COVID-19 vaccine overview

Genel Bakış

COVID-19 aşısı, vücudunuzu yeni tip koronavirüs (SARS-CoV-2) enfeksiyonuna karşı korumak için bağışıklık sisteminizi hazırlayan bir aşıdır. Kısaca, aşı vücudunuza virüsle savaşmayı öğretir, böylece gerçek virüsle karşılaştığınızda sizi ağır hastalıktan korur.

Evet, COVID-19 aşıları dünya genelinde milyonlarca kişiye uygulanmıştır ve Türkiye'de de yaygın olarak yapılmaktadır.

Aşı, 18 yaş ve üzerindeki tüm yetişkinlere önerilir. Bazı aşı türleri çocuklara da uygulanabilir. Kronik hastalığı olanlar, yaşlılar ve sağlık çalışanları öncelikli gruplar arasındadır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Enjeksiyon bölgesinde ağrı, kızarıklık veya şişlik
• Yorgunluk
• Baş ağrısı
• Kas ağrıları
• Ateş veya titreme

Çocuklarda belirtiler

• Enjeksiyon bölgesinde ağrı
• Huzursuzluk
• Ateş
• İştahsızlık

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Enjeksiyon bölgesinde hafif ağrı
• Yorgunluk
• Baş ağrısı

Nedenler

Ana nedenler

• Vücudun virüse karşı bağışıklık geliştirmesini sağlamak
• Salgının kontrol altına alınmasına yardımcı olmak
• Toplumsal bağışıklık oluşturmak

Risk faktörleri

• Toplu alanlarda bulunmak
• Kronik hastalığa sahip olmak
• İleri yaş
• Bağışıklık sisteminin zayıf olması

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Alerjik reaksiyon belirtileri (nefes darlığı, yüzde şişme)
• Nöbet
• Bilinç kaybı

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Aşı takviminizdeki hatırlatma dozları için sağlık kuruluşuna başvurun
• Hamilelik veya başka bir sağlık sorununuz varsa aşı olmadan önce doktorunuza danışın

Tanı

Aşı olma kararı, doktorunuzla yapacağınız görüşmeyle başlar. Doktorunuz sağlık durumunuzu değerlendirir ve size uygun aşı türünü önerir.

Yapılabilecek testler

• Herhangi bir teste gerek yoktur
• Doktorunuz ek sorunlarınız varsa size özel testler isteyebilir

Randevunuzda neler beklenir

Aşı uygulaması kısa sürede tamamlanır. Aşı yapıldıktan sonra 15-30 dakika gözlem altında kalmanız istenebilir.

Tedavi

Aşı sonrası yan etkiler genellikle tıbbi tedavi gerektirmez. Bol sıvı tüketmek ve dinlenmek yeterlidir.

Evde kişisel bakım

• Aşı yapılan bölgeye soğuk kompres uygulayın
• Bol su için
• Dinlenin
• Yüksek ateş veya ağrı için doktorunuza danışarak ağrı kesici kullanabilirsiniz

Tıbbi tedaviler

Ciddi yan etkiler nadirdir, ancak alerjik reaksiyon durumunda acil tıbbi müdahale gerekebilir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Aşı öncesi herhangi bir cerrahi işlem planlanıyorsa, aşının zamanlaması doktor tarafından değerlendirilir.

Bu durumla yaşamak

Aşı olduktan sonra günlük yaşamınıza devam edebilirsiniz. Ancak tam koruma için ikinci doz ve hatırlatma dozlarının tamamlanması önemlidir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Sağlıklı beslenin
• Düzenli egzersiz yapın
• Yeterli uyuyun
• Stresten kaçının

Diyet ve egzersiz

Dengeli beslenme ve düzenli egzersiz bağışıklık sisteminizi güçlendirir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Pandemi sürecinde aşı olmak, hastalığa yakalanma kaygısını azaltabilir. Ancak aşı sonrası endişeleriniz varsa bir uzmana başvurabilirsiniz.

Önleme

COVID-19 aşısı, hastalığa karşı en etkili korunma yöntemidir.

Aşılar

Aşı, bağışıklık sisteminizi hazırlayarak COVID-19'a karşı sizi korur. Hatırlatma dozları da dahil olmak üzere aşı takvimine uyulması önerilir.

Tarama programları

Aşı öncesi herhangi bir tarama testi gerekmez.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Aşı yapılmazsa COVID-19 hastalığına yakalanma riski artar
• Hastalık ciddi seyredebilir, hastaneye yatış gerekebilir
• Uzun süreli etkiler (Long COVID) gelişebilir

Uzun vadeli görünüm

Aşı sayesinde COVID-19'a bağlı ciddi hastalık ve ölümler büyük ölçüde azalmıştır. Aşı olmak, salgının kontrol altına alınmasına ve toplum sağlığının korunmasına yardımcı olur.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.