Periodontal sondalama

Genel Bakış

Periodontal probing, yani diş eti cebi ölçümü, diş hekiminizin diş etlerinizin sağlığını değerlendirmek için kullandığı bir yöntemdir. Bu işlemde, diş eti ile diş arasındaki küçük ceplerin (boşlukların) derinliği özel bir aletle (prob) ölçülür. Sağlıklı diş etlerinde bu cepler sığdır; derinleşme diş eti hastalığına işaret edebilir.

Periodontal prob ölçümü, diş hekimliğinde rutin bir muayene yöntemidir. Özellikle diş eti hastalığı riski taşıyan erişkinlerde sıklıkla uygulanır.

Periodontal prob ölçümü, herhangi bir diş hekimi muayenesi sırasında herkese yapılabilir. Ancak diş eti hastalığı belirtileri olan kişilerde daha sık kullanılır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Diş etlerinde kanama (fırçalarken veya diş ipi kullanırken)
• Diş etlerinde kızarıklık, şişlik veya hassasiyet
• Diş eti çekilmesi (dişlerin daha uzun görünmesi)
• Ağız kokusu veya kötü tat
• Dişler arasında boşluklar oluşması
• Dişlerde sallanma veya kayma

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda periodontal prob genellikle ergenlik döneminde yapılır; diş eti kanaması ve şişlik görülebilir.
• Erken dönem diş eti hastalığı (gingivitis) çocuklarda da yaygındır, ancak derin cepler nadirdir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda diş eti çekilmesi ve kemik kaybı daha yaygın olduğu için periodontal prob daha derin cepler gösterebilir.
• Diş eti hastalığı yaşla birlikte artar, bu nedenle düzenli kontroller önemlidir.

Nedenler

Ana nedenler

• Periodontal prob, bir hastalık değil, bir teşhis yöntemidir. Derin ceplerin ana nedeni diş eti hastalığıdır (periodontitis).
• Diş eti hastalığı, dişlerde biriken plak (yapışkan bakteri tabakası) nedeniyle oluşur.

Risk faktörleri

• Yetersiz ağız bakımı (düzensiz fırçalama ve diş ipi kullanmama)
• Sigara içmek ya da tütün ürünleri kullanmak
• Genetik yatkınlık (ailede diş eti hastalığı öyküsü)
• Diyabet, kalp hastalığı gibi kronik rahatsızlıklar
• Hamilelik veya hormonal değişiklikler
• Bazı ilaçlar (ağız kuruluğuna neden olanlar)
• Stres

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Diş etlerinde şiddetli ağrı, iltihap veya apse belirtileri
• Ani diş kaybı veya sallanma
• Kontrolsüz kanama

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Yılda en az bir kez diş hekimi kontrolü ve periodontal prob ölçümü
• Diş eti kanaması, hassasiyet veya ağız kokusu gibi erken belirtiler fark edildiğinde
• Sigara kullananlar veya diyabet hastaları her 6 ayda bir kontrole gitmelidir.

Tanı

Periodontal prob ölçümü, diş hekiminiz tarafından yapılan standart bir muayene işlemidir. Diş eti sağlığınızı değerlendirmek için kullanılır.

Yapılabilecek testler

• Periodontal prob: İnce, cetvel benzeri bir aletle diş eti cebi derinliği ölçülür.
• Diş eti kanama indeksi: Prob ile hafifçe bastırıldığında kanama olup olmadığına bakılır.
• Röntgen (radyografi): Dişleri destekleyen kemik seviyesini değerlendirmek için kullanılır.
• Diş eti dokusundan örnek alma (nadir): Enfeksiyon varlığı tespit edilmek istenirse kültür yapılabilir.

Randevunuzda neler beklenir

Muayene sırasında diş hekiminiz, diş eti çizgisi boyunca her dişin çevresinde birkaç noktadan ölçüm yapar. İşlem birkaç dakika sürer. Biraz baskı hissedebilirsiniz ancak genellikle ağrısızdır. Ölçüm sonuçları size sözlü olarak veya bir diş haritası üzerinde gösterilir.

