Vaccines and egg allergy myths

Genel Bakış

Aşı ve yumurta alerjisi efsanesi, yumurta alerjisi olan kişilerin aşı olamayacağı yönündeki yanlış inanıştır. Oysa günümüzdeki bilimsel veriler, yumurta alerjisi olanların çoğunun, özellikle grip ve kızamık-kabakulak-kızamıkçık (KKK) aşılarını güvenle yaptırabildiğini göstermektedir.

Bu efsane oldukça yaygındır. Birçok kişi, çocukluk çağı aşılarından veya grip aşısından kaçınmak için bu yanlış bilgiye dayanır.

Özellikle çocukluk çağında yumurta alerjisi tanısı almış kişileri ve onların ebeveynlerini etkiler. Ayrıca yetişkinlerde de görülebilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Aşı sonrası hafif kızarıklık, şişlik veya ağrı (enjeksiyon yerinde)
• Hafif ateş
• Birkaç saat süren hafif döküntü

Çocuklarda belirtiler

• Aşı sonrası huzursuzluk veya ağlama
• Hafif ateş (genellikle 38°C altı)
• Kısa süreli iştahsızlık

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Enjeksiyon bölgesinde ağrı veya sertlik
• Hafif yorgunluk veya baş ağrısı
• Nadiren hafif ateş

Nedenler

Ana nedenler

• Yanlış bilgilendirme: Eski çalışmalar yumurta alerjisi olanlarda aşı reaksiyonu riskini abartmıştır.
• Bazı aşıların embriyonlu yumurtada üretilmesi (örneğin grip aşısı), yumurta proteini içerebilir, ancak miktarı çok düşüktür.
• Alerji korkusu: Hasta veya ebeveynlerin, alerjik reaksiyondan endişe etmesi.

Risk faktörleri

• Geçmişte yumurtaya karşı şiddetli alerjik reaksiyon (anafilaksi) öyküsü
• Kontrolsüz astım
• Daha önce herhangi bir aşıya karşı ciddi alerjik reaksiyon geçirmiş olmak

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Aşıdan hemen sonra nefes darlığı, yutma güçlüğü veya bayılma gibi belirtiler görülürse hemen 112'yi arayın.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Yumurta alerjisi tanınız varsa ve aşı yaptırmayı düşünüyorsanız, aşıdan önce mutlaka bir alerji uzmanı veya aile hekiminize danışın.
• Çocuğunuzun yumurta alerjisi varsa, aşı takvimi hakkında çocuk doktorunuzla konuşun.

Tanı

Yumurta alerjisi tanısı, bir alerji uzmanı tarafından yapılan deri testi veya kan testi ile konur. Aşıya karşı alerjik reaksiyon riskini değerlendirmek için doktorunuz alerji geçmişinizi sorgulayacaktır.

Yapılabilecek testler

• Deri delme testi (cilt testi)
• Spesifik IgE kan testi (yumurta proteinine karşı antikor ölçümü)

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz, aşı yapmadan önce alerji geçmişinizi ve aşı içeriğini değerlendirecektir. Eğer şiddetli alerji riski varsa, aşı bir hastanede, acil müdahale ekipmanları hazır bulundurularak yapılabilir.

Tedavi

Yumurta alerjisine bağlı aşı korkusunun tedavisi, doğru bilgi ve gerektiğinde alerji yönetimidir. Aşıya karşı hafif bir reaksiyon olursa, genellikle ilaçsız geçer veya antihistaminik gibi basit bir tedavi yeterlidir. Şiddetli reaksiyonlar için acil müdahale gerekir.

Evde kişisel bakım

• Aşı öncesi doktorunuza alerjinizi mutlaka söyleyin.
• Aşı sonrası 15-30 dakika sağlık kuruluşunda gözlem altında kalın.
• Hafif döküntü veya şişlik durumunda soğuk kompres uygulayın.

Tıbbi tedaviler

Alerjik reaksiyon gelişirse, doktorunuz antihistaminikler (alerji ilaçları) önerebilir. Şiddetli reaksiyonlarda (anafilaksi) acil olarak epinefrin (adrenalin) enjeksiyonu ve hastanede tedavi gerekir. Aşıyı yaptıran sağlık kuruluşu bu konuda eğitimlidir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Bu durum için cerrahi bir işlem gerekmez.

Bu durumla yaşamak

Yumurta alerjisi olan kişiler, günlük hayatta yumurta içeren yiyeceklerden kaçınarak yaşarlar. Ancak aşı konusunda doğru bilgiye sahip olmak, koruyucu aşıları yaptırmalarını sağlar.

Yaşam tarzı ipuçları

• Aşı takviminize uyun ve gecikmeleri önlemek için doktorunuzla iletişimde kalın.
• Yumurta alerjiniz varsa, her aşı öncesinde sağlık personeline hatırlatın.
• Acil durumda kullanılmak üzere doktorunuzun önerdiği bir alerji eylem planı hazırlayın.

Diyet ve egzersiz

Yumurta alerjisi diyet gerektirir. Egzersiz genel sağlık için faydalıdır; aşı sonrası hafif aktivitelerde bulunabilirsiniz.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Aşı korkusu, anksiyeteye yol açabilir. Doğru bilgi almak ve doktorla konuşmak endişeleri azaltır.

Önleme

Efsanenin yayılması, toplumda doğru bilgilendirme ile önlenebilir. Sağlık otoritelerinin (Sağlık Bakanlığı) güncel rehberleri takip edilmelidir.

Aşılar

Aşılama, bu efsanenin yol açtığı koruyucu sağlık hizmeti kaybını önler. Yumurta alerjisi olan kişiler, aşılarını güvenle yaptırmalıdır.

Tarama programları

Düzenli alerji testleri gereksizdir. Ancak aşı öncesi doktor değerlendirmesi önerilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Efsaneye inanarak aşı yaptırmamak, grip, kızamık, kabakulak gibi hastalıklara yakalanma riskini artırır.
• Bu hastalıklar ciddi komplikasyonlara (zatürre, beyin iltihabı) yol açabilir.

Uzun vadeli görünüm

Doğru bilgi ve uygun tıbbi yönlendirme ile yumurta alerjisi olan kişiler aşılarını güvenle yaptırabilir ve ciddi hastalıklardan korunabilir. Sonuç genellikle olumlu ve umut vericidir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.