Breastfeeding and vaccines

Genel Bakış

Emzirme döneminde aşı olmak, hem annenin hem de bebeğin sağlığını korumak için önemlidir. Aşılar, vücudun hastalıklara karşı bağışıklık kazanmasını sağlar. Emziren annelerin aşı olması güvenlidir ve bebeğe anne sütü yoluyla koruyucu antikorlar geçer. Bu sayede bebek, henüz aşılanamadığı hastalıklara karşı da bir miktar korunmuş olur.

Evet, emziren annelerin aşı olması dünya genelinde yaygın ve önerilen bir uygulamadır. Dünya Sağlık Örgütü ve Sağlık Bakanlığı, emziren annelerin aşı takvimine uygun şekilde aşılanmasını önermektedir.

Bu konu, özellikle yeni doğum yapmış ve emziren anneleri, bebeklerini ve aileleri ilgilendirir. Ayrıca bebekle yakın temasta olan babalar ve diğer bakıcılar da aşılanarak bebeği koruyabilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Aşı sonrası hafif kolda ağrı, şişlik veya kızarıklık
• Hafif ateş, yorgunluk veya halsizlik
• Emziren annelerde bebekte herhangi bir belirti görülmez, ancak nadiren bebek huzursuz olabilir.

Çocuklarda belirtiler

• Aşı yapılan çocuklarda hafif ateş, huzursuzluk veya aşı bölgesinde şişlik görülebilir.
• Emzirilen bebeklerde aşı kaynaklı ciddi bir yan etki beklenmez.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda aşı sonrası hafif kas ağrısı, yorgunluk veya düşük ateş olabilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Emzirme, bebeğe enfeksiyonlara karşı annenin antikorlarını geçirir ancak kalıcı bağışıklık sağlamaz.
• Aşılar, bağışıklık sistemini hastalıklara karşı eğitir ve uzun süreli koruma sağlar.
• Emziren annelerin aşı olması bebeği pasif olarak korurken, annenin bağışıklık kazanmasını sağlar.

Risk faktörleri

• Anne adayının hamilelikte aşılarını tamamlamamış olması
• Ailede bağışıklığı baskılanmış bireylerin varlığı
• Bebeğin erken doğması veya düşük doğum ağırlığı (aşı takvimi doktor tarafından ayarlanmalıdır)

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Aşı sonrası yukarıda belirtilen acil durum belirtileri
• Emziren annede veya bebekte anjioödem benzeri şişlikler

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Aşı olmadan önce doktorunuza emzirdiğinizi mutlaka söyleyin.
• Aşı takviminizi güncellemek ve hangi aşıların sizin için uygun olduğunu öğrenmek için aile hekiminize danışın.
• Bebeğinizin rutin aşıları zamanında yapılmalı, emzirme engel değildir.

Tanı

Aşı ve emzirme söz konusu olduğunda herhangi bir hastalık tanısı konmaz. Burada yapılan değerlendirme, annenin bağışıklık durumu ve aşı takviminin belirlenmesidir.

Yapılabilecek testler

• Gerekli durumlarda annede bağışıklık düzeyini gösteren kan testleri (antikor seviyesi) yapılabilir.
• Bebeğin aşı takvimine uygun olup olmadığı değerlendirilir.

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz size emzirme döneminde güvenle yapılabilecek aşılar hakkında bilgi verecek, aşı takviminizi güncelleyecektir. Aşı öncesi muayene tansiyon, ateş ölçümü ve genel sağlık değerlendirmesi içerir. Aşı sonrası kısa bir süre gözlem yapılabilir.

Tedavi

Emzirme ve aşıları bir ‘tedavi’ olarak değil, bir korunma yöntemi olarak düşünmek gerekir. Annenin aşılanması, hem kendisini hem de bebeğini hastalıklardan korumak için uygulanan etkili bir yöntemdir. Herhangi bir ilaç tedavisi söz konusu değildir.

Evde kişisel bakım

• Aşı sonrası kolunuzu rahat kullanın, aşı bölgesine soğuk kompres uygulayabilirsiniz.
• Bol sıvı tüketin ve dinlenin.
• Bebeğinizi aşı sonrası her zamanki gibi emzirmeye devam edin, bu bebeğinizi rahatlatır.

Tıbbi tedaviler

Aşı sonrası hafif ateş veya ağrı için doktorunuzun önereceği basit ağrı kesiciler kullanılabilir. Kendi başınıza ilaç kullanmadan önce mutlaka doktor veya eczacınıza danışın. Ciddi bir alerjik reaksiyon durumunda acil tıbbi müdahale gerekir (antihistaminikler, adrenalin gibi).

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Bu konu cerrahi bir işlem gerektirmez.

Bu durumla yaşamak

Emzirme ve aşı takvimi birbiriyle uyumludur. Aşı olduktan sonra günlük yaşamınıza kısa bir süre sonra dönebilirsiniz. Bebeğinizi emzirmeye devam etmeniz önemlidir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Aşı takviminizi aksatmamak için hatırlatıcılar kullanın.
• Hasta kişilerle temastan kaçının, hijyen kurallarına uyun.
• Bebeğinizi kalabalık ortamlara sokmadan önce aşılarının tam olduğundan emin olun.

Diyet ve egzersiz

Aşı sonrası sağlıklı beslenme ve hafif egzersiz bağışıklık sistemini destekler. Emziren anneler yeterli protein, vitamin ve sıvı almalıdır. Aşı olmak egzersiz yapmanıza engel değildir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Emzirme döneminde aşı yaptırmakla ilgili endişeler olabilir. Bu kaygı normaldir. Ancak aşıların güvenli olduğunu bilmek ve doktorunuzla konuşmak bu kaygıyı azaltır. Unutmayın, sizin sağlıklı olmanız bebeğiniz için en iyisidir.

Önleme

Evet, birçok hastalık aşı ile önlenebilir. Emziren annelerin ve bebeklerin aşılanması, ciddi enfeksiyonların önüne geçer.

Aşılar

Emziren anneler için önerilen aşılar şunlardır: grip (her yıl), boğmaca (Tdap), COVID-19, hepatit B, tetanos-difteri. Canlı aşılar (kızamık-kabakulak-kızamıkçık, suçiçeği) emziren annelere genellikle yapılmaz, ancak gerekli durumlarda doktor değerlendirmesi ile yapılabilir. Bebeğin aşı takvimi ise Sağlık Bakanlığı'nın belirlediği şekilde uygulanmalıdır.

Tarama programları

Rutin bir tarama gerekmez. Ancak annede bağışıklık eksikliği düşünülüyorsa kan testi yapılabilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Emziren annenin aşılanmaması durumunda, anne grip veya boğmaca gibi hastalıklara yakalanabilir ve bebeğine bulaştırabilir.
• Bebek, özellikle ilk aylarda aşılanamadığı için hastalıklara karşı savunmasız kalır.
• Ciddi enfeksiyonlar bebekte zatürre, havale veya ölümle sonuçlanabilir.

Uzun vadeli görünüm

Emzirme ve aşılar birlikte güçlü bir koruma sağlar. Aşı takvimine uyan anneler ve bebekler, önlenebilir hastalıklara karşı büyük ölçüde güvendedir. Sağlıklı bir emzirme dönemi ve bebeklik için aşılarınızı ihmal etmeyin.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.