Hepatitis A vaccine

Genel Bakış

Hepatit A, karaciğeri etkileyen ve genellikle kirli su veya yiyeceklerle bulaşan bir virüsün neden olduğu bir enfeksiyondur. Aşı ile önlenebilir.

Hepatit A, özellikle temiz su ve sanitasyonun yetersiz olduğu bölgelerde yaygındır. Türkiye'de aşılama sayesinde eskisi kadar sık görülmemektedir.

Her yaştan insanı etkileyebilir, ancak çocuklarda genellikle hafif seyreder. Yetişkinlerde ve bağışıklık sistemi zayıf olanlarda daha ağır olabilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Yorgunluk
• Mide bulantısı ve kusma
• Karın ağrısı (genellikle sağ üst bölge)
• İştahsızlık
• Hafif ateş
• Koyu renkli idrar
• Sarılık (cilt ve gözlerin sararması)

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda genellikle hiç belirti olmayabilir veya çok hafif belirtiler olur. En sık görülen belirtiler iştahsızlık, halsizlik ve ishaldir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlı erişkinlerde hastalık daha ağır seyredebilir. Şiddetli yorgunluk, uzun süren sarılık ve karaciğer yetmezliği riski daha yüksektir.

Nedenler

Ana nedenler

• Hepatit A virüsü (HAV) ile enfekte olmak. Virüs genellikle enfekte bir kişinin dışkısıyla kontamine olmuş yiyecek veya su yoluyla bulaşır.

Risk faktörleri

• Temiz suya erişimin olmadığı bölgelere seyahat etmek
• Hepatit A'lı biriyle aynı evde yaşamak
• Eşcinsel erkeklerde anal-oral temas
• Uyuşturucu enjekte etmek

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Sarılık belirtileri fark ederseniz
• Şiddetli karın ağrısı veya kusma yaşarsanız

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Hepatit A'ya maruz kaldıysanız (örneğin enfekte biriyle temas) aşı veya immünoglobulin yapılması için 2 hafta içinde doktora başvurmalısınız.

Tanı

Doktor, belirtilerinizi dinler ve kan testi isteyerek hepatit A antikorlarını kontrol eder.

Yapılabilecek testler

• Kan testi (Hepatit A IgM antikoru)

Randevunuzda neler beklenir

Kan testi sonucu genellikle birkaç gün içinde çıkar. Pozitif sonuç, aktif bir enfeksiyonunuz olduğunu gösterir. Negatifse, başka nedenler araştırılır.

Tedavi

Hepatit A'nın özel bir ilacı yoktur. Tedavi, belirtileri hafifletmeye ve vücudun virüsle savaşmasına yardımcı olmaya odaklanır.

Evde kişisel bakım

• Bol sıvı tüketin (su, bitki çayları)
• Dinlenin ve vücudunuzu yormayın
• Yağlı ve ağır yiyeceklerden kaçının
• Alkol kullanmayın, karaciğerinizi koruyun

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, bulantı ve kusma için ilaç önerebilir. Ciddi vakalarda hastanede sıvı takviyesi gerekebilir. Karaciğer yetmezliği gelişirse, nakil gerekebilir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Cerrahi tedavi gerekmez.

Bu durumla yaşamak

Hastalık genellikle 2-6 hafta sürer. Bu sürede dinlenmek ve sağlıklı beslenmek önemlidir. Hastalık bulaşıcı olduğu için başkalarına bulaştırmamak adına tuvalet hijyenine dikkat edin ve ellerinizi sık sık yıkayın.

Yaşam tarzı ipuçları

• Ellerinizi yemeklerden önce ve tuvaletten sonra mutlaka yıkayın
• Başkalarıyla havlu, çatal-kaşık gibi eşyaları paylaşmayın
• Cinsel temas sırasında korunun

Diyet ve egzersiz

Hafif, kolay sindirilen yiyecekler tüketin (kraker, muz, pirinç lapası gibi). Egzersiz için iyileşene kadar bekleyin; aşırı yorulmaktan kaçının.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Uzun süren hastalık yorgunluk ve moral bozukluğu yapabilir. Kendinize zaman tanıyın ve sevdiklerinizle konuşun.

Önleme

Evet, Hepatit A aşısı ile tamamen önlenebilir. Ayrıca hijyen kurallarına dikkat etmek de önemlidir.

Aşılar

Hepatit A aşısı, Sağlık Bakanlığı tarafından 18. ayda ve 24. ayda olmak üzere iki doz halinde çocuklara uygulanır. Yetişkinler için de etkili bir aşı mevcuttur. Aşı sayesinde hastalığa karşı güçlü bir bağışıklık gelişir.

Tarama programları

Hepatit A için rutin tarama önerilmez. Ancak risk altındaki gruplar (seyahat edecekler, sağlık çalışanları) kan testi yaptırarak bağışıklık durumlarını kontrol ettirebilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Nadiren karaciğer yetmezliği gelişebilir
• Özellikle yaşlılarda ve kronik karaciğer hastalığı olanlarda ciddi seyredebilir

Uzun vadeli görünüm

Hepatit A genellikle tamamen iyileşir ve kronik bir hastalığa dönüşmez. Aşı ile önlenebilir olması umut vericidir. Hastalanan çoğu insan birkaç ay içinde tamamen sağlığına kavuşur.

Destek bul

Yerel kuruluşlar

• Sağlık Bakanlığı ↗ · Türkiye

Yardım hatları

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.