Japanese encephalitis vaccine

Genel Bakış

Japon ensefaliti, bir sivrisinek ısırığıyla bulaşan bir virüsün neden olduğu beyin iltihabıdır (yani beynin şişmesi). Bu hastalık Asya'nın bazı bölgelerinde yaygındır. Aşı ile önlenebilir.

Japon ensefaliti Türkiye'de çok nadirdir, ancak Asya'nın kırsal bölgelerinde, özellikle çiftçilik ve pirinç tarlalarının olduğu yerlerde daha sık görülür.

Herkes hastalığa yakalanabilir, ancak en çok çocuklar ve yaşlı yetişkinler risk altındadır. Ayrıca, salgın bölgelerine seyahat edenler de risk altındadır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Ateş
• Baş ağrısı
• Boyun tutulması (başı öne eğmekte zorlanma)
• Halsizlik
• Mide bulantısı ve kusma

Çocuklarda belirtiler

• Yüksek ateş
• Huzursuzluk ve ağlama
• Kusma
• Havale (nöbet)
• Bilinç bulanıklığı

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Ani başlayan yüksek ateş
• Şiddetli baş ağrısı
• Bilinç kaybı
• Vücudun bir tarafında güçsüzlük veya felç
• Titreme ve kas sertliği

Nedenler

Ana nedenler

• Japon ensefaliti hastalığı, Japon ensefaliti virüsü adı verilen bir mikrobun neden olduğu bir enfeksiyondur. Bu virüs enfekte bir sivrisineğin ısırmasıyla insana geçer.

Risk faktörleri

• Asya'nın kırsal bölgelerinde, özellikle pirinç tarlaları ve hayvan çiftliklerinin yakınında yaşamak veya seyahat etmek
• Sivrisineklerin yoğun olduğu mevsimlerde (genellikle yağışlı mevsim) dışarıda bulunmak
• Aşı yaptırmamış olmak

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yukarıdaki acil belirtilerden herhangi biri varsa hemen 112'yi arayın veya en yakın acil servise gidin.
• Sivrisinek ısırığından sonra ateş, baş ağrısı ve halsizlik gelişirse aynı gün bir doktora görünün.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Japon ensefalitinin yaygın olduğu bir bölgeye seyahat etmeyi planlıyorsanız, seyahatten en az 4-6 hafta önce bir sağlık kuruluşuna giderek aşı hakkında bilgi alın.

Tanı

Doktor, belirtilerinizi ve seyahat geçmişinizi dinler. Japon ensefaliti teşhisi için kan veya beyin-omurilik sıvısı (belden sıvı alınarak) testleri yapılır.

Yapılabilecek testler

• Kan testi (virüse karşı antikorları araştırmak için)
• Beyin-omurilik sıvısı testi (lomber ponksiyon / belden su alma)
• Beyin görüntüleme (MR veya BT) - iltihabı görmek için

Randevunuzda neler beklenir

Doktor size belirtilerinizi, seyahat ettiğiniz yerleri ve sivrisinek ısırığı olup olmadığını sorar. Tanı koymak için birkaç gün sürebilir. Gerekirse hastanede yatış önerilebilir.

Tedavi

Japon ensefalitinin virüsü öldüren özel bir ilacı yoktur. Tedavi, belirtileri hafifletmeye ve vücudun enfeksiyonla savaşmasına destek olmaya yöneliktir. Çoğu kişi hastanede tedavi edilir.

Evde kişisel bakım

• Bol sıvı için (tercihen su ve elektrolit içecekleri)
• Yeterince dinlenin, vücudunuzu yormayın
• Ateş düşürücü ve ağrı kesici ilaçlar kullanmak için doktorunuza danışın (kesinlikle önerilen dozu aşmayın)
• Sivrisineklerden korunmaya devam edin

Tıbbi tedaviler

Hastanede genellikle serumla sıvı desteği, ateş ve ağrı kontrolü, solunum desteği (gerekirse) ve nörolojik belirtilerin izlenmesi gibi destekleyici tedaviler uygulanır. Ağır vakalarda yoğun bakım gerekebilir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Japon ensefaliti için cerrahi bir tedavi yoktur.

Bu durumla yaşamak

Hastalıktan iyileştikten sonra bazı kişilerde hafıza sorunları, denge bozukluğu veya kas güçsüzlüğü gibi kalıcı etkiler olabilir. Bu durumda fizik tedavi ve rehabilitasyon programına katılmak gerekebilir. Günlük aktivitelerinizi yavaş yavaş artırın.

Yaşam tarzı ipuçları

• Sivrisinek koruyucu önlemler (uzun kollu giysi, sineklik, böcek kovucu) kullanmaya devam edin
• Mümkünse hastalığın yaygın olduğu bölgelere seyahat etmekten kaçının
• Sağlıklı beslenme ve düzenli uyku ile bağışıklığınızı güçlü tutun

Diyet ve egzersiz

İyileşme sürecinde yumuşak ve kolay sindirilen yiyecekler tüketin. Bol proteinli gıdalar (yumurta, yoğurt, mercimek) iyileşmeye yardımcı olur. Egzersize yavaş başlayın – örneğin kısa yürüyüşler – ve vücudunuzu zorlamayın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Hastalık sonrası yorgunluk, odaklanma zorluğu veya hafıza sorunları can sıkıcı olabilir. Bu normaldir. Kendinize karşı sabırlı olun. Sürekli kaygı veya üzüntü hissederseniz bir psikolog veya psikiyatristten destek alın.

Önleme

Evet, Japon ensefaliti aşı ve sivrisinek ısırıklarından korunma yöntemleriyle önlenebilir.

Aşılar

Japon ensefaliti aşısı, hastalığın yaygın olduğu bölgelere seyahat edecek kişilere önerilir. Aşı genellikle 2 doz halinde yapılır ve etkisi yıllarca sürer. Aşı hakkında detaylı bilgiyi aile hekiminizden veya seyahat sağlığı merkezinden alabilirsiniz.

Tarama programları

Hastalık için rutin bir tarama testi yoktur. Seyahat öncesi aşı ve korunma önerileri yeterlidir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Beyin hasarı (kalıcı nörolojik sorunlar)
• Felç
• Hafıza ve konsantrasyon sorunları
• Nöbetler (sara hastalığı)
• Ölüm (nadir, ancak ağır vakalarda)

Uzun vadeli görünüm

Hastalığı geçirenlerin çoğu tamamen iyileşir. Ancak bazı kişilerde kalıcı etkiler kalabilir. Erken tanı ve iyi bakım, iyileşme şansını artırır. Aşı etkili bir korunma yöntemidir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.