Tedavi

Periodontal prob ölçümü sırasında derin cepler tespit edilirse, bu diş eti hastalığının varlığına işaret eder. Tedavi, hastalığın şiddetine bağlı olarak diş hekiminiz veya periodontolog (diş eti uzmanı) tarafından planlanır.

Evde kişisel bakım

• Günde en az iki kez florürlü diş macunu ile dişlerinizi fırçalayın.
• Diş ipi veya ara yüz fırçası kullanarak diş aralarını temizleyin.
• Antibakteriyel ağız gargarası (diş hekiminizin önerdiği) kullanabilirsiniz.
• Şekerli yiyecek ve içecekleri sınırlayın.
• Sigara içiyorsanız bırakmayı deneyin.

Tıbbi tedaviler

Diş hekiminiz, diş eti iltihabını azaltmak için diş taşı temizliği (detertraj) ve kök düzeltmesi (küretaj) yapabilir. İleri vakalarda antibiyotik tedavisi (ağızdan veya diş etine uygulanan jeller şeklinde) önerilebilir. Cerrahi olmayan bu tedaviler genellikle ilk adımdır.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Derin cepler (5 mm ve üzeri) diş taşı temizliği ile düzelmezse, diş eti cerrahisi (flap cerrahi) veya kemik grefti gibi işlemler gerekebilir. Bu durumda diş hekiminiz sizi bir periodontoloji uzmanına yönlendirecektir.

Bu durumla yaşamak

Periodontal prob ölçümü bir kez yapılan bir işlemdir. Ancak diş eti hastalığınız varsa, ağız bakım rutininizi özenle sürdürmeniz ve düzenli kontrolleri aksatmamanız önemlidir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli diş fırçalama ve diş ipi kullanma alışkanlığı edinin.
• Yılda en az bir kez diş hekimi kontrolüne gidin.
• Sigara ve tütün ürünlerinden uzak durun.
• Stresi yönetmeye çalışın, çünkü stres bağışıklık sistemini zayıflatabilir.

Diyet ve egzersiz

Sağlıklı beslenme diş eti sağlığını destekler. Bol sebze, meyve, tam tahıllı besinler tüketin. Kalsiyum ve D vitamini açısından zengin gıdalar (süt ürünleri, yeşil yapraklı sebzeler) kemik sağlığına yardımcı olur. Egzersiz genel sağlığı iyileştirir, dolaylı olarak diş eti hastalığı riskini azaltabilir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Diş eti hastalığı tedavi edilmezse diş kaybına yol açabilir; bu da özgüveni ve sosyal hayatı etkileyebilir. Erken teşhis ve tedavi bu endişeleri azaltır. Kendinizi iyi hissetmiyorsanız, bir psikolog veya destek grubundan yardım alabilirsiniz.

Önleme

Periodontal prob ölçümünün kendisi önlenmez, ancak diş eti hastalığı büyük ölçüde önlenebilir. İyi ağız hijyeni, düzenli diş hekimi kontrolleri ve sağlıklı yaşam tarzı diş eti hastalığı riskini azaltır.

Aşılar

Diş eti hastalığına karşı bir aşı bulunmamaktadır.

Tarama programları

Düzenli diş hekimi kontrolleri sırasında periodontal prob ölçümü yapılarak diş eti hastalığı erken evrede tespit edilebilir. Sağlık Bakanlığı, yılda bir kez diş muayenesi önermektedir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Diş eti hastalığı ilerleyerek diş kaybına neden olabilir.
• Kemik kaybı oluşabilir ve çene yapısı zayıflayabilir.
• Kontrolsüz diyabet gibi sistemik hastalıkları kötüleştirebilir.
• Kalp hastalığı ve solunum yolu enfeksiyonları riskini artırabilir.

Uzun vadeli görünüm

Diş eti hastalığı erken teşhis edildiğinde tedaviye çok iyi yanıt verir. Düzenli ağız bakımı ve kontrollerle dişlerinizi ve diş etlerinizi sağlıklı tutmak mümkündür. Umudunuzu kaybetmeyin, diş hekiminiz size en uygun tedavi planını sunacaktır.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.