Hızlı strep testi

Genel Bakış

Hızlı strep testi, boğaz ağrısına neden olan A grubu beta hemolitik streptokok bakterisini tespit etmek için yapılan bir tanı testidir. Test, birkaç dakika içinde sonuç verir ve genellikle doktor muayenehanesinde uygulanır.

Evet, hızlı strep testi, özellikle çocuklarda boğaz ağrısı şikayetiyle başvurularda sıkça kullanılan bir testtir.

Test, boğaz ağrısı olan herkese uygulanabilir; ancak en sık çocuklarda ve genç erişkinlerde kullanılır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Boğaz ağrısı
• Yutkunma güçlüğü
• Ateş (38°C üzeri)
• Bademciklerde şişlik, kızarıklık ve beyaz iltihap lekeleri
• Boyunda şişmiş lenf bezleri

Çocuklarda belirtiler

• Yukarıdaki belirtilere ek olarak karın ağrısı
• Bulantı veya kusma
• Baş ağrısı
• İştahsızlık

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda tipik belirtiler daha hafif olabilir veya hiç olmayabilir.
• Sadece hafif boğaz ağrısı veya ses kısıklığı görülebilir.
• Ateş olmayabilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Hızlı strep testi, A grubu beta hemolitik streptokok (Streptococcus pyogenes) bakterisini tespit eder. Bu bakteri boğaz enfeksiyonuna (streptokokal boğaz enfeksiyonu) neden olur.

Risk faktörleri

• Kalabalık ortamlarda bulunmak (okul, kreş, yurt gibi)
• Kış ve ilkbahar ayları
• Bağışıklık sistemi zayıf olan kişiler
• Hasta biriyle yakın temas (öksürük, hapşırık, aynı bardağı kullanma)

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Boğaz ağrısına 38°C üzeri ateş eşlik ediyorsa
• Yutkunma çok ağrılıysa ve sıvı almakta zorlanıyorsanız
• Boyunda ağrılı şişlik varsa
• Hızlı strep testi pozitif çıktıysa tedavi için doktorunuza başvurun

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Hafif boğaz ağrısı ve ateş yoksa evde dinlenme yeterli olabilir.
• Soğuk algınlığı belirtileri (burun akıntısı, öksürük) varsa genellikle viral kaynaklıdır, strep testi gerekmeyebilir.

Tanı

Doktor önce boğaz belirtilerinizi değerlendirir, ardından hızlı strep testi için boğazınızdan sürüntü örneği alır. Test pozitifse doğrudan tedavi başlanabilir; negatifse doğrulama amacıyla boğaz kültürü yapılabilir.

Yapılabilecek testler

• Hızlı strep testi (antijen testi)
• Boğaz kültürü (doğrulama testi, sonuç 24-48 saatte çıkar)

Randevunuzda neler beklenir

Test sırasında doktor veya hemşire, boğazınıza steril bir çubukla hafifçe dokunarak sürüntü alır. Bu işlem birkaç saniye sürer ve hafif bir öğürtü hissi yaratabilir ancak ağrısızdır. Sonuçlar genellikle 5-10 dakika içinde açıklanır.

Tedavi

Hızlı strep testi pozitif ise doktorunuz antibiyotik tedavisi önerebilir. Tedavi 10 gün sürebilir. Antibiyotikler bakteriyi öldürür, belirtileri hızla iyileştirir ve bulaştırıcılığı azaltır. Test negatifse antibiyotik gerekmez; viral enfeksiyonlarda dinlenme ve semptom giderici yöntemler yeterlidir.

Evde kişisel bakım

• Bol sıvı tüketin (su, ılık bitki çayları, çorba)
• Ilık tuzlu su ile günde birkaç kez gargara yapın (1 bardak suya 1 çay kaşığı tuz)
• Dinlenin ve vücudunuzu zorlamayın
• Ağrı ve ateş için eczaneden temin edebileceğiniz pastil veya spreyleri kullanmadan önce eczacınıza veya doktorunuza danışın

Tıbbi tedaviler

Doktor, A grubu streptokok enfeksiyonuna karşı etkili bir antibiyotik reçete edebilir. Antibiyotikler genellikle 10 gün süreyle, düzenli aralıklarla alınır. Tedaviye başlandıktan 24 saat sonra ateş düşer ve bulaştırıcılık azalır. Antibiyotik kullanırken doktorun önerdiği süreye mutlaka uyun, erken kesmeyin.

Bu durumla yaşamak

Enfeksiyon belirtileri geçene kadar (genellikle 3-5 gün) evde istirahat edin. Antibiyotik tedavisi alıyorsanız, diğer kişilere bulaştırmamak için ilacın ilk 24 saatinden sonra bile tam iyileşene kadar kalabalık ortamlardan uzak durun.

Yaşam tarzı ipuçları

• Ellerinizi sık sık su ve sabunla yıkayın
• Kişisel eşyalarınızı (bardak, tabak, havlü) başkalarıyla paylaşmayın
• Hasta kişilerle öpüşme, aynı ortamda uzun süre bulunma gibi yakın temastan kaçının
• Öksürürken veya hapşırırken ağız ve burnunuzu dirseğinizin içiyle kapatın

Diyet ve egzersiz

Yutkunma güçlüğü varsa yumuşak, soğuk veya ılık gıdalar (çorba, yoğurt, püre) tüketin. Asitli ve sert yiyeceklerden kaçının. Ateş düşene kadar egzersiz yapmayın, dinlenin. İyileştikten sonra hafif yürüyüşlerle aktiviteye dönün.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Hastalık sürecinde halsizlik ve ağrı nedeniyle moral düşüklüğü yaşanabilir. Tedaviye uyum sağlamak, dinlenmek ve sevdiklerinizle iletişimde olmak duygusal olarak rahatlatıcı olabilir.

Önleme

Streptokok enfeksiyonunu tamamen önlemek mümkün değildir, ancak hijyen kurallarına dikkat etmek, kalabalık ortamlarda maske takmak ve hasta kişilerle temastan kaçınmak riski azaltabilir.

Aşılar

A grubu streptokok bakterisi için henüz bir aşı bulunmamaktadır.

Tarama programları

Rutin bir tarama testi değildir; yalnızca boğaz ağrısı şikayeti olan ve bakteriyel enfeksiyon düşünülen kişilere uygulanır.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Romatizmal ateş (kalp kapakçıklarını etkileyebilir)
• Böbrek iltihabı (glomerülonefrit)
• Bademcik apsesi (peritonsiller apse)
• Kulak enfeksiyonu
• Sinüzit

Uzun vadeli görünüm

Tedavi edilmeyen vakalarda bu komplikasyonlar gelişebilse de, antibiyotik tedavisine erken başlanırsa tam iyileşme sağlanır ve komplikasyon riski çok düşüktür. Tedaviye uyum sağlandığında strep boğaz enfeksiyonu genellikle birkaç gün içinde düzelir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.