Beyaz kan hücresi taraması

Genel Bakış

Beyaz hücre taraması, vücudunuzda enfeksiyon veya iltihap olup olmadığını bulmak için kullanılan bir görüntüleme testidir. Bu testte, kanınızdan alınan beyaz kan hücrelerine (lökosit) hafif bir radyoaktif madde eklenir ve tekrar damarınıza enjekte edilir. Daha sonra özel bir kamera ile vücudunuzun içinde bu hücrelerin nereye gittiği izlenir. Enfeksiyon veya iltihap olan bölgelere beyaz hücreler birikeceği için bu bölgeler görüntüde parlar.

Beyaz hücre taraması, özellikle kemik enfeksiyonları (osteomiyelit), protez enfeksiyonları, ateşli hastalıkların kaynağını bulma gibi durumlarda sıkça kullanılır. Ancak her hasta için rutin bir test değildir.

Bu test, vücudunda nedeni bilinmeyen ateş, ağrı veya şişlik olan kişilere, özellikle de enfeksiyonun yeri kolayca tespit edilemiyorsa uygulanır. Ayrıca eklem protezi veya damar grefti gibi yabancı cisimlerin enfekte olup olmadığını kontrol etmek için de kullanılır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Vücudun belirli bir bölgesinde açıklanamayan ateş
• Yerel ağrı, kızarıklık veya şişlik
• Uzun süren ve nedeni bulunamayan yüksek ateş

Çocuklarda belirtiler

• Ateş, huzursuzluk, iştahsızlık
• Hareket ederken ağrı (kemik enfeksiyonu belirtisi olabilir)

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Ateş, yorgunluk ve zihinsel durumda değişiklik
• Protez veya kateter gibi cihazların olduğu bölgelerde ağrı veya akıntı

Nedenler

Ana nedenler

• Bakteriyel enfeksiyonlar (apse, kemik enfeksiyonu, protez enfeksiyonu)
• İltihaplı hastalıklar (iltihaplı bağırsak hastalığı gibi)
• Ateşli hastalıkların kaynağını bulma ihtiyacı

Risk faktörleri

• Bağışıklık sisteminin zayıf olması
• Yakın zamanda geçirilen cerrahi müdahale
• Protez, kateter veya diğer implante edilmiş cihazlar

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Şiddetli ve ani başlayan ateş, özellikle titreme ile birlikte
• Cerrahi yara veya protez çevresinde kızarıklık, ısı artışı, akıntı

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Uzun süredir devam eden ve nedeni bulunamayan hafif ateş
• Eklem ağrısı veya şişlik, özellikle protez varlığında

Tanı

Beyaz hücre taraması, enfeksiyon veya iltihap şüphesi olan bölgeyi belirlemek için nükleer tıp uzmanı tarafından yapılır. Testten önce sizden kan alınır, beyaz hücreler ayrıştırılır ve üzerlerine radyoaktif bir işaretleyici eklenir. Daha sonra bu hücreler damar yoluyla size geri verilir. Birkaç saat sonra veya bazen ertesi gün, bir gama kamera ile vücudunuzun görüntüleri alınır.

Yapılabilecek testler

• Kan sayımı (tam kan sayımı)
• Enfeksiyon belirteçleri (CRP, sedimantasyon gibi)
• Beyaz hücre taraması (sintigrafi)

Randevunuzda neler beklenir

Test öncesinde herhangi bir özel hazırlık genellikle gerekmez. Kan alımı ve enjeksiyon sırasında hafif bir batma hissi olabilir. Görüntüleme sırasında hareketsiz yatmanız istenir. Test sonuçları genellikle 24-48 saat içinde doktorunuza iletilir.

Tedavi

Beyaz hücre taraması bir tedavi değil, tanı aracıdır. Tarama sonucunda enfeksiyon veya iltihap tespit edilirse, doktorunuz uygun tedaviyi planlar. Tedavi, enfeksiyonun türüne ve yerine göre değişir.

Evde kişisel bakım

• Doktorunuzun önerdiği şekilde dinlenin
• Özellikle ateş durumunda bol sıvı tüketin
• Ağrı kesici veya ateş düşürücü ilaçları doktor tavsiyesi olmadan kullanmayın

Tıbbi tedaviler

Enfeksiyon tespit edilirse genellikle antibiyotik tedavisi uygulanır. Antibiyotikler ağızdan veya damar yoluyla verilebilir. İltihaplı hastalıklarda ise iltihap giderici ilaçlar kullanılabilir. Tedavi süresi ve türüne doktor karar verir. Cerrahi müdahale gerekirse, doktorunuz sizi yönlendirecektir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Bazı durumlarda, özellikle apse, kemik enfeksiyonu (osteomiyelit) veya protez enfeksiyonu varsa, enfekte dokunun temizlenmesi veya protezin çıkarılması için cerrahi müdahale gerekebilir.

Bu durumla yaşamak

Beyaz hücre taraması sonrası hayatınızda büyük bir değişiklik olmaz. Radyoaktif madde vücudunuzdan kısa sürede atılır. Test sonrası doktorunuzun önerilerine uymanız önemlidir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli sağlık kontrollerinizi aksatmayın
• Herhangi bir yeni belirti ortaya çıkarsa doktorunuza bildirin
• Enfeksiyon riskini azaltmak için hijyen kurallarına dikkat edin

Diyet ve egzersiz

Özel bir diyet veya egzersiz kısıtlaması gerekmez. Sağlıklı ve dengeli beslenmeye devam edin. Doktorunuz aksini söylemediği sürece normal aktivitelerinize dönebilirsiniz.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Tanı testleri bazen endişe yaratabilir. Sonuçları beklerken kaygı hissetmeniz normaldir. Duygularınızı doktorunuz veya yakınlarınızla paylaşmaktan çekinmeyin. Gerekirse bir psikolog veya psikiyatristten destek alabilirsiniz.

Önleme

Beyaz hücre taramasının kendisi önlenebilecek bir durum değildir. Ancak enfeksiyonları önlemek için alınabilecek önlemler vardır: el hijyeni, yara bakımı, aşı takvimine uyma.

Aşılar

Grip, zatürre gibi enfeksiyonlara karşı aşılar, bazı enfeksiyon riskini azaltabilir. Aşılar hakkında doktorunuzdan bilgi alabilirsiniz.

Tarama programları

Beyaz hücre taraması bir tarama testi değil, tanı testidir. Belirti veya şüphe olduğunda doktor tarafından istenir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Tespit edilmeyen enfeksiyonlar yayılabilir ve ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir
• Kronik enfeksiyonlar dokularda kalıcı hasara neden olabilir
• Sepsis (kan zehirlenmesi) gibi hayatı tehdit eden durumlar gelişebilir

Uzun vadeli görünüm

Beyaz hücre taraması, enfeksiyon veya iltihabın kaynağını bulmada oldukça başarılı bir yöntemdir. Erken teşhis ve uygun tedavi ile çoğu enfeksiyon başarıyla tedavi edilebilir. Düzenli takip ve doktor önerilerine uymak iyileşme sürecini hızlandırır.

Destek bul

Uluslararası kuruluşlar

• Society of Nuclear Medicine and Molecular Imaging (SNMMI)
• International Atomic Energy Agency (IAEA)

Yerel kuruluşlar

• Türkiye Nükleer Tıp Derneği · Türkiye
• Sağlık Bakanlığı Nükleer Tıp Birimleri · Türkiye

Yardım hatları

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.