iltihap giderici tedaviler önerebilir. Tedavi kişiseldir ve alerjenin türüne, reaksiyonun şiddetine göre değişir.

Evde kişisel bakım

• Belirlenen alerjenlerden kaçınmak (örn. nikel içeren takılar, parfümlü ürünler)
• Cildi nemli tutmak, kokusuz ve hipoalerjenik nemlendiriciler kullanmak
• Kaşıntıyı azaltmak için soğuk kompres uygulamak
• Tahriş edici sabun ve deterjanlardan uzak durmak
• Elleri yıkadıktan sonra iyice kurulamak

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, ciltteki iltihabı kontrol altına almak için genellikle kortikosteroid içeren kremler veya merhemler reçete edebilir. Şiddetli durumlarda kısa süreli ağızdan ilaç tedavisi veya ışık tedavisi (fototerapi) önerilebilir. Tedavi planınızı doktorunuz belirleyecektir, bu nedenle kendi başınıza ilaç kullanmayın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Egzama veya alerjik kontakt dermatit için cerrahi bir tedavi yoktur.

Bu durumla yaşamak

Patch testi sonuçlarınızı öğrendikten sonra, günlük hayatınızda hangi maddelerden uzak durmanız gerektiğini bileceksiniz. Örneğin, nikel alerjiniz varsa metal tokalı kemerler, takılar veya kot düğmeleri yerine plastik veya kaplamalı alternatifleri tercih edebilirsiniz. Kozmetik ürünlerinizin etiketlerini kontrol etmek alışkanlık haline gelir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Evde ve işte alerjen içermeyen temizlik ürünleri kullanmak
• Eldiven kullanırken içi pamuklu, dışı koruyucu eldivenleri tercih etmek
• Giyimde doğal kumaşlar (pamuk, keten) seçmek, sentetik ve yünlü kumaşlardan kaçınmak
• Stresten uzak durmaya çalışmak, çünkü stres egzamayı tetikleyebilir

Diyet ve egzersiz

Alerjik kontakt dermatit genellikle besinlerle değil, cilt temasıyla oluşur. Bu nedenle özel bir diyet gerekmez. Ancak sağlıklı ve dengeli beslenmek cildinizin genel sağlığını destekler. Egzersiz yaparken terlemeyi önlemek için hafif, pamuklu giysiler tercih edin. Egzersiz sonrası duş almak ve cildi nemlendirmek iyi olur.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kronik egzama ve alerjiler yaşam kalitesini etkileyebilir. Kaşıntı, uykusuzluk ve görünüm kaygısı zaman zaman moralinizi bozabilir. Bu duygular normaldir. Patch testi ile nedeni bulup kaçınmak, hem fiziksel hem de ruhsal rahatlama sağlar. Gerekirse bir psikolog veya destek grubundan yardım almayı düşünebilirsiniz.

Önleme

Patch testi, alerjik kontakt dermatiti önlemez; ancak tanıyı koyarak hangi maddelerden kaçınmanız gerektiğini gösterir. Alerjenden kaçınmak, yeni reaksiyonların gelişmesini önlemenin en etkili yoludur. Test sonucunda belirlenen maddelerden uzak durarak cildinizin sağlığını koruyabilirsiniz.

Tarama programları

Tarama testi değildir; sadece alerjik kontakt dermatit şüphesi olduğunda uygulanır. Rutin bir tarama yöntemi yoktur.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Alerjenden kaçınılmazsa egzama kronikleşebilir ve tedavisi zorlaşabilir
• Ciltte kalıcı renk değişiklikleri veya kalınlaşma (likenifikasyon) oluşabilir
• İkincil bakteriyel enfeksiyonlar (ciltte iltihap, akıntı) gelişme riski artar
• Kaşıntı ve rahatsızlık nedeniyle uyku ve günlük yaşam kalitesi düşebilir

Uzun vadeli görünüm

Patch testi ile doğru tanı konduğunda ve alerjenden kaçınıldığında, alerjik kontakt dermatit tamamen iyileşebilir veya çok büyük ölçüde kontrol altına alınabilir. Çoğu insan, hayatında küçük değişiklikler yaparak cildini sağlıklı tutmayı başarır. Umutlu olmak için her neden var.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.