Hepatitis B vaccine

Genel Bakış

Hepatit B aşısı, Hepatit B virüsüne karşı koruma sağlayan bir aşıdır. Bu virüs karaciğerde iltihap ve hasara yol açabilir. Aşı vücudun bağışıklık sistemini harekete geçirerek virüse karşı savunma oluşturur.

Evet, Hepatit B aşısı dünya genelinde yaygın olarak uygulanmaktadır. Türkiye'de 1998 yılından beri rutin çocuk aşıları arasındadır.

Aşı herkese önerilir. Özellikle bebekler, sağlık çalışanları, diyaliz hastaları, çok eşli veya iğne paylaşan kişiler gibi risk altında olanlar için önemlidir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Enjeksiyon bölgesinde hafif ağrı, kızarıklık veya şişlik
• Hafif ateş (38.5°C’ye kadar)
• Yorgunluk veya baş ağrısı

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda genellikle ağlama, huzursuzluk
• Aşı yapılan kolda hafif hassasiyet
• Nadiren döküntü veya iştahsızlık

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yetişkinlerde benzer yan etkiler görülür
• İleri yaştakilerde ateş veya kas ağrısı biraz daha belirgin olabilir

Nedenler

Ana nedenler

• Hepatit B aşısı, virüsün kendisini değil, zararsız bir parçasını içerir. Bu sayede bağışıklık sistemi virüsü tanımayı öğrenir.
• Aşı, kronik Hepatit B enfeksiyonu ve buna bağlı karaciğer sirozu veya kanser riskini azaltmak için uygulanır.

Risk faktörleri

• Sağlık çalışanı olmak
• Sık kan transfüzyonu almak
• Damar içi uyuşturucu kullanmak
• Birden çok cinsel partneri olmak
• Hepatit B taşıyıcısı bir anneden doğmak
• Uzun süreli diyaliz (böbrek makinesi) tedavisi görmek

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Aşı sonrası nefes darlığı, yüzde şişlik gibi alerjik belirtiler
• Yüksek ateş (39°C üstü) veya nöbet
• Şiddetli baş ağrısı veya bilinç bulanıklığı

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Aşı programını tamamlamak için doktorunuzun önerdiği doz aralıklarına uyun
• Bağışıklık yanıtını kontrol ettirmek isterseniz (özellikle risk grubundaysanız) antikor testi yaptırabilirsiniz

Tanı

Hepatit B aşısının etkinliğini kontrol etmek için kan testi yapılır. Test, vücudun yeterli antikor üretip üretmediğini gösterir.

Yapılabilecek testler

• Anti-HBs testi: bağışıklık yanıtını ölçer
• HBsAg testi: virüsün varlığını kontrol eder (aşı öncesi)

Randevunuzda neler beklenir

Koldan kan alınması işlemi birkaç dakika sürer. Sonuçlar genellikle 1-2 gün içinde çıkar. Yeterli antikor varsa (10 IU/mL üzeri) koruyucu olduğunuz anlaşılır.

Tedavi

Hepatit B aşısı tedavi değil, koruma amaçlıdır. Aşı olduktan sonra virüsle karşılaşırsanız bağışıklık sisteminiz hızlıca yanıt verir. Eğer hiç aşı olmadıysanız ve virüse maruz kaldıysanız, doktorunuz aşı ve Hepatit B immün globulin (antikor içeren bir iğne) ile koruma sağlayabilir.

Evde kişisel bakım

• Enjeksiyon bölgesinde ağrı varsa soğuk kompres uygulayın
• Hafif ateş durumunda bol sıvı tüketin
• Aksi bir durum olmadıkça aşı sonrası normal aktivitelerinize devam edin

Tıbbi tedaviler

Aşı sonrası ciddi bir alerjik reaksiyon (anafilaksi) çok nadirdir. Böyle bir durumda sağlık kuruluşunda acil müdahale (adrenalin vb.) yapılır. Aşı programı düzenli olarak tamamlanmalıdır.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Hepatit B aşısı cerrahi bir işlem gerektirmez.

Bu durumla yaşamak

Aşı olduktan sonra herhangi bir kısıtlama yoktur. Normal hayatınıza devam edebilirsiniz.

Yaşam tarzı ipuçları

• Elinizi sık sık yıkayın, hijyen kurallarına dikkat edin
• Başkalarının tıraş bıçağı, diş fırçası gibi kişisel eşyalarını kullanmayın
• Riskli durumlarda (iğne batması vb.) aşı durumunuzu hatırlayın

Diyet ve egzersiz

Aşı sonrası sağlıklı beslenme ve düzenli egzersiz yapabilirsiniz. Bunlar bağışıklık sisteminize destek olur.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Aşı olmak psikolojik bir soruna yol açmaz. Aşı yaptırmak, endişelerinizi azaltarak içinizi rahatlatabilir.

Önleme

Evet, Hepatit B enfeksiyonu aşı ile önlenebilir. Aşı %95’ten fazla koruyucudur.

Aşılar

Hepatit B aşısı genellikle 3 doz şeklinde uygulanır. Türkiye'de Sağlık Bakanlığı takvimine göre bebekler doğumda, 1. ay ve 6. ayda aşılanır. Erişkinlerde de aynı şema kullanılır.

Tarama programları

Risk grubundaki kişilere Hepatit B taraması (HBsAg, anti-HBs testleri) yapılması önerilir. Tarama sonucuna göre aşı planı yapılır.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Aşı yapılmazsa ve Hepatit B virüsü bulaşırsa akut enfeksiyon gelişebilir.
• Kronikleşme riski vardır; bu da karaciğer sirozu (sertleşme) ve karaciğer kanserine yol açabilir.

Uzun vadeli görünüm

Hepatit B aşısı çok güvenli ve etkilidir. Aşı sayesinde milyonlarca insan enfeksiyondan korunmuştur. Aşı programı tamamlandığında ömür boyu süren bir koruma sağlanır.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